Opodatkowanie fundacji rodzinnej – zmiany w projekcie

• Podatek dochodowy w fundacji rodzinnej- zmiana stawki
• Wypłaty z fundacji na rzecz beneficjentów
• Świadczenia niepieniężna na rzecz beneficjentów
• Świadczenia alimentacyjne zwolnione z PIT

Polska fundacja rodzinna jest wzorowana na fundacjach tego typu działających w wielu państwach europejskich, m.in. Austrii, Niemczech i Liechtensteinie. Instytucja ta ma na celu pogodzenie interesów prywatnych z interesami związanymi z działalnością gospodarczą. Idea fundacji rodzinnej opiera się na założeniu, że biznes i rodzina są formalnie od siebie odseparowane, ponieważ majątek rodzinny staje się własnością fundacji rodzinnej. Taka fundacja działa jak skarbiec rodzinny.

Obecne zasady opodatkowania fundacji rodzinnej i beneficjentów mają uwzględniać związki rodzinne z fundatorem i być neutralne podatkowo.

Podatek dochodowy w fundacji rodzinnej- zmiana stawki

W momencie przekazania świadczeń fundatorowi lub beneficjentom, fundacja rodzinna zobowiązana będzie do zapłaty podatku dochodowego w wysokości 15%. Beneficjenci będą musieli uiścić od otrzymanej kwoty 15% PIT, chyba że będą w grupie zerowej, zwolnionej z podatku. Dlatego w sytuacji, gdy beneficjentami będą osoby niespokrewnione z fundatorem, dojdzie do tzw. podwójnego opodatkowania – 15% CIT od fundacji oraz 15% PIT od beneficjenta. Podatek dochodowy fundacja będzie musiała zapłacić dopiero w momencie wypłaty na rzecz fundatora lub beneficjenta albo przekazania im mienia wskutek likwidacji fundacji. W poprzednich wersjach projektu zakładana stawka CIT wynosiła 19%, a nie 15%. Co do zasady fundacja będzie zwolniona podmiotowo z podatku dochodowego, a więc również w zakresie szeroko rozumianych zysków kapitałowych. Powyższe spowoduje, iż zwolnione z CIT będą również wkłady fundatora i darowizny innych osób, oraz określona działalność fundacji polegająca m.in. na najmie nieruchomości, udzielaniu pożyczek i zbywaniu udziałów. Działalność gospodarcza w pozostałym zakresie, niezgodnym z zakresem przewidzianym w przyszłej ustawie, będzie opodatkowana w wysokości 19% CIT.

Wypłaty z fundacji na rzecz beneficjentów

Najnowsza wersja projektu zakłada także wyłączenie przekazywanych beneficjentom świadczeń i mienia likwidacyjnego fundacji z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. W zamian będą one podlegać przepisom ustawy o PIT. Świadczenia i mienie likwidacyjne będą zwolnione z podatku, jeżeli będą przekazywane osobom z tzw. zerowej grupy podatkowej. Zaliczani są do niej: małżonkowie, zstępni (córka, syn, wnuki, prawnuki), wstępni (matka, ojciec, dziadkowie), pasierbowie, rodzeństwo, ojczym i macocha. Projekt nie zakłada rozszerzenia tej grupy o zięcia, synową i teściów, jak miało to miejsce we wcześniejszej wersji. Osoby spoza zerowej grupy, zapłacą 15% PIT od otrzymanych świadczeń i mienia likwidacyjnego fundacji.

Świadczenia niepieniężna na rzecz beneficjentów

Podatkiem dochodowym mają być objęte zarówno świadczenia pieniężne, jak i niepieniężne. Chodzi m.in. o bezpłatne korzystanie przez beneficjenta z mieszkania będącego własnością fundacji rodzinnej. Jeżeli beneficjent byłby osobą z zerowej grupy, to otrzymane przez niego świadczenie niepieniężne byłoby zwolnione z PIT. W pozostałych przypadkach byłoby opodatkowane według 15% stawki.

Świadczenia alimentacyjne zwolnione z PIT

Zwolnienie z PIT przewidziano również dla świadczeń alimentacyjnych, jakie fundacja rodzinna będzie miała obowiązek spełnić na rzecz swoich beneficjentów, którzy zaliczani będą do zerowej grupy podatkowej.

Planując reorganizację firmy rodzinnej warto zatem przemyśleć jej strukturę oraz zastanowić się nad możliwością skorzystania z instytucji fundacji rodzinnej. Powyższe rozwiązanie będzie stanowić zabezpieczenie majątku rodzinnego przed jego rozdrobnieniem, a ponadto pozwoli ułożyć relacje z potencjalnymi sukcesorami, przy jednoczesnej ochronie interesu prowadzonego biznesu.

Ustawa ma zacząć obowiązywać po trzech miesiącach od jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Planowany termin jej wejścia w życie to początek 2023 r.

Autor:  Aleksandra Pruszyńska, aplikantka adwokacka, Oniszczuk & Associates