Zasady rozliczania kosztów w czasie przez podatników PIT

Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych mogą wywiązać się z obowiązków ewidencyjnych zakładając podatkową księgę przychodów i rozchodów albo prowadzić pełną księgowość w formie ksiąg rachunkowych, zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości.

Wybór formy prowadzenia ewidencji przekłada się na zastosowanie metody rozliczania kosztów podatkowych w czasie. Zaliczenie wydatków do kosztów podatkowych w prawidłowej dacie może zadecydować o prawidłowym obliczeniu podatku.

Rozliczanie kosztów w czasie przez podatników prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów

Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów rozliczają koszty uzyskania przychodów metodą kasową albo metodą memoriałową.

Wybór metody kasowej oznacza, że podatnicy zaliczą wydatki do kosztów podatkowych w roku, w którym wydatki (koszty) zostały poniesione. Dniem poniesienia kosztu jest dzień wystawienia faktury (rachunku) albo innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania (ujęcia) kosztu.

Podatnicy stosujący metodę kasową mogą więc uwzględnić w księdze podatkowej bieżącego roku podatkowego koszty poniesione w danym roku nawet wówczas, gdy zdarzenie gospodarcze, z którym związany był wydatek, może przynieść przychód dopiero w latach następnych. W przypadku metody kasowej, podatnik nie musi również zastanawiać się nad podziałem kosztów na bezpośrednie i pośrednie.

Rozliczanie kosztów zgodnie z metodą memoriałową, polega na ich ewidencjonowaniu w powiązaniu z przychodami danego roku. Do kosztów podatkowych danego roku możemy zaliczyć wydatki poniesione w tym roku, zaliczymy do nich również koszty poniesione w roku poprzedzającym rok podatkowy, lecz dotyczące przychodów danego roku podatkowego oraz określone koszty poniesione w roku następnym, ale dotyczące danego roku podatkowego. 

Należy pamiętać, że wybierając metodę memoriałową rozliczania kosztów w czasie, należy stale w każdym roku podatkowym prowadzić księgi podatkowe w sposób umożliwiający wyodrębnienie kosztów uzyskania przychodów odnoszących się tylko do danego roku podatkowego.

Moment, w którym wydatek możemy uznać za koszt podatkowy zależy od rodzaju poniesionego kosztu. W przypadku kosztów bezpośrednich, wydatek zaliczymy do kosztów podatkowych z chwilą uzyskania przychodu, którego koszt dotyczy, a w przypadku kosztów pośrednich - w dniu poniesienia kosztu, rozumianym jako dzień wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania (ujęcia) kosztu

Rozliczanie kosztów przez podatników prowadzących księgi rachunkowe

Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych mogą wybrać prowadzenie ewidencji w formie ksiąg rachunkowych, albo mają obowiązek taką księgowość stosować w związku z uzyskaniem określonej kwoty przychodów. Prowadzenie pełnej księgowości determinuje stosowanie metody memoriałowej rozliczania kosztów uzyskania przychodów w czasie. 

Dla prawidłowego rozliczenia kosztów w czasie niezbędne jest rozróżnienie bezpośrednich kosztów uzyskania przychodów i kosztów innych niż bezpośrednie koszty uzyskania przychodów (kosztów pośrednich).

Co do zasady koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody. Koszty pośrednie są potrącane w dacie ich poniesienia.

Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów w przypadku podatników prowadzących księgi rachunkowe uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.