Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Sprzedaż nieruchomości na gruncie podatku VAT i PCC

Kancelaria Mentzen
Doradztwo podatkowe, doradztwo prawne, audyty, księgowość
sprzedaż nieruchomości vat pcc
sprzedaż nieruchomości vat pcc
Fotolia
Podejmując decyzję o sprzedaży nieruchomości należy przygotować się na dokonanie wielu formalności. Powstaną skutki nie tylko o charakterze cywilnoprawnym, ale również te na gruncie podatku VAT albo podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC).
rozwiń >

Czym są nieruchomości?

Zgodnie z art. 46 kodeksu cywilnego nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności – grunty, jak również budynki trwale z gruntem związane, a także części takich budynków, jeżeli na podstawie przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Kodeksowa definicja wydaje się być dość zwięzła i syntetyczna czyniąc ją co do zasady prostą w interpretacji i praktycznym stosowaniu. Ustawa o VAT nie wskazuje definicji nieruchomości. W przyjętej praktyce organy skarbowe stosują definicję przyjęto na gruncie kodeksu cywilnego.

Kto musi płacić podatek VAT?

Cechą charakterystyczną podatku VAT jest występowanie podmiotu oraz przedmiotu opodatkowania. Pierwsze kryterium określa, kto jest zobowiązany do płacenia wspomnianego podatku. Zgodnie z art. 15 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą. Należy podkreślić, że wiele sporów z organami skarbowymi zachodzi w momencie rozróżnienia, czy dana osoba sprzedając kilka działek budowlanych, które stanowią jej majątek prywatny staje się osobą wykonującą samodzielnie działalność gospodarczą. W pewnych przypadkach osoby nieprowadzące działalności gospodarczych są uznawane przez organy skarbowe za przedsiębiorców. To oznacza obowiązek opodatkowania sprzedaży podatkiem VAT w wysokości 23%. Organy w przypadku sporu wskazują, że czynności sprzedaży mają charakter zorganizowany i ciągły, a ponadto cechują się profesjonalizmem wynikającym, np. z uzbrojenia gruntu będącego przedmiotem obrotu. Wydawane w tych sprawach indywidualne interpretacje oraz orzeczenia sądów administracyjnych są często odmienne, co wpływa na niestabilność prawa podatkowego i pogarsza sytuację podatników. Przedmiot opodatkowania wskazuje natomiast na katalog czynności, które podlegają opodatkowaniu. Na podstawie art. 5 ustawy o VAT do tego katalogu zalicza się m.in. odpłatną dostawę towarów na terytorium kraju, którą jest niewątpliwie sprzedaż nieruchomości.

Sprzedaż działki  a VAT

W przypadku sprzedaży gruntów niezabudowanych o tym, czy taka czynność będzie opodatkowana stawką 23%, czy będzie zwolniona decyduje charakter działki. W przypadku działki budowlanej, czyli takiej, dla której wydano warunki zabudowy albo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wystąpi obowiązek podatkowy i jej sprzedaż będzie objęta stawką podatku VAT w wysokości 23%. Z podatku VAT będzie zwolniona natomiast sprzedaż nieruchomości o charakterze niebudowlanym (np. ziemia rolna, lasy, działki objęte tzw. studium uwarunkowań).

Grunt na którym znajduje się już budynek – jaka stawka VAT?

Podatnik szukający odpowiedzi na to pytanie powinien zwrócić uwagę na art.29a ust. 8 ustawy o VAT. Wspomniany przepis określa, że w razie dostawy budynków lub budowli trwale związanych z gruntem albo części takich budynków z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. W praktyce oznacza to, że grunt przyjmuje stawkę VAT właściwą dla budynków z nim związanych. Każda zasada ma jednak wyjątki i tak też jest w tej sytuacji. Niniejszy przepis nie ma bowiem zastosowania do gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste, dokonywanego z równoczesną dostawą budynków lub budowli trwale z gruntem związanych. W takim przypadku gruntu nie wlicza się do podstawy opodatkowania budynku, budowli lub ich części.

Budynek, budowla i jego część – czym to się różni?

