Ordynacja podatkowa – zmiany od 2015 i 2016 roku

W założeniach Ministerstwa Finansów nowelizacja ta ma przede wszystkim zracjonalizować i uprościć procedury podatkowe. W te cele wpisują się zmiany dotyczące upowszechnienia elektronicznych kanałów komunikacji podatników z organami podatkowymi. Elektronicznej formy obiegu dokumentów, doręczania pism a nawet kontroli podatkowej.

Klauzula przeciw unikaniu opodatkowania

Ważnym celem ten nowelizacji jest także wprowadzenie klauzuli przeciw unikaniu opodatkowania. Wyznaczyć ma ona granice między optymalizacją podatkową a unikaniem opodatkowania. Przyjęcie takiej klauzuli zaleca także Komisja Europejska. Jest to z pewnością najbardziej kontrowersyjna zmiana w ramach omawianej nowelizacji ordynacji podatkowej.

Już same definicje „unikania opodatkowania” oraz „sztucznej konstrukcji prawnej”  pozwalać mogą z pewnością na bardzo różne interpretacje.

Zgodnie bowiem z projektowanym art. 25a ordynacji podatkowej” Unikaniem opodatkowania jest zastosowanie, w sposób zamierzony, sztucznej konstrukcji prawnej, której głównym celem było uzyskanie, nieprzewidzianej w przepisach prawa podatkowego oraz sprzecznej z celem i istotą tych przepisów, znacznej korzyści podatkowej przez podmiot tworzący lub współtworzący sztuczną konstrukcję prawną.”

Natomiast zgodnie z projektowanym art. 25c ordynacji podatkowej konstrukcję prawną uważa się za sztuczną, jeżeli:

1. jest nadmiernie zawiła (np. dzielenie lub łączenie różnych zdarzeń, występowanie pośredników) oraz

2. nie ma treści ekonomicznej (nie prowadzi do zdarzenia gospodarczego albo ukrywa prawdziwy cel tego zdarzenia, jest nieadekwatna lub zbędna do osiągnięcia celu gospodarczego)

- i z tych powodów nie byłaby zastosowana przez rozsądnie działający podmiot, kierujący się w swych wyborach celami gospodarczymi.

Według jakich kryteriów oceniane będzie, czy dana konstrukcja prawna jest nadmiernie zawiła, czy jest adekwatna do osiągnięcia celu gospodarczego, czy niesie ze sobą treść ekonomiczną?

Czy podatkowe sankcjonowanie skomplikowanych (czasem pasowałoby nawet określenie „nowatorskich”) konstrukcji prawnych nie jest naruszeniem zasady swobody umów?

Takich pytań można formułować jeszcze wiele w odniesieniu do tych proponowanych rozwiązań.

Ciężar udowodnienia unikania opodatkowania, w tym także wykazania, że istnieje typowa konstrukcja prawna, bardziej właściwa do osiągnięcia danego celu gospodarczego niż ta „sztuczna” zastosowana przez podatników – spoczywać będzie na organie podatkowym.

Można mieć tylko nadzieję, że klauzula ta (o ile wejdzie w życie) będzie rozsądnie stosowana przez organy podatkowe. Wzorem są tu rozwiązania kanadyjskie, gdzie klauzula ta funkcjonuje z powodzeniem ale jest stosowana przez organy podatkowe w wyjątkowych przypadkach poważniejszych oszustw podatkowych.

Korekta faktur - Raport INFOR - PDF

Podatki 2014 - Nowy VAT 500 pytań i odpowiedzi na trudne pytania

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Niektóre ważniejsze zmiany w ordynacji podatkowej, przewidziane omawianym projektem:

1. Termin złożenia pisma będzie zachowany także w dacie jego nadania w placówce pocztowej operatora świadczącego powszechne usługi pocztowe w innym państwie członkowskim UE.

2. Liczne zmiany i doprecyzowania przepisów dot. interpretacji podatkowych – np. w sytuacji zbieżności wniosku o interpretację indywidualną z treścią interpretacji ogólnej wydawane będzie potwierdzenie o możliwości zastosowania się do interpretacji ogólnej bez wydawania interpretacji indywidualnej.

3.  Wprowadzenie opinii zabezpieczających (przed zastosowaniem klauzuli przeciw unikaniu opodatkowania) – mają to być swoiste gwarancje wydawane podatnikom przez Ministerstwo Finansów, że konkretne, opisane we wniosku, planowane przez podatnika działania i konstrukcje prawne nie są unikaniem opodatkowania. Opłata za wydanie takiej opinii ma wynosić 15 tys. zł albo 30 tys. zł (w przypadku konstrukcji prawnych z udziałem nierezydentów).

4. Wprowadzenie pełnomocnictw ogólnych w procedurach podatkowych.

---

5. Zmiany w przepisach dot. właściwości organów podatkowych – np. wprowadzenie zasady, że organem właściwym miejscowo w zakresie praw i obowiązków podatnika (także płatnika, inkasenta) przejętego przez następcę prawnego jest organ właściwy miejscowo dla tego następcy.

Zasadą będzie też, że w jednym organie podatkowym zostaną skupione wszystkie sprawy (np. kontrole, postępowania) dotyczące danego zobowiązania podatkowego podatnika.

6. Doprecyzowanie zasad tworzenia porozumień w sprawach ustalenia cen transakcyjnych.

7. Doprecyzowanie zasad wydawania decyzji określających w sytuacji, gdy nie wykazano powstałego zobowiązania podatkowego.

8. Wprowadzenie możliwości korekty deklaracji w toku postępowania podatkowego.

9. Wprowadzenie możliwości doręczenia zarządzenia zabezpieczenia wraz z decyzją o zabezpieczeniu, jeżeli brak takiego doręczenia mógłby utrudnić lub udaremnić dokonanie zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego.

10. Wprowadzenie możliwości ustanowienia hipoteki przymusowej na przysługującym współuprawnionemu udziale we wspólności praw wymienionych w art. 34 § 4 pkt 1 i 2 ordynacji podatkowej.

11. Wprowadzenie zasady, że w sprawach nadpłat lub zwrotów podatku określonych lub stwierdzonych w decyzji, która następnie została uchylona, zmieniona, unieważniona lub wygasła – wydawana ma być dodatkowa decyzja w zakresie obowiązku zwrotu podatku.

12. Wprowadzenie zróżnicowania stawek odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Podatnicy, którzy sami wykryją u siebie zaległość podatkową i niezwłocznie ją uiszczą, płacić będą niższe odsetki za zwłokę (50% stawki podstawowej). Natomiast ci podatnicy (dotyczyć to będzie tylko podatników VAT, akcyzy i dłużników celnych), u których zaległości zostaną wykryte przez organy podatkowe – zapłacą odsetki za zwłokę w wysokości 200% stawki podstawowej.

Odsetki od zaległości podatkowych - zmiany od 2015 r.

13. Podatek do 1000 zł będzie mogła zapłacić podmiot inny niż zobowiązany.

14. Podatek będzie można zapłacić również kartą płatniczą.

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw