Kategorie

Sprzedaż nieruchomości - pierwszeństwo działalności gospodarczej jako źródła przychodu

Robert Nogacki
radca prawny
Sprzedaż nieruchomości - pierwszeństwo działalności gospodarczej jako źródła przychodu
Sprzedaż nieruchomości - pierwszeństwo działalności gospodarczej jako źródła przychodu
Shutterstock
Sprzedaż nieruchomości związana z działalnością gospodarczą. W przypadku sprzedaży nieruchomości obowiązuje zasada pierwszeństwa działalności gospodarczej jako źródła przychodu – tak wynika z wyroku NSA, sygn. akt II FSK 3674/18.

Prowadzenie biznesu a zarząd majątkiem prywatnym

Zasadniczo o tym, czy czynność jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej, czy zarządu majątkiem prywatnym decyduje zamiar podatnika. Podatnik jako osoba najlepiej wiedząca, jakie było przeznaczenie transakcji, co do zasady sam powinien dokonywać jej klasyfikacji. Jednak granica pomiędzy prowadzeniem biznesu a zarządem majątkiem prywatnym jest bardzo cienka lub wręcz niewidoczna. Jest to powodem licznych sporów oraz wyroków na poziomie sądów administracyjnych. Dlatego w kwestie kwalifikacji podatkowej zdarzeń gospodarczych angażują się także organy podatkowe, które często mają odmienne spostrzeżenia niż podatnicy. Warto na wstępie zaznaczyć, że kwalifikacja podatkowa zdarzeń gospodarczych do odpowiedniej kategorii przychodów wpływa na opodatkowanie tych czynności.

Źródła przychodów związane z działalnością gospodarczą

Jedno z ostatnich przełomowych orzeczeń w kwestii źródła przychodów zostało wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który w uchwale z dnia 24 maja 2021 r. (sygn. akt II FPS 1/21) zakontestował, że w przypadku najmu (np. mieszkania, domu) znaczenie o tym, czy jest to związane z działalnością gospodarczą, czy zarządem majątkiem prywatnym ma subiektywna decyzja podatnika. NSA potwierdził następnie takie stanowisko w wyrokach z 22 czerwca 2021 r. (sygn. akt II FSK 2402/19 i II FSK 2403/19), gdzie potwierdził prawo podatnika do ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w przypadku najmu z majątku prywatnego. Zatem w przypadku transakcji związanych z najmem nieruchomości sądy stoją na stanowisku, że istotny jest zamiar strony, z jakim dokonywana jest czynność, i jest to już ugruntowana linia orzecznicza.

Sprzedaż nieruchomości związana z działalnością gospodarczą

Inna sytuacja występuje jednak w przypadku transakcji zbycia nieruchomości. Jak wspomniano wyżej, granica pomiędzy podejmowaniem czynności w ramach zarządu majątkiem prywatnym a działalności gospodarczej jest bardzo cienka i w wielu sytuacjach się zaciera. Takie stanowisko można odczytać z jednego z ostatnich wyroków NSA z dnia 9 czerwca 2021 r. (sygn. akt II FSK 3674/18), który zajął się kwestią sprzedaży nieruchomości. W przedmiotowej sprawie organy podatkowe, dokonując ustaleń dowodowych, uznały, że podatnik nie nabywał nieruchomości celem prowadzenia gospodarstwa rolnego, lecz we wszystkich przypadkach transakcje takie przyniosły wymierne dochody. Organ podatkowy, uznając działania podatnika za zorganizowane, ciągłe o charakterze zarobkowym, przekwalifikował transakcje na sprzedaż związaną z działalnością gospodarczą. W konsekwencji w ramach decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kielcach określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w kwocie 1 283 153 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny, do którego finalnie trafiła sprawa, dokonując analizy sprawy, potwierdził, że działalność prowadzona przez podatnika, polegająca na wcześniejszym zakupie 58 działek, tak aby sprzedać je z zyskiem, spełniała cechy działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o PIT. NSA wskazał, że: „Ocena działań podatnika wskazuje wobec tego jednoznacznie, że nabywane nieruchomości były traktowane jako towar handlowy do dalszej odsprzedaży”, zaznaczając przy tym, że podatnik przy tych transakcjach korzystał z doświadczenia zawodowego i profesjonalnego pracownika, który w ramach swoich obowiązków zajmował się tymi transakcjami, wykorzystując fakt wcześniejszej pracy dla Agencji Nieruchomości Skarbu Państwa. Warto wskazać, że NSA w wyroku dokonał we własnym zakresie kompleksowej analizy przesłanek prowadzenia działalności gospodarczej takich jak zorganizowanie, zarobkowość i ciągły charakter.