W ustawie o VAT próżno szukać wyjaśnień powyższych terminów. W związku z tym w praktyce korzysta się z definicji określonych w ustawie prawo budowlane. Co ciekawe organy skarbowe również opierają się na niniejszym akcie prawnym. Zgodnie z tą ustawą za budynek rozumie się obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród oraz posiada fundamenty i dach. Wynika z tego, że dom w trakcie budowy, który nie ma jeszcze ścian czy też dachu nie będzie mógł być uznany za budynek. Budowlą jest natomiast każdy inny obiekt budowlany, który nie jest budynkiem lub obiektem małej architektury. Definicja ta jest bardzo szeroka i możemy do nich zaliczyć m.in. drogi czy trwale związane z gruntem urządzenia.

Budynki i budowle – jaka stawka VAT

O właściwej stawce podatku VAT przesądza charakter nieruchomości. Jeżeli sprzedaż będzie dotyczyła obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym stawka podatku VAT wyniesie 8%. Zgodnie z art. 41 ust. 12a ustawy o VAT przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części. Powierzchnia takich budynków nie może jednak przekraczać 300 m2 (w przypadku budynków mieszkalnych jednorodzinnych) oraz 150 m2 (w przypadku lokali mieszkalnych). Jeżeli powierzchnia będzie przekraczać powyższe wartości podatnik będzie musiał zastosować opodatkowanie proporcjonalne. Polega ono na opodatkowaniu wyższą stawką podatku VAT nadwyżki ponad wspomniane powyżej powierzchnie. Nieruchomości inne niż zaliczane do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym będą objęte natomiast stawką podatku VAT w wysokości 23%.

 Nieruchomość a zwolnienie z VAT

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT dostawa budynków, budowli i ich części jest zwolniona z podatku VAT. Transakcja, aby mogła skorzystać ze zwolnienia nie może dotyczyć nieruchomości, co do której jest dokonywane pierwsze zasiedlenia albo pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą minął okres krótszy niż dwa lata. Z perspektywy podatnika chcącego skorzystać ze zwolnienia szczególnie istotna jest definicja pierwszego zasiedlenia. W art. 43 ust. 1 pkt 14 ustawy o VAT określono, że termin ten oznacza oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części. Ponadto taka czynność musi być dokonana po wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki na ulepszenie stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej. O ile określenie terminu wybudowania w praktyce nie stanowi większych problemów, takie wątpliwości pojawiają się w związku z ulepszeniem.

Podatnicy często zastępczo używają określeń ulepszenia i remontu, jednakże w związku z omawianym zagadnieniem różnica ta bywa znacząca. Ulepszenia środka trwałego ma miejsce w przypadku, gdy wartość wydatków w skali roku na cele związane z przebudową, rozbudową, rekonstrukcją, adaptacją oraz modernizacją przekracza wartość 10 000 zł. Aby sprecyzować termin remontu należy odwołać się do bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych. Przykładowo WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 722/08 wskazał, iż remont zmierza do odtworzenia użytkowej środków trwałych, a drugie prowadzą do przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji, powodującej istotną zmianę cech użytkowych. Remontem określić należy więc wszelkie działania przywracające pierwotny stan techniczny i użytkowy środka trwałego wraz z wymianą zużytych składników technicznych, przy zachowaniu niezmiennej funkcjonalności i przeznaczenia infrastruktury. Natomiast przez ulepszenie należy rozumieć unowocześnienie (modernizację) środka trwałego, które podnosi jego wartość techniczną, użytkową, jak i przystosowanie składnika majątkowego do wykorzystania go w innym celu niż pierwotne jego przeznaczenie, albo nadanie temu składnikowi innych cech użytkowych. Na podobne kryteria rozróżniające remont i ulepszenia wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 477/17: istotą remontu jest jedynie wykonanie prac przywracających pierwotny stan techniczny i użytkowy środka trwałego, nie zwiększających jego wartości początkowej, stanowiącej cenę nabycia lub koszt wytworzenia środka trwałego, powiększoną o koszty jego ulepszenia. Z uwagi na powyższe, jeżeli w danej nieruchomości zostaną poczynione wydatki na ulepszenie przewyższające 30% jej wartości początkowej to będziemy mieli do czynienia po raz kolejny z pierwszym zasiedleniem. Oznacza to, że na nowo będziemy liczyli okres pierwszego zasiedlenia dla celów VAT od oddania do użytkowania po dokonaniu ulepszenia. Takie rozumowanie prowadzi również do ciekawych wniosków, które wskazują, że w ramach jednej nieruchomości możemy mieć do czynienia wiele razy z jej pierwszym zasiedleniem.

Zwolnienie z podatku VAT przy dostawie nieruchomości – czy jest obligatoryjne?

Zwolnienie z podatku VAT przy dostawie nieruchomości nie ma charakteru obligatoryjnego. Oznacza to, że podatnicy mogą zrezygnować ze zwolnienia i opodatkować transakcję na zasadach ogólnych. Zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy o VAT taki sprzedawca i nabywca nieruchomości musi być zarejestrowany jako czynny podatnik VAT oraz złożyć zgodne oświadczenia woli, że wybierają oni opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części. Oświadczenie takie musi zostać złożone przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego. Podatnik może złożyć również takie oświadczenie w akcie notarialnym, którego przedmiotem jest objęta dostawa tych budynków.

Sprzedaż nieruchomości a PCC

Do zbycia każdej nieruchomości dochodzi poprzez zawarcie umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych taka czynność jest opodatkowana PCC. Wysokość takiej daniny wynosi 2% wartości rynkowej nabywanej nieruchomości. Przy umowie sprzedaży obowiązek podatkowy ciąży na kupującym. Za pobranie odpowiedniej sumy od kupującego i przekazanie do urzędu skarbowego odpowiedzialny jest notariusz, który sporządza akt notarialny. Powyższe nie oznacza jednak, że każda transakcja sprzedaży nieruchomości podlega podatkowi PCC. Na podstawie art. 2 pkt 4a ustawy o PCC, czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany w zakresie w jakim opodatkowane są podatkiem VAT nie podlegają podatkowi PCC. Można więc przyjąć pewne zasadę, że w przypadku zbycia nieruchomości niepodlegającej albo zwolnionej z podatku VAT będziemy mieli do czynienia z podatkiem PCC. Natomiast, gdy czynność będzie opodatkowana podatkiem VAT to podatek PCC nie wystąpi

Bartosz Tomczak, Kancelaria Mentzen

Jak skutecznie i efektywnie zarządzać biurem rachunkowym
Zarządzanie biurem rachunkowym. Teraz książka z serwisem online

Publikacja jest skierowana do księgowych, kadry kierowniczej i właścicieli biur rachunkowych. Kompleksowo opisuje zasady organizacji pracy biura rachunkowego. Praktyczną pomocą są wzory dokumentów oraz instrukcji dostępnych również w edytowalnej formie w serwisie powiązanym z książką.

