W jakiej cenie niebędący leasingobiorcą może wykupić przedmiot leasingu

RADA

Zarówno spółki prawa handlowego nieposiadające osobowości prawnej (np. sp. jawna, sp. komandytowa), jak i spółki będące osobami prawnymi (sp. z o.o. i s.a.) są, jako leasingobiorcy, stronami umowy leasingu. Uprawnienie do nabycia przedmiotu leasingu - samochodu po zakończeniu umowy po cenie niższej niż rynkowa przysługuje tylko stronie tej umowy - leasingobiorcy. Stroną umowy zawartej przez spółkę prawa handlowego nie są ani członkowie organów zarządzających (stanowiących) spółki, ani jej właściciele czy pracownicy. Mają oni jedynie prawo nabycia przedmiotu leasingu po cenie rynkowej.

UZASADNIENIE

Zarówno w przypadku leasingu operacyjnego, jak i finansowego leasingodawca może po zakończeniu umowy sprzedać za zgodą leasingobiorcy przedmiot leasingu osobie trzeciej. Sprzedaż na rzecz podmiotu trzeciego nie wymaga realizacji żadnych specjalnych, dodatkowych warunków, jednak powinna zostać dokonana z zastosowaniem ceny rynkowej. Natomiast jeżeli określone przepisami ustawy wymogi zostały spełnione, cena wykupu dokonywanego przez leasingobiorcę może być niższa niż cena rynkowa. Wspólnicy spółek handlowych nie są stroną umowy leasingu zawartej przez te spółki. Nie uzyskują zatem prawa do wykupu przedmiotu leasingu poniżej jego wartości rynkowej.

Reasumując, istnieje możliwość wykupienia przedmiotu umowy leasingu przez osobę trzecią (a więc podmiot niebędący leasingobiorcą) - np. przez współwłaściciela lub członka zarządu spółki. Jednak wówczas cena takiej transakcji nie powinna być niższa niż cena rynkowa. Tylko strona umowy leasingu ma prawo po jej zakończeniu (i po spełnieniu przez umowę określonych przepisami wymogów) nabyć przedmiot umowy po cenie niższej niż rynkowa. Stroną umowy w omawianej sytuacji będzie spółka. Stroną umowy nie będą natomiast członkowie zarządu, wspólnicy czy pracownicy spółek.

WAŻNE!

Tylko strona umowy leasingu ma prawo po jej zakończeniu (i po spełnieniu przez umowę określonych przepisami wymogów) nabyć przedmiot umowy po cenie niższej niż rynkowa.

PRZYKŁAD

Wszystkie udziały w Spółce z o.o. ABC posiada pan Wiesław Z. będący jednocześnie Prezesem Zarządu Spółki. Spółka podpisała umowę leasingu operacyjnego samochodu osobowego. Po jej zakończeniu pan Wiesław planuje nabyć samochód na własny użytek po cenie niższej niż rynkowa. W przedstawionej sytuacji uprawnienie do nabycia przedmiotu leasingu po cenie niższej niż rynkowa nie przysługuje panu Wiesławowi Z. nawet pomimo faktu, iż jest on Prezesem Zarządu Spółki ABC i fizycznie podpisuje umowę (robi to jednak w imieniu i na rzecz spółki jako osoba upoważniona do jej reprezentacji). W świetle prawa Spółka ABC oraz pan Wiesław Z. są bowiem odrębnymi podmiotami prawnymi. To spółka jest stroną umowy leasingu i tylko ona może skorzystać z uprawnień wynikających z zakończenia umowy leasingu. W przedstawionej sytuacji należy odróżnić czynność faktyczną, czyli fizyczne podpisanie umowy przez człowieka, od prawnych skutków tej czynności, które rozciągają się na spółkę przez niego reprezentowaną, a nie na pana Wiesława Z. jako osobę fizyczną. Pan Wiesław Z. może jednak odkupić od spółki samochód, płacąc za niego cenę rynkową.

• art. 17c, 17d, 17g i 17h ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238

• art. 23c, 23d, 23g i 23h ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1243

• art. 8 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - j.t. Dz.U. Nr 94, poz. 1037; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1540.

Marcin Gawlik

konsultant podatkowy