Zasada pierwszeństwa kwalifikowania przychodów do przychodów z działalności gospodarczej

W ocenie NSA kwestia kwalifikacji dokonywanych transakcji zakupu i sprzedaży przez podatnika jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu PIT nie budzi większych wątpliwości. Dlatego podatkowym podsumowaniem powyższego wyroku NSA jest zasada stosowania reguły pierwszeństwa w zakresie kwalifikowania przychodów do przychodów z działalności gospodarczej. Zasada pierwszeństwa sformułowana przez NSA zakłada, że w pierwszej kolejności weryfikowane są przesłanki dokonania transakcji w ramach działalności gospodarczej określone w art. 5a pkt 6 ustawy o PIT, tj. czy działalność jest wykonywana w sposób zarobkowy, zorganizowany i ciągły, a także czy jest prowadzona we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek. Dodatkowo uzyskane przychody z prowadzenia działalności nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

Powyższa zasada pierwszeństwa wynika bezpośrednio z treści art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o PIT, zgodnie z którym źródłem przychodów jest odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w określonym terminie. Zatem w przypadku sprzedaży nieruchomości ma miejsce istotne zastrzeżenie pierwszeństwa źródła przychodów z działalności gospodarczej, które nie występuje w innych przepisach. Brak takiego zastrzeżenia w innych przepisach dotyczących źródeł przychodów powoduje, że w przypadku innych transakcji, jak np. wynajem nieruchomości, zasada pierwszeństwa nie będzie miała zastosowania. Takie podejście i stanowisko jest spójne z dotychczasowymi wyrokami NSA w tym zakresie.

Podsumowując, podatnik powinien zakwalifikować dokonaną sprzedaż działek jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, a nie jako przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości, bez prawa do zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o PIT.

Autor: radca prawny Robert Nogacki
Kancelaria Prawna Skarbiec

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszej oferty
Webinarium: SLIM VAT 2 – Ulga na złe długi + Certyfikat gwarantowany
Webinarium: SLIM VAT 2 – Ulga na złe długi + Certyfikat gwarantowany
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    21 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład. Propozycje zmian w VAT

    Polski Ład, wśród licznych zmian przepisów prawa podatkowego, zawiera także nowe propozycje w zakresie ustawy o VAT, które mogą zacząć obowiązywać już od 2022 r. Oto najważniejsze zmiany w VAT w ramach Polskiego Ładu.

    Kościński o Polskim Ładzie: Zostawiamy więcej pieniędzy dla tych co zarabiają mniej

    Polski Ład. Chodzi tu o elementarną sprawiedliwość. Nie może być tak, że pracodawca który zarabia 30 tys. płaci mniejsze podatni niż pracownik co zarabia 3 tys. - mówi w wywiadzie minister finansów Tadeusz Kościński.

    Polski Ład ma zresetować regresywny klin podatkowy

    Polski Ład a klin podatkowy. Polski Ład ma zresetować regresywny klin podatkowy i podtrzymać wzrost gospodarczy; myślę, że to, co proponujemy, zda egzamin – powiedział minister finansów Tadeusz Kościński podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach.

    Ryczałt w 2022 r. Co zmieni Polski Ład?

    Ryczałt 2022. W ramach Polskiego Ładu mają zostać ujednolicone zasady opodatkowania przychodów z najmu lub dzierżawy. Ustawodawca planuje także zmiany w stawkach ryczałtu. Jakie nowości mogą się pojawić od przyszłego roku?

    Podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy

    Minimalny podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy, w tym MŚP, spółki Skarbu Państwa, startupy, a nawet mikrofirmy. Nowy podatek doprowadzi do znaczącej podwyżki cen wielu towarów i spowoduje ucieczkę dużych firm do innych krajów UE - ocenia Konfederacja Lewiatan.

    System viaTOLL tylko do 30 września 2021 r.

    System viaTOLL będzie działać wyłącznie do 30 września br. Od 1 października zostanie wyłączony, a jedynym systemem umożliwiającym opłacanie przejazdów ciężkich po drogach płatnych będzie system e-TOLL – powiedziała Magdalena Rzeczkowska, Szefowa Krajowej Administracji Skarbowej.

