REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zobowiązania nieuregulowane w trakcie likwidacji spółki - skutki w CIT

Grupa ECDP
Jedna z wiodących grup konsultingowych w Polsce
Zobowiązania nieuregulowane w trakcie likwidacji spółki - skutki w CIT
Zobowiązania nieuregulowane w trakcie likwidacji spółki - skutki w CIT
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

W momencie likwidacji spółek niejednokrotnie zdarza się sytuacja, że podmioty te nie są w stanie rozliczyć się z wszystkich zaciągniętych długów. Poza czynnościami związanymi z rozwiązaniem działalności oraz jej wykreśleniem z Krajowego Rejestru Sądowego pozostaje jeszcze kwestia nieuregulowanych zobowiązań. Jak spółki powinny potraktować kwoty, które nie zostały pokryte w ramach postępowania likwidacyjnego?

Ogólną zasadą jest, że zobowiązania, które powinny być przez spółkę uregulowane, ale zostały umorzone lub stały się przedawnione, stanowią jej przychód podatkowy. Reguła ta wynika wprost z art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej jako ustawa o CIT). Wyjątkiem od tej zasady jest art. 12 ust. 4 pkt 8 ustawy o CIT, zgodnie z którym do przychodów podatkowych nie zalicza się kwot stanowiących równowartość umorzonych zobowiązań, jeżeli ich umorzenie jest związane z:

Autopromocja
  • bankowym postępowaniem ugodowym,
  • postępowaniem restrukturyzacyjnym, postępowaniem upadłościowym,
  • realizacją programu restrukturyzacji na podstawie odrębnych ustaw.

A contrario, oznacza to, że każde umorzone zobowiązanie, z wyjątkiem sytuacji wskazanych powyżej, będzie prowadziło do powstania po stronie dłużnika przychodu do opodatkowania w wysokości wartości umorzonego zobowiązania.

Czy jednak wierzytelności, które pozostały nieuregulowane na skutek likwidacji działalności, powinny być rozumiane jako umorzone? Na początku należy zauważyć, że ustawy podatkowe nie zawierają legalnej definicji „umorzenia”. Wyjaśnienia pojęcia należy szukać w Kodeksie cywilnym (dalej jako KC). Art. 498-508 tej ustawy regulują kwestie wygaśnięcia zobowiązania. Omawiają takie instytucje jak potrącenie, odnowienie i zwolnienie z długu. Odsyła do nich m. in. NSA w wyroku z 24.06.2010 r. II FSK 345/09, który wskazuje, że „pod pojęciem umorzonych zobowiązań generujących przychód w podatku dochodowym należy właśnie rozumieć takie instytucje prawa cywilnego jak zwolnienie z długu, potrącenie i odnowienie”.

Analizując poszczególne instytucje prawa cywilnego - zgodnie z art. 498 KC, potrącenie polega na wzajemnym umorzeniu wierzytelności dłużnika i wierzyciela. W rezultacie jej zastosowania dochodzi do częściowej lub całkowitej kompensaty wzajemnych wierzytelności, co oznacza, że zarówno po stronie wierzyciela, jak i dłużnika nie powstanie przychód podatkowy.

Z kolei odnowienie (art. 506 KC) jest umową między dłużnikiem a wierzycielem, na podstawie której dłużnik, w celu umorzenia dotychczasowego długu, zobowiązuje się wobec wierzyciela i za jego zgodą spełnić inne świadczenie albo to samo świadczenie, lecz z innej podstawy prawnej. Na skutek zawarcia umowy odnowienia dotychczasowe zobowiązanie zostaje umorzone, a w jego miejscu pojawia się nowe. Z tego względu również w przypadku odnowienia nie dojdzie do powstania przychodu podatkowego, co wynika wprost z faktu, że dłużnik wciąż pozostaje zobowiązany do spełnienia świadczenia, chociaż jego przedmiot się zmienił.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Trzecią instytucją jest zwolnienie z długu (art. 508 KC). Polega ono na tym, że strony zawierają umowę, w której wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik takie zwolnienie przyjmuje, w efekcie czego zobowiązanie wygasa. Do skuteczności zwolnienia konieczne jest więc wyrażenie zgody przez dłużnika. W przypadku jej braku, do umorzenia nie dochodzi. Zgodnie z prawem cywilnym, czynność ta może być odpłatna lub nieodpłatna. Ten podział ma kluczowe znaczenie, bo jedynie w pierwszej sytuacji po stronie dłużnika powstanie przychód podatkowy.

Mając na uwadze powyższą analizę instytucji prawa cywilnego, zauważyć należy, że kwestia należności nieuregulowanych w wyniku wykreślenia z rejestru KRS, nie spełnia warunków żadnej z nich.

W przypadku potrącenia konieczne jest istnienie dwóch wierzytelności, których strony występują wobec siebie nawzajem jednocześnie w roli dłużnika, jak i wierzyciela. Taka sytuacja nie ma miejsca w omawianym przykładzie. W przypadku kolejnej instytucji, odnowienia, dłużnik co prawda nie jest zobowiązany do spełnienia swojego świadczenia w dotychczasowej formie, jednak jego miejsce zajmuje inny obowiązek.

Najbardziej zbliżoną konstrukcją zdaje się więc zwolnienie z długu. Jednak umorzenie zobowiązań będzie przychodem podatkowym wyłącznie w sytuacji, gdzie będzie następstwem nieodpłatnego zwolnienia z długu. Z kolei nieodpłatne zwolnienie z długu może nastąpić tylko za zgodą dłużnika, w drodze umowy z wierzycielem. W przypadku likwidacji spółki, wygaśnięcie zobowiązań Spółki nastąpi automatycznie, bez zawierania umowy z wierzycielem i bez wyrażania zgody przez dłużnika. Dlatego sytuacja ta nie może być traktowana jako umorzenie zobowiązań, a tym samy nie powoduje powstania przychodu w myśl art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 lit. a ustawy o CIT.

Przykład 1:
Spółka planuje rozpocząć postępowanie likwidacyjne. Ze względu na trudną sytuację finansową, kontrahent zgadza się zwolnić Spółkę z zobowiązań i zawiera stosowną umowę. W tym przypadku dochodzi do nieodpłatnego zwolnienia z długu, a Spółka uzyskuje przychód podatkowy.

Przykład 2:
Spółka po przeprowadzonym postępowaniu likwidacyjnym zostaje wykreślona z KRS. W ten sposób wygasają jej zobowiązania. Nie miało miejsce zwolnienie z długu, a co za tym idzie, nie powstał przychód.

Przykład 3:
Spółka po przeprowadzonym postępowaniu likwidacyjnym zostaje wykreślona z KRS. Kontrahent nie widzi możliwości odzyskania swoich należności, chce zwolnić Spółkę z długu. Skutki będą takie same jak w przykładzie nr 2. Po wykreśleniu z KRS Spółka przestała istnieć, nie może więc podpisywać umów, ale również rozpoznawać przychodu.

Końcowo dodać należy również, że na skutek przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego spółka zostaje wykreślana z rejestru przedsiębiorców KRS, a co za tym idzie, przestaje istnieć. Niemożliwe będzie zatem przypisanie jej - jako podmiotowi już nieistniejącemu - jakiegokolwiek przysporzenia, a tym samym przychodu z tego tytułu.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w rozstrzygnięciach organów podatkowych (przykładowo Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 14.07.2017 r., znak: 0114-KDIP2-3.4010.124.2017.1.MC, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie z 22.06.2016 r., znak: IPPB6/4510-323/16-2/AP).

Dominika Róg-Górecka, Młodszy Konsultant Podatkowy w ECDDP Sp. z o.o.

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Kasowy PIT - projekt ustawy opublikowany

Projekt ustawy o kasowym PIT został opublikowany. Od kiedy wchodzi w życie? Dla kogo jest kasowy PIT? Co to jest i na czym polega?

Obligacje skarbowe [maj 2024 r.] - oprocentowanie i oferta obligacji oszczędnościowych (detalicznych)

Ministerstwo Finansów w komunikacie z 24 kwietnia 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa nowych emisji, które będą sprzedawane w maju 2024 roku. Oprocentowanie i marże tych obligacji nie zmieniły się w porównaniu do oferowanych w kwietniu br. Od 25 kwietnia można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

Kasowy PIT dla przedsiębiorców z przychodami do 250 tys. euro od 2025 roku. I tylko do transakcji fakturowanych [projekt ustawy]

Ministerstwo Finansów przygotowało i opublikowało 24 kwietnia 2024 r. projekt nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Ta nowelizacja przewiduje wprowadzenie kasowej metody rozliczania podatku dochodowego. Z tej metody będą mogli skorzystać przedsiębiorcy, którzy rozpoczynają działalność, a także ci przedsiębiorcy, których przychody w roku poprzednim nie przekraczały 250 tys. euro.

