REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kiedy przedsiębiorca jest w podróży służbowej

inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Przedsiębiorcy mogą zaliczać do kosztów podatkowych wartość diet z tytułu podróży służbowych do wysokości diet należnych pracownikom. Jednak nie każda podróż może być uznana za służbową. Ostatnio pojawiła się interpretacja ogólna Ministra Finansów, w której znacznie zliberalizował swoje dotychczasowe stanowisko.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 52 ustawy o PIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wartości diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących – w części przekraczającej wysokość diet przysługujących pracownikom, określoną w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra.

Autopromocja

Owe odrębne przepisy to:

- (odnośnie rozliczania diet w podróży krajowej) rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1990; ost. zm. w Dz. U. z 2006 r. Nr 227, poz. 1661).

- (odnośnie rozliczania diet w podróży zagranicznej) rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1991; ost. zm. w Dz. U. z 2005 r. Nr 186, poz. 1555).

Mimo, że w świetle prawa pracy rozporządzenia te dotyczą tylko pracowników państwowej lub samorządowej jednostki sfery budżetowej, to przyjęło się (jako że są to jedyne powszechnie obowiązujące przepisy w tym zakresie), że odnośnie aspektów podatkowych stosuje się te limity również do innych pracowników i przedsiębiorców.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zatem aby przedsiębiorca mógł zaliczyć diety do kosztów - odbywana przez niego podróż musi mieć cechy „podróży służbowej”.

Niestety organy podatkowe stosują rygorystyczną wykładnię pojęcia podróż służbowa.

Ciekawe kazusy w omawianym kontekście zostały przedstawione w niedawnych interpretacjach Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 6 października 2009 r. (nr IPPB1/415-567/09-2/EC) i z 16 października 2009 r. (nr IPPB1/415-692/09-4/EC).

Pierwszy kazus dotyczył przedsiębiorcy świadczącego na co dzień usługi w Polsce, który znalazł odbiorcę swoich usług w Wielkiej Brytanii. W związku z tym w lipcu 2009 r. udał się tam, aby przez okres kilku tygodni świadczyć owe usługi. Przedsiębiorca ten chciał wiedzieć czy ten wyjazd stanowił podróż służbową i czy w związku z nim może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wartość diet.

Druga interpretacja dotyczy osoby, która prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług związanych z transportem drogowym na rzecz jednego podmiotu. Świadczy usługi polegające na kierowaniu pojazdami specjalistycznymi zleceniodawcy, który deleguje go w poszczególne miejsca w kraju lub do miejscowości zagranicznych, na podstawie karty drogowej i polecenia wyjazdu służbowego.

Niestety Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w imieniu Ministra Finansów stwierdził, że nie można w obu przypadkach mówić o podróży służbowej.

Pojęcie podróży służbowej nie zostało zdefiniowane przepisami prawa podatkowego ani przepisami innych ustaw. Jedynie w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21 poz. 94 ze zm.) w art. 775 § 1 wskazano, że pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy, przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową.

Należy zauważyć, że zgodnie z tezą uchwały Sądu Najwyższego wydanej w składzie 7 sędziów w dniu 19 listopada 2008 r., sygn. akt II PZP 11/08, wykonywaniem zadania służbowego w rozumieniu art. 775 § 1 Kodeksu pracy nie jest wykonywanie pracy określonego rodzaju, wynikającej z charakteru zatrudnienia. Ta bowiem nigdy nie jest incydentalna. Nie jest zatem podróżą służbową wykonywanie pracy (zadań) w różnych miejscowościach, gdy przedmiotem zobowiązania pracownika jest stałe wykonywanie pracy (zadań) w tych miejscowościach.

Sąd Najwyższy stwierdził, iż miejsce pracy może zostać dowolnie określone w umowie o pracę - również jako obszar geograficzny - przykładowo: terytorium Polski, terytorium Unii Europejskiej, jeżeli faktycznie pracownik na tym obszarze się przemieszcza wykonując obowiązki służbowe.

Sąd Najwyższy uznał, że podróż służbowa jest realizowana w celu wykonania zadania służbowego, które musi mieć charakter incydentalny w stosunku do zwykłych obowiązków wynikających z umowy o pracę. Stąd wykonywanie przez pracownika zwykłych obowiązków nie można nazwać podróżą służbową.

Autopromocja

Dlatego też zdaniem Sądu Najwyższego przepis art. 775 §1 kodeksu pracy nie ma zastosowania do tzw. pracowników mobilnych (kierowcy, handlowcy, serwisanci). Pracownikom tym nie przysługują więc diety.

Stanowisko Sądu Najwyższego ochoczo podzielają organy podatkowe i w kontekście przedsiębiorców uznają, że nie jest podróżą służbową w rozumieniu art. 775 § 1 Kodeksu pracy osobiste wykonywanie usług przez przedsiębiorcę w zakresie działalności przedsiębiorstwa i na podstawie zawartej z kontrahentem umowy poza miejscowością, w której znajduje się siedziba firmy, jeśli stanowi to istotę prowadzonej działalności, a zatem nie ma charakteru incydentalnego.

Gdy wykonywane usługi stanowią przedmiot działalności gospodarczej, przejazd i pobyt w miejscu wykonywania usług nie jest podróżą służbową, wobec czego przedsiębiorcy nie przysługuje prawo zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów diet z tytułu podróży służbowych.