Teraz 12% taniej!
Źródło: Źródło zewnętrzne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek od nieruchomości
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają:
    działki budowlane
    domy jednorodzinne
    garaże
    lasy
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Nowe obowiązki i uprawnienia rad nadzorczych spółek kapitałowych. Zmiany w KSH od 13 października 2022 r.
    Od 13 października 2022 r. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu Spółek Handlowych, która w dużej mierze dotyczy rozszerzenia kompetencji rady nadzorczej w spółkach kapitałowych. Na czym polegają te zmiany?
    Likwidacja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – procedura, zasady, reprezentacja
    Podstawowym sposobem zakończenia istnienia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest jej formalna likwidacja. Jak ona przebiega w praktyce, jakich obowiązków należy dochować i co warto o niej wiedzieć?
    HUB e-paragony od września 2023 r. Nowa wersja aplikacji e-paragony
    We wrześniu 2023 r. uruchomione zostanie rozwiązanie HUB e-paragony umożliwiające powszechne stosowanie paragonów elektronicznych - poinformował 6 października 2022 r. wiceminister finansów Mariusz Gojny. Dodał, że Ministerstwo Finansów opublikuje rozwiązanie pozwalające przystąpić do projektu producentom kas fiskalnych oraz tworzenie konkurencyjnych aplikacji do odbiorów paragonów.
    Wydatki na utrzymanie psa - koszty podatkowe, odliczenie VAT
    Podatnicy prowadzący działalność gospodarczą w swoim domu lub mieszkaniu mają wątpliwości, czy wydatki na utrzymanie psa stróżującego mogą zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Powstaje też pytanie, czy można odliczyć VAT od wydatków na utrzymanie psa stróżującego, który pilnuje biura, czy innych miejsc, w których jest prowadzona działalność gospodarcza? Sprawdźmy jak na te pytania odpowiada Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w indywidualnych interpretacjach podatkowych.
    Inflacja a dochody budżetowe. Wzrost inflacji o 1 punkt proc. to 4,7 mld zł więcej dochodów w budżecie państwa
    Każdy punkt procentowy wyższej inflacji to jest 4,7 mld zł więcej dochodów w budżecie państwa, po drugiej stronie generuje to jednakowo wysokie wydatki - powiedział 5 października 2022 r. w Senacie wiceminister finansów Artur Soboń. Poinformował także, że ostatnie zmiany w PIT i CIT kończą zmiany w Polskim Ładzie.
    Stopy procentowe NBP 2022 - bez zmian od 6 października
    Rada Polityki Pieniężnej na posiedzeniu 5 października 2022 r. utrzymała wszystkie stopy procentowe na dotychczasowym poziomie. Stopa referencyjna, główna stopa NBP, wynosi od 8 września br. 6,75 proc.
    Obliczanie długości mandatów członków zarządu i rady nadzorczej - nowe zasady od 13 października 2022 r.
    Nowelizacja Kodeksu spółek handlowych, która wejdzie w życie z dniem 13 października 2022 r., wprowadza nowe zasady obliczania czasu trwania mandatów członków zarządu i rady nadzorczej. Sprawdź, jak będą one wyglądać.
    Limity podatkowe 2023
    Limity podatkowe 2023. Średni kurs euro publikowany przez NBP pierwszego dnia roboczego października decyduje o ważnych limitach podatkowych w następnym roku. Znamy już ten kurs euro z 3 października 2022 r. (4,8272 zł). Sprawdźmy zatem jakie limity podatkowe będą obowiązywały w 2023 roku.
    Wywóz i tranzyt towarów dual-use – zezwolenia, oświadczenie użytkownika końcowego
    W związku z wojną na Ukrainie, towary (produkty) typu dual-use zyskały na szczególnym znaczeniu. Istotna stała się również możliwość jak najszybszej realizacji tego rodzaju zamówień. Warto przyjrzeć się regulacjom prawnym, które obowiązują w tym zakresie.
    Przedpłaty, zaliczki, zadatki a podatek dochodowy. Moment powstania przychodu
    W transakcjach handlowych często możemy spotkać się z wpłatami poprzedzającymi wykonanie usługi lub dostawę towarów. Wynika to z potrzeby zabezpieczenia wykonania umowy wiążącej dwie strony transakcji. W związku z tym pojawia się pytanie- jak otrzymanie przedpłaty, zaliczki bądź zadatku powinno być rozliczone na gruncie podatku dochodowego?
    Podatki związane z alkoholem – czym jest podatek piwny
    Jak już wiemy, alkohol jest jednym z najwyżej opodatkowanych dóbr. Najwyższa stawka VAT, akcyza i podatek dochodowy. Ustawodawca przewidział również opłatę za to, że reklamujemy napoje alkoholowe – tzw. podatek piwny.
    Rożne stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych
    Nowy Ład spowodował znaczne zmiany w prawie podatkowym. Wielu przedsiębiorców w celu uniknięcia składki zdrowotnej szuka lepszych rozwiązań. Jedną z opcji była zmiana formy opodatkowania na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
    Darowizna pieniędzy ze wspólnego rachunku bankowego a zwolnienie z podatku
