Czy zakup akcji ze środków obrotowych firmy jest kosztem

rada

Wydatków poniesionych na nabycie akcji ze środków obrotowych firmy nie może Pan zaliczyć do kosztów działalności gospodarczej.

uzasadnienie

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 updof.

Z wykładni gramatycznej zwrotu „koszty ponoszone w celu osiągnięcia przychodów” wynika, że podatnik ma możliwość odliczenia wszelkich kosztów, pod warunkiem że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.

Należy więc stwierdzić, że wydatki na zakup akcji można zaliczyć do kosztów jedynie w sytuacji, gdy stanowią one istotę prowadzonej działalności gospodarczej, przyczyniając się w konsekwencji do osiągnięcia przychodów z tej działalności. Aby organy podatkowe uznały, że inwestycja w akcje jest wykonywana w ramach prowadzonej działalności, należy formalnie rozszerzyć działalność o obrót papierami wartościowymi. Wówczas opłaty i prowizje związane z zarządzaniem pakietem maklerskich instrumentów finansowych będą mogły być zaliczone do kosztów. Takie stanowisko zajął np. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w decyzji w sprawie interpretacji prawa podatkowego z 8 grudnia 2005 r., nr BDG/415-182/05/P. Stwierdził w niej, że:

(...) Jak wynika z kserokopii odpisu z rejestru przedsiębiorstw Krajowego Rejestru Sądowego, dołączonej do wniosku Podatnika, obrót papierami wartościowymi nie stanowi przedmiotu działalności gospodarczej spółki jawnej. Opisane w piśmie działania nie są zatem podejmowane „w wykonywaniu działalności gospodarczej” - sygnalizowane przez Stronę przeznaczenie dochodów uzyskanych w przyszłości z tego tytułu na potrzeby spółki nie spełnia warunku sformułowanego w treści cyt. wyżej przepisu art. 30b ust. 4 ustawy podatkowej. Tym samym, mając na względzie powołane przepisy, należy stwierdzić, że wydatki poniesione w związku z zarządzaniem portfelem przez wyspecjalizowany podmiot nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu z działalności gospodarczej (...)

Potwierdzają je konsekwentnie również inne urzędy, np. Urząd Skarbowy Łódź Polesie w piśmie z 12 maja 2006 r., nr IA-415/20/2006, Urząd Skarbowy w Słupsku w piśmie z 21 marca 2006 r., nr PI/2/415-1/06.

Z opisanego stanu faktycznego wynika, że obrót papierami wartościowymi nie jest przedmiotem prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej. Zatem wydatki poniesione na nabycie papierów wartościowych nie stanowią kosztu uzyskania przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Jednak wydatki te będą kosztem przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 updof nie są kosztem:

wydatki na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną oraz innych papierów wartościowych, a także wydatki na nabycie tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji), wkładów oraz innych papierów wartościowych.

Przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych stanowią przychody z kapitałów pieniężnych (art. 17 ust. 1 pkt 6 updof). Podatek od dochodów z tytułu odpłatnego zbycia akcji wynosi 19% uzyskanego dochodu.

Stanowisko takie potwierdził również Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy w piśmie z 30 listopada 2006 r., nr DG/415-IX/163-47/06. Stwierdził w nim, że:

(...) wydatki poniesione na nabycie papierów wartościowych w myśl przytoczonych powyżej regulacji prawnych nie stanowią kosztu uzyskania przychodów z tytułu prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej w ramach przedsiębiorstwa.

Jednakże wydatki te będą kosztem uzyskania przychodu przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6a ustawy o podatku dochodowym przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych stanowią przychody z kapitałów pieniężnych. (...)

Reasumując, dopiero w momencie sprzedaży udziałów lub akcji ustala się koszty ich nabycia.

Od dochodu ze sprzedaży akcji nabytych zarówno na giełdzie, jak i poza giełdą nie płaci się zaliczek na podatek dochodowy, bez względu na wysokość uzyskanych dochodów.

W przypadku sprzedaży akcji zobowiązany więc Pan będzie dokonać rozliczenia po zakończeniu roku podatkowego. Należy w tym celu złożyć zeznanie roczne (PIT-38) obejmujące te dochody. Zeznanie należy złożyć do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, czyli 2008 r. W tym terminie należy wpłacić podatek dochodowy wynikający z zeznania. Przypomnę, że dokumenty stanowiące podstawę do rozliczenia się na PIT-38 trzeba przechowywać przez pięć lat, licząc od końca roku, w którym zostało ono sporządzone.

Podstawa prawna

l art. 23 ust. 1 pkt 38, art. 30b ust. 2 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 99, poz. 658

Rafał Styczyński

doradca podatkowy