Coraz więcej kontroli firm logistycznych. Urzędy celno-skarbowe sprawdzają pozwolenia na uproszczenia celne

Urzędy celno-skarbowe zintensyfikowały kontrole firm logistycznych. Chodzi o monitoring pozwoleń na uproszczenia celne, szczególnie tych wydanych w czasie pandemii. Jeśli organy celno-skarbowe natrafią na jakiekolwiek uchybienia, to może dojść do zawieszenia pozwolenia, a nawet jego odebrania.

Ostatnie dni na złożenia PIT-a. W pośpiechu nie daj szansy cyberoszustowi! Podstawowe zasady bezpieczeństwa

Obecnie już prawie co drugi Polak (49%) przyznaje, że otrzymuje podejrzane wiadomości drogą mailową. Tak wynika z najnowszego raportu SMSAPI „Bezpieczeństwo Cyfrowe Polaków 2024”. Ok. 20% Polaków niestety klika w linki zawarte w mailu, gdy wiadomość dotyczy ważnych spraw. Jak zauważa Leszek Tasiemski, VP w firmie WithSecure – ostatnie dni składania zeznań podatkowych to idealna okazja dla oszustów do przeprowadzenia ataków phishingowych i polowania na nieuważnych podatników.

Czy przepis podatkowy napisany w złej wierze nie rodzi normy prawnej? Dlaczego podatnicy unikają stosowania takich przepisów?

Podatnicy prowadzący działalność gospodarczą często kontestują obowiązki nakładane na podstawie przepisów podatkowych. Nigdy wcześniej nie spotkałem się z tym w takim natężeniu – może na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku, gdy wprowadzono drakońskie przepisy tzw. popiwku – pisze prof. Witold Modzelewski. Dlaczego tak się dzieje?

Szef KAS: Fundacje rodzinne nie są środkiem do unikania opodatkowania

Szef Krajowej Administracji skarbowej wydał opinię zabezpieczającą w której potwierdził, że utworzenie fundacji, wniesienie do niej akcji i następnie ich sprzedaż nie będzie tzw. „unikaniem opodatkowania”, mimo wysokich korzyści podatkowych. Opinię zabezpieczające wydaje się właśnie w celu rozstrzygnięcia, czy proponowana czynność tym unikaniem by była.
Przedmiotowa opinia została wydana na wniosek przedsiębiorcy, który planuje utworzenie rodzinnej platformy inwestycyjnej przy wykorzystaniu Fundacji poprzez wniesienie do niej m.in. akcji spółki. Natomiast spółka jest właścicielem spółek zależnych, które uzyskują przychody prowadząc działalność operacyjną w różnych krajach świata. 

Laptopy otrzymane przez uczniów i nauczycieli zwolnione z PIT - rozporządzenie MF

Laptopy oraz bony na laptopy, otrzymane w 2023 r. przez uczniów i nauczycieli, są zwolnione z PIT – wynika z rozporządzenia MF, które weszło w życie we wtorek 23 kwietnia 2024 r.

Kontyngent możliwym lekarstwem na cła

Każdy towar o statusie celnym nieunijnym w momencie wjazdu na terytorium UE obciążony jest długiem celnym. Dług ten wynika z unijnych przepisów prawa. Uzależniony jest od kodu taryfy celnej, wartości celnej towaru, pochodzenia oraz zastosowanej waluty dla danej transakcji. Unia Europejska stoi na straży konkurencyjności swoich rodzimych przedsiębiorstw, a to oznacza, że ma wielorakie narzędzia do swojej dyspozycji, aby zapewnić bezpieczne funkcjonowanie naszym przedsiębiorcom. Jednym z takich narzędzi jest cło ochronne (odwetowe), którego celem jest ochrona produkcji unijnej przed konkurencją z krajów trzecich. Często cło to występuje z cłem antydumpingowym, którego z kolei celem jest wyrównanie cen rynkowych towaru sprowadzanego z krajów trzecich z towarem produkowanym w UE.

Rozliczenie składki zdrowotnej za 2023 rok - termin w 2024 roku, zasady [komunikat ZUS]. Jak wypełnić i do kiedy złożyć ZUS DRA lub ZUS RCA?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że część płatników składek - osób prowadzących pozarolniczą działalność - musi przekazać do ZUS roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne za rok 2023. W dniu 20 maja 2024 r. mija termin na złożenie ZUS DRA lub ZUS RCA za kwiecień 2024 r., w którym uwzględnione będzie to rozliczenie.

REKLAMA