    Czy darowizna pieniędzy od członka najbliższej rodziny może być zwolniona z podatku od spadków i darowizn jeżeli w chwili zawarcia umowy darowizny pieniądze znajdowały się na rachunku bankowym, którego współwłaścicielami są darczyńca i obdarowany? Na to pytanie odpowiedział Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 30 września 2022 r.
    Sprzedaż złomu – kwestie podatkowe
    Opodatkowanie sprzedaży złomu zależy od tego, czy odbywa się w ramach działalności gospodarczej czy okazjonalnie.
    JPK_VAT po 6 latach. Czy przesyłanie ksiąg podatkowych dla potrzeb VAT ma sens?
    Wprowadzenie w naszym kraju ustawowego obowiązku przesyłania organom podatkowym pierwszej instancji standaryzowanych części ewidencji prowadzonych dla potrzeb podatku od towarów i usług (JPK_VAT) było pierwszym przedsięwzięciem tego rodzaju i po sześciu latach obowiązywania trudno uznać to za sukces (być może tylko lobbingowy i propagandowy) – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.
    Zmiany w ustawie o rachunkowości 2022/2023 – wdrożenie dyrektywy 2021/2101. Sprawozdanie o podatku dochodowym
    W Ministerstwie Finansów trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości oraz zmianie ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym. Ta nowelizacja ma na celu implementację do polskiego prawa dyrektywy unijnej 2021/2101.
    Progi podatkowe 2023 - co warto wiedzieć?
    Progi podatkowe 2023. Jaka wysokość progów będzie obowiązywała w rozliczeniu rocznym PIT w 2023 roku? Jaka będzie kwota wolna od podatku? Co się zmieniło?
    Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych 2023 - limity, stawki
    Jakie limity dla ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych będą obowiązywały w 2023 roku? Kto może płacić ryczałt w 2023 roku? Kto może płacić ryczałt od przychodów ewidencjonowanych kwartalnie w 2023 roku? Jakie stawki ryczałtu obowiązują w 2023 roku?
    Webinarium „Korygowanie VAT należnego i naliczonego”
    Korygowanie VAT. Zapraszamy na praktyczne webinarium „Korygowanie VAT należnego i naliczonego” z gwarantowanym imiennym certyfikatem, które odbędzie się 20 października 2022 roku. Polecamy!
    Dropshipping oczami księgowej. Kasa fiskalna, paragony, dokumentowanie sprzedaży
    Bardzo często trafiają do mnie osoby, najczęściej młode, które chcą rozpocząć działalność gospodarczą od dropshippingu. Skuszeni zarabianiem bez wydawania własnych pieniędzy często wchodzą w prowadzenie biznesu bez zastanowienia. Nasi Klienci - Sprzedawcy często rozpoczynają od inwestycji w szkolenia. Jest ich na rynku coraz więcej. Trudno mi zweryfikować faktyczny poziom merytoryczny tych kursów więc oprę się jedynie o informacje uzyskane od Klientów naszego Biura.
    Limit jednorazowej amortyzacji 2023 r.
    Jednorazowa amortyzacja 2023. Kurs euro z pierwszego dnia roboczego października decyduje o wysokości określonych limitów w podatkach na następny rok. Dotyczy to m.in. przywileju jakim jest jednorazowa amortyzacja.
    Mały podatnik VAT 2023. Jakie limity?
    Mały podatnik VAT 2023 to przedsiębiorca, którego przychody mieszczą się w określonym limicie wyrażonym w euro. Limity ustalane są co roku na podstawie kursu z 1 października. Kto może liczyć na status małego podatnika VAT w roku 2023?
    Przymusowa restrukturyzacja Getin Noble Bank. Co to oznacza dla Frankowiczów?
    Decyzja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego o rozpoczęciu przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Bank S.A. znacznie skomplikuje sytuację Frankowiczów posiadających kredyty hipoteczne w tym banku. Zgodnie z nią kredyty indeksowane i denominowane kursem waluty obcej, czyli przede wszystkim kursem CHF, ale także USD, EUR, JPY, nie zostały przeniesione i zostają w Getin Noble Bank S.A. Co to oznacza dla Frankowiczów?
    Najwięksi podatnicy CIT w Polsce
    Ministerstwo Finansów opublikowało 30 września 2022 r. listę dużych podatników podatku CIT za 2021 r. Dane dotyczą zeznań indywidualnych firm, których przychód przekroczył 50 mln euro oraz podatników będących podatkowymi grupami kapitałowymi (PGK). Wśród indywidualnych firm liderami są firmy z sektora bankowego, energetycznego i paliwowego. Podobnie jest wśród podatkowych grup kapitałowych.
    Wykreślenie podatnika z rejestru czynnych podatników VAT na podstawie podejrzenia wyłudzeń skarbowych
    Czy można wykreślić podatnika VAT z rejestru czynnych podatników VAT tylko na podstawie podejrzenia, że ów podatnik zamierza dokonać wyłudzeń skarbowych z wykorzystaniem banku? Okazuje się, że tak. Można tak zrobić (i to bez zawiadamiania tego podatnika) na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT. Problem wyjaśnia Jagoda Kondratowska-Muszyńska, doradca podatkowy w Kancelarii Prof. dr hab. Henryka Dzwonkowskiego.