Składki na ubezpieczenie rodzin pracowników mogą być kosztem

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), zwana dalej ustawą lub ustawą o PIT, w art. 23 ust. 1 pkt 57) ustanawia regułę, że składki opłacone przez pracodawcę z tytułu zawartych lub odnowionych umów ubezpieczenia na rzecz pracowników, stanowią koszty uzyskania przychodu.

Aby jednak rzeczywiście opłacane składki mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu muszą zostać spełnione wszystkie poniższe warunki.

I. Po pierwsze,  zawarte umowy nie mogą dotyczyć ryzyka wystąpienia innych zdarzeń, niż te, które wymienione zostały w załączniku do ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 66).

Ryzyka działu I i II tej ustawy dotyczą:

dział I:

- grupy 1 - ubezpieczenia na życie,

- grupy 3 - ubezpieczenia na życie, jeżeli są związane z ubezpieczeniowym funduszem  

  kapitałowym,

- grupy 5 - ubezpieczenia wypadkowe i chorobowe, jeśli są uzupełnieniem ubezpieczeń wymienionych w grupach 1–4,

dział II:

- grupy 1 - ubezpieczenia wypadku, w tym wypadku przy pracy i choroby zawodowej,

- grupy 2 - ubezpieczenia choroby                                                                                        

W związku z tym, składki płacone z tytułu innych niż wymienione zawartych umów ubezpieczenia, nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu. Tylko składki płacone z tytułu powyższych umów mogą być uznane za takie koszty.

Polecamy: serwis PIT

Polecamy: Podatki osobiste

II. Po drugie, uprawnionym do otrzymania świadczenia (które ma zostać spełnione w ramach umowy) nie może być pracodawca. Zatem możliwość zaliczenia do kosztów składek zapłaconych przez pracodawcę dotyczy tylko i wyłącznie umów ubezpieczenia zawartych na rzecz pracowników.

Druga przesłanka wskazuje, że ubezpieczeniem mają być objęci pracownicy. Oznacza to, że nie dotyczy to już członów ich rodzin. Zatem koszty wynikające z opłaty składek na ubezpieczenie członków rodzin pracowników, nie są kosztami uzyskania przychodu.

Wynika to z tego, że koszty te nie są kosztami pracowniczymi, nie przekładają się na przychody pracodawcy z prowadzonej działalności gospodarczej oraz nie pozostają z nią w związku.

III. Po trzecie, w umowie ubezpieczenia znajdują się zapisy, które zakazują, wykluczają:                                                                                             

- dokonania wypłaty kwoty stanowiącej wartość odstąpienia od umowy,

-możliwość zaciągania zobowiązań pod zastaw praw wynikających z umowy,

-wypłatę z tytułu dożycia wieku oznaczonego w umowie

w okresie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym ją zawarto lub odnowiono.

Polecamy: Najczęstsze błędy w PIT-ach

Polecamy: Ile zapłacisz PIT przy sprzedaży domu, mieszkania lub działki?

IV. Po czwarte, koszty płaconych składek pozostają w bezpośrednim lub pośrednim związku z prowadzoną działalnością, co powoduje, że ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość uzyskanego przychodu. Związek pomiędzy przychodem a kosztami jego uzyskania jest związkiem adekwatności przyczyny i skutku.

Wydatki stanowiące koszt uzyskania przychodu muszą być przede wszystkim racjonalne i gospodarczo uzasadnione, ponieważ zostają poniesione po to, aby osiągnąć, zabezpieczyć i zachować źródło przychodów (wyjątki przedstawione są w art. 23 ust. 1 ustawy o PIT).

Ponadto wydatki te należy przyporządkować do tego źródła uzyskania przychodu, z którymi są związane.

Powyższy wymóg został potwierdzony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z dnia 23 listopada 2010 roku (sygnatura I SA/ Łd924/10). Sąd orzekł, że „Poniesienie wydatku, który nie został wyłączony w art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. nie oznacza, że wydatek taki automatycznie będzie uznany za koszt uzyskania przychodów. Podatnik ma bowiem możliwość odliczenia od przychodów wszelkich kosztów pod warunkiem, że zostały one poniesione i mają związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma bądź może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.”

Również J. Budziszewski w artykule pt.: „Nowa definicja kosztów uzyskania przychodów na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych” (Doradztwo Podatkowe 2007.4.20) podkreśla, że jeżeli powyżej wskazany cel nie może być osiągnięty (przy obiektywnej ocenie), to nie można w sposób zasadny zaliczyć danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu.

Spełnienie wszystkich opisanych warunków, daje pracodawcy prawo do zaliczenia kosztów składek, płaconych przez niego w ramach ubezpieczenia na życie na rzecz swoich pracowników, do kosztów uzyskania przychodu. W przypadku, gdy jeden z przedstawionych wymogów nie może być zrealizowany - nie można zaliczyć tych wydatków do kosztów.

Tekst powstał na podstawie indywidualnej interpretacji podatkowej z 13 stycznia 2012 roku, wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (nr IPPB1/415-920/11-5/EC).