Jak ustalić różnice kursowe od pożyczki zaciągniętej na nabycie środka trwałego

RADA

UZASADNIENIE

Na podstawie art. 22g ust. 5 updof cenę nabycia oraz koszt wytworzenia koryguje się o różnice kursowe naliczone do dnia przekazania do używania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej.

Według Nowego słownika języka polskiego, PWN, Warszawa, 2003, „naliczyć”, „naliczać” to „licząc dojść do pewnej liczby; policzyć, obliczyć”, zaś „zrealizować” to „wykonać to, co się zamierzyło, zaplanowało, wprowadzić coś w czyn, w życie; urzeczywistnić, spełnić, ziścić”.

Jeżeli zatem nabycie (wytworzenie środka trwałego) było sfinansowane pożyczką, to naliczone różnice kursowe do dnia przekazania środka trwałego do używania będą zwiększały (bądź zmniejszały) wartość początkową. Natomiast naliczone różnice, które zwiększają wartość początkową środka trwałego, nie będą stanowiły kosztu uzyskania przychodu w momencie spłaty tej pożyczki. Na podstawie bowiem art. 23 ust. 1 pkt 33 updof nie stanowią kosztu uzyskania przychodu odsetki, prowizje i różnice kursowe od pożyczek (kredytów) zwiększające koszty inwestycji w okresie realizacji tych inwestycji.

 

Ustawodawca nie określa sposobu ustalenia różnic kursowych od nabytych lub wytworzonych środków trwałych. Biorąc jednak pod uwagę, że wartość początkową (a zatem koszt, który w postaci odpisów amortyzacyjnych będzie zmniejszał podstawę opodatkowania) należy określić według art. 22 ust. 1 updof, tj. według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu, to należałoby zastosować kurs z dnia poprzedzającego dzień przekazania środka trwałego do używania. Na ten dzień jest bowiem ustalana wartość początkowa w oparciu o naliczone różnice kursowe. Nie wystąpi również w tym dniu kurs faktyczny, zakładając, że w tym dniu nie ma miejsca zapłata.

Na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 8 lit. a) updof nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów wydatków na spłatę pożyczek (kredytów), z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów). Jednakże różnice kursowe od pożyczek nie są traktowane jako wydatki na spłatę pożyczek. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 33 updof nie stanowią kosztu uzyskania przychodu odsetki, prowizje i różnice kursowe od pożyczek (kredytów), zwiększające koszty inwestycji w okresie realizacji tych inwestycji. A zatem należy uznać, że różnice kursowe (zrealizowane) po przekazaniu środka trwałego do używania mogą stanowić koszty uzyskania przychodu. W związku z tym należy uznać, że takie różnice kursowe od pożyczek mogą być zaliczane zarówno do kosztów (ujemne różnice), jak i do przychodów (dodatnie różnice).

W przypadku otrzymanych kredytów (pożyczek) dodatnie różnice kursowe powstają, jeżeli wartość kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest wyższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni.

Natomiast ujemne różnice kursowe powstają, jeżeli wartość kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest niższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni.

Te same zasady mają zastosowanie do rozliczania różnic kursowych do kapitałowych rat kredytów (pożyczek).

Należy zauważyć, że jeżeli przy obliczaniu wartości różnic kursowych nie jest możliwe uwzględnienie faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu, przyjmuje się kurs średni ogłaszany przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień (art. 24c ust. 2 pkt 3, ust. 3 pkt 3 i ust. 4 updof).

 

Przykład

 

Dodatnie różnice kursowe ewidencjonujemy w pkpir w kolumnie 8 jako pozostałe przychody, zaś ujemne różnice kursowe w kolumnie 13 jako pozostałe wydatki.

Odsetki od pożyczki są kosztem uzyskania przychodu w momencie ich zapłaty (art. 23 ust. 1 pkt 32 updof). A zatem ich równowartość w złotych należy ustalić według kursu faktycznego z dnia zapłaty. Jeżeli kurs faktyczny nie wystąpi, równowartość w złotych należy określić na podstawie kursu średniego ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zapłaty. Zakładając, że oprócz zakupu waluty na spłatę pożyczki pan Nowak kupował również walutę na zapłatę odsetek i w tym samym dniu dokonywał zapłaty, to koszt odsetek należy ustalić według kursu kupna tej waluty.

Podstawa prawna