Koszty prac B+R osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą a koszty kwalifikowane

Ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem innowacyjności (Dz.U. z 2015 r., poz. 1767) do ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1036, dalej: „ustawa o CIT”), zostały wprowadzone zmiany, które odnoszą się do tzw. ulgi badawczo-rozwojowej.

Ulga badawczo-rozwojowa umożliwia odliczenie części wydatków poniesionych na działalność badawczo-rozwojową (tzw. kosztów „kwalifikowanych”) od podstawy opodatkowania.

Zgodnie z artykułem 4a pkt 26 ustawy o CIT poprzez działalność badawczo-rozwojową (działalność B+R) należy rozumieć działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

Koszty na działalność badawczo-rozwojową mieszczą się w zamkniętym katalogu kosztów kwalifikowanych określonym przepisami art. 18d ust. 2 i 3 ustawy o CIT.

Polecamy: CIT 2018. Komentarz

Na podstawie art. 18d ust. 2 pkt 1 i 1a ustawy o CIT, za koszty kwalifikowane uznaje się:

• koszty poniesione w danym miesiącu należności z tytułów, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o PIT oraz sfinansowane przez płatnika składki z tytułu tych należności określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na realizację działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w ogólnym czasie pracy pracownika w danym miesiącu;
• koszty poniesione w danym miesiącu należności z tytułów, o których mowa w art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o PIT oraz sfinansowane przez płatnika składki z tytułu tych należności określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na wykonanie usługi w zakresie działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w całości czasu przeznaczonego na wykonanie usługi na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło w danym miesiącu.

Zmiany konstrukcyjne w 2018 r. dotyczące ulgi badawczo-rozwojowej dotyczą m.in. możliwości uwzględnienia w kosztach kwalifikowanych, kosztów wynagrodzeń wypłacanych na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło usług / prac dotyczących działalności B+R.

Po zmianie przepisów, wśród kosztów B+R znalazły się koszty wynagrodzenia współpracowników realizujących prace na podstawie umowy zlecenie oraz umowy o dzieło. Wątpliwości mogą budzić koszty współpracowników realizujących prace badawczo-rozwojowe w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o PIT, za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów o których mowa w pkt 9.

Z powyższego wynika, że podatnik podatku dochodowego od osób prawnych, prowadzący działalność badawczo-rozwojową, może zaliczyć do kosztów kwalifikowanych, koszty wynagrodzenia wynikające ze stosunku pracy, jak również z tytułu umowy zlecenie lub umowy o dzieło, zawartej z osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej.

Natomiast z literalnego brzmienia przepisów wynika, że do przychodów z umów zawieranych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie zalicza się do przychodów, o których mowa w art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o PIT.

Powyższa kwestia była przedmiotem rozstrzygnięcia Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Organ podatkowy w interpretacji indywidualnej z dnia 8 czerwca 2018 r., sygn. akt 0111-KDIB1-3.4010.227.2018.1.MBD stwierdził, że „Tym samym, nie sposób się zgodzić z Wnioskodawcą, że wszystkie wymienione w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym Koszty B+R za wyjątkiem kosztów czynszu stanowią i będą stanowić koszty kwalifikowane, o których mowa w art. 18d ust. 2 oraz art. 18d ust. 3 uCIT, gdyż nie stanowią i nie będą stanowić kosztów kwalifikowanych koszty wynagrodzenia współpracowników działających w ramach prowadzonej działalności gospodarczej gdyż, jak wskazano powyżej, nie są to należności, o których mowa w art. 13 pkt 8 lit. a updof”.

Mimo że ustawodawca rozszerzył katalog kosztów kwalifikowanych m.in. o koszty z tytułu umów zlecenia i umów o dzieło, to ze względu na odesłanie do art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o PIT wyłączył z tego katalogu koszty wynagrodzenia dla współpracowników wykonujących prace badawczo-rozwojowe w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wydaje się, że niezbędna będzie nowelizacja przepisów w tym zakresie. Nie ma bowiem uzasadnionych powodów, aby koszty wynagrodzenia osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą a wykonujących umowę zlecenia czy o dzieło podlegały dalszemu wyłączeniu z kosztów kwalifikowanych.

Autor: Artur Ratajczak, doradca podatkowy, nr wpisu 12107, Kancelaria TaxCorner – właściciel