    Zasady ustalania rezydencji podatkowej

    Rezydencja podatkowa. Jak wyglądają zasady ustalania rezydencji podatkowej na podstawie objaśnień Ministerstw Finansów z 29 kwietnia 2021 r.?

    Sprzedaż nieruchomości wykorzystywanej w działalności gospodarczej a PIT

    Odpłatne zbycie nieruchomości wykorzystywanej na potrzeby związane z działalnością gospodarczą, która nie była środkiem trwałym i nie podlegała ujęciu w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej. Taką interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) został zaprezentowany w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (podjętej w składzie siedmiu sędziów) z 17 lutego 2014 r. (sygn. akt II FPS 8/13). Tak samo uważają organy podatkowe, w tym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

    Minimalne wynagrodzenie otrzymuje 2,2 mln Polaków. Podwyżka już w 2022 r.

    Płaca minimalna w 2022 roku. Rząd podniósł minimalne wynagrodzenie oraz godzinową stawkę minimalną od 2022 roku. Najniższe wynagrodzenie dla zatrudnionych na podstawie umowy o pracę wyniesie brutto 3010 złotych, a stawka godzinowa dla samozatrudnionych i zleceniobiorców – 19,70 złotych brutto. Obecnie w Polsce 2,2 miliona osób otrzymuje płace na poziomie minimalnego wynagrodzenia.

    Minimalny podatek dochodowy od wielkich korporacji, a obciążenie małych i średnich firm

    Minimalny podatek dochodowy. Na wzór rozwiązań stosowanych w USA czy Kanadzie, polski ustawodawca wprowadził w ramach pakietu zmian do ustaw podatkowych tzw. „Polski Ład” minimalny podatek dochodowy. Jako cel wprowadzenia nowego obciążenia Ministerstwo Finansów wskazało konieczność wsparcia gospodarki osłabionej w wyniku pandemii COVID – 19 oraz załatanie luki budżetowej powstałej w podatku dochodowym od osób prawnych.

    Korekta JPK_V7M - błędna nazwa dostawcy

    Korekta JPK_V7M. Podatnik otrzymał fakturę korygującą dotyczącą sprzedaży z czerwca 2021 r. Korekta jest na 0,00 zł i dotyczy wyłącznie zmiany danych sprzedawcy. Firma sprzedawcy się przekształciła, w związku z czym zmieniła się jego nazwa (NIP został ten sam). Czy podatnik powinien korygować JPK za czerwiec 2021 r.?

    Projekt zmian w ustawach podatkowych w ramach Polskiego Ładu

    Polski Ład a podatki. Sejm skierował do komisji projekt zmian w ustawach podatkowych w ramach Polskiego Ładu. Zgłoszony przez Koalicję Obywatelską wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu nie uzyskał większości.

    Komornicze e-licytacje nieruchomości od 19 września 2021 r.

    Komornicze e-licytacje nieruchomości. Od 19 września 2021 r. zaczęły obowiązywać przepisy dotyczące możliwości sprzedaży nieruchomości w drodze komorniczej licytacji elektronicznej. Resort sprawiedliwości ocenia, że zmiana pozwoli na likwidację zmów między licytantami oraz zapewni transparentność i bezpieczeństwo postępowań.

    Windykacja należności na własną rękę, czy przez firmę windykacyjną?

    Windykacja należności. Aż 73 proc. małych i średnich przedsiębiorstw wskazuje, że firmy korzystające z profesjonalnej windykacji są postrzegane jako wiarygodne i odpowiedzialnie traktują zapłatę za swoją pracę – wynika z badania Kaczmarski Inkasso. Mimo to wiele z nich decyduje się na samodzielne dochodzenie należności od kontrahentów. Uważają, że tak będzie taniej i prościej. Jak jest naprawdę?

    Wzrosła liczba faktur przekazywanych do odzyskania

    Faktury przekazywane do odzyskania. O 1/3 zwiększyła się od sierpnia ub. r. do sierpnia 2021 r. liczba faktur przekazywanych przez przedsiębiorców do odzyskania, a średni okres przeterminowania faktur skrócił się w tym czasie od 222 do 180 dni - wynika z danych Kaczmarski Inkasso, partnera Krajowego Rejestru Długów.

    Rekompensaty dla firm w związku ze stanem wyjątkowym - Sejm uchwalił ustawę

    Stan wyjątkowy - rekompensaty dla firm. 17 września 2021 r. Sejm przyjął ustawę ws. rekompensaty dla podmiotów gospodarczych w związku ze stanem wyjątkowym. Uprawnione podmioty mogą ubiegać się o rekompensatę na poziomie 65 proc. średniego miesięcznego przychodu z trzech letnich miesięcy - czerwca, lipca i sierpnia.

    Zmiana umów podatkowych z Maltą i Holandią - uszczelnienie przepisów

    Zmiana umów podatkowych z Maltą i Holandią, która przewiduje wprowadzenie rozwiązań ograniczających agresywną optymalizację podatkową, zwiększy wpływy do polskiego budżetu - ocenia Dyrektor Departamentu Systemu Podatkowego w Ministerstwie Finansów Przemysław Szymczyk.

    Ulga na społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) od 2022 r.

    Ulga na społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR). W ramach Polskiego Ładu ustawodawca planuje wprowadzenie ulgi dla podatników wspierających działalność sportową, kulturalną oraz szkolnictwo wyższe i naukę. Ulga na CSR ma wejść w życie od 2022 roku.

    Zwalczanie pożyczek lichwiarskich - projekt ustawy

    Zwalczanie pożyczek lichwiarskich. Jest zgoda na prace nad tzw. ustawą antylichwiarską, której projekt uzyskał wpis do planu prac rządu. To daje resortowi "zielone światło" do kolejnych kroków legislacyjnych i działań, aby projekt ten mógł być jak najszybciej przyjęty - powiedział PAP wiceminister sprawiedliwości Michał Woś.

    Czasowa rejestracja samochodu a zwrot akcyzy

    Zwrot akcyzy od samochodu. Fiskus nie może odmówić zwrotu akcyzy przedsiębiorcy tylko dlatego, że ten przed sprzedażą samochodu dokonał jego czasowej rejestracji w Polsce - tak uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.

    Informacje TPR - będą zmiany rozporządzeń

    Informacje TPR. Ministerstwo Finansów informuje, że na stronach Rządowego Centrum Legislacji zostały opublikowane projekty rozporządzeń zmieniających rozporządzenia TPR w zakresie podatku PIT i CIT.

    Wydatki na ubranie, a koszty uzyskania przychodów

    Wydatki na ubranie, a koszty uzyskania przychodu. Istnieje wiele profesji w których wymagane jest korzystanie z określonego rodzaju garderoby. Mogą to być ubrania wskazane jako konieczne dla bezpieczeństwa pracowników – np. specjalny stój na budowie - zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, lub też ze względu na inne regulacje prawne – jak na przykład obowiązkowa toga dla adwokata podczas rozprawy na sali sądowej. Poza ścisłymi regulacjami wynikającymi z przepisów istnieją również reguły wyznaczane przez tradycje czy zwyczaje – chociażby konieczność dostosowania stroju do oficjalnych wystąpień publicznych, czy na wysokiej rangi spotkaniach biznesowych. W wielu sytuacjach zakup stroju staje się więc obowiązkiem pracodawcy lub przedsiębiorcy. Powstaje więc pytanie - jakie wydatki związane z garderobą stanowić mogą koszty uzyskania przychodu? Na jakich zasadach oceniać konieczność, prawidłowość oraz wysokość zakupu?

    Granice opodatkowania budynku w podatku od nieruchomości

    Budynek jako przedmiot opodatkowania podatkiem do nieruchomości to „obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach”.

    Zmiany w opodatkowaniu gruntów kolejowych

    Opodatkowanie gruntów kolejowych. Podatkiem od nieruchomości zostaną objęte grunty, na których przedsiębiorstwa kolejowe prowadzą działalność komercyjną inną niż kolejową - tak wynika z projektu nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

    Kantor wymiany walut - wymogi formalne

    Prowadzenie kantoru wymiany walut to jedna z tych form działalności, które w ostatnich latach cieszą się ogromną popularnością. Łatwy dostęp do podróżowania i powszechność emigracji z kraju np. w celach zarobkowych, to główne powody, dla których taki biznes jest szczególnie opłacalny. Kantor to punkt usługowy oferujący sprzedaż i zakup obcej waluty po określonych kursach. Wydawałoby się, że to dość prosta sprawa, jednak samo założenie takiej firmy nie jest łatwe. Jeżeli chcemy prowadzić kantor, musimy uzyskać zezwolenie i spełnić kilka istotnych warunków.