Zdaniem fiskusa przedsiębiorca może odbywać podróż służbową (i diety zaliczać do kosztów) jeżeli np. podróż związana jest z koniecznością zawarcia umowy o świadczenie usługi, czy też dokonania zakupu środka trwałego.


Trudno polemizować z uchwałą Sądu Najwyższego i dlatego uznać należy, że wyżej zaprezentowana wykładnia podróży służbowych jest i będzie podzielana przez wszystkie organy podatkowe i sądy administracyjne.

Warto jednak zauważyć, że każdy dłuższy wyjazd poza stałe miejsce wykonywania działalności (czy w przypadku pracowników poza miejsce pracy) wiąże się z reguły ze zwiększonymi kosztami utrzymania. Rekompensują to diety i taki chyba był cel zwolnienia diet z podatku (w przypadku pracowników) i zaliczania ich do kosztów (w przypadku przedsiębiorców).

Pojawiają się jednak nadal i korzystne dla przedsiębiorców orzeczenia. Co istotne, są to orzeczenia sądów administracyjnych, do których odwołują się podatnicy od niekorzystnych decyzji urzędów skarbowych.

Przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 7 października 2009 r. (sygn. I SA/Sz 430/09) stwierdził m.in., że:

(...) Z przywołanego powyżej przepisu art. 23 ust. 1 pkt 52 ustawy (o PIT - przypisek PH) wynika, że osobom prowadzącym działalność gospodarczą przysługuje prawo uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodów wartości diet za czas podróży służbowych w ramach określonego limitu, tzn. do wysokości diet przysługujących pracownikom. Zakresem omawianego unormowania zostały więc objęte osoby prowadzące działalność gospodarczą bez żadnych wyłączeń podmiotowych i przedmiotowych. W szczególności przepis ten nie przewiduje żadnych ograniczeń kręgu osób uprawnionych ze względu na rodzaj lub miejsce wykonywania czynności w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, ani też nie rozróżnia wyjazdu służbowego w celu zawarcia umowy o świadczenie usługi, dokonania zakupu środka trwałego czy świadczenia usługi w wykonaniu zawartej umowy.

Jedyne ograniczenie ustanowione tym przepisem odnosi się do limitu wartości, która może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. Ustawodawca wyłącza bowiem z kosztów wartość diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą, ale tylko w części przekraczającej wysokość diet przysługujących pracownikom.

Powyższe oznacza, że zasadniczą przesłanką decydującą o kwalifikacji danego wyjazdu jako podróży służbowej jest jej związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podróżą służbową jest więc wykonywanie bezpośrednio przez przedsiębiorcę zadań związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej poza siedzibą jego firmy, i to zarówno w kraju, jak i poza jego granicami.

Stwierdzić zatem należy, że osoba prowadząca działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu usług budowlanych (wykończeniowych) na terenie kraju i poza jego granicami jest podatnikiem, do którego ma zastosowanie przepis art. 23 ust. 1 pkt 52 ustawy (o PIT - przypisek PH). Tym samym, nieuprawnione jest stanowisko organu podatkowego, iż realizowanie przez przedsiębiorcę zasadniczego przedmiotu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, poza jej siedzibą, nie wchodzi w zakres podróży służbowych, natomiast podróże mające na celu czynności incydentalne wymogi te spełniają. Wniosku takiego nie można również wyprowadzić nawet z przywołanej przez skarżony organ (w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz w odpowiedzi na skargę) definicji zawartej w art. 775 § 1 Kodeksu pracy.

Jednocześnie wskazać należy, że wyrażona powyżej ocena prawna odpowiada dotychczasowej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego np.: z dnia 15 września 2005 r., sygn. akt FSK 2175/04; z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II FSK 1111/06; z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1619/06; z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1936/07; wszystkie orzeczenia dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2009 r. (sygn. II FSK 757/08) znalazły się tezy i argumentacja korzystna dla podatników. Sąd, odrzucając kasację dyrektora izby skarbowej, stwierdził m.in.:

(...) W myśl art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas: podróży służbowej pracownika do wysokości określonej w odrębnych przepisach.

Odrębnymi przepisami, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f. są przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży, służbowej na obszarze kraju (Dz. U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1990 ze zm.), oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1991 ze zm.).
Warunkiem niezbędnym do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f. jest odbycie przez pracownika podróży służbowej. Definicję podróży służbowej można wywieść z treści art. 775 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), który stanowi, iż pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową.

Z akt sprawy wynika, że miejscem wykonywania pracy przez zatrudnionych pracowników (kierowców) jest siedziba firmy. Pracownicy wykonują pracę polegającą na stałych wyjazdach krajowych i zagranicznych. W związku z tym należy stwierdzić, że jeżeli są spełnione wszystkie przesłanki wyżej cytowanych przepisów, to zatrudnieni u skarżącego kierowcy odbywają podróże służbowe. Dlatego też z tytułu odbytych wyjazdów służbowych przysługują im diety i inne należności z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju lub poza granicami kraju. Należności te korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f., do wysokości określonej we wcześniej wymienionych rozporządzeniach. Nie można zatem zarzucić sądowi pierwszej instancji błędnej wykładni powoływanego przepisu.

Z ostatniej chwili: W interpretacji ogólnej z 15 lutego 2010 r. (nr DD2/033/259/PMN/09/1113) Minister Finansów „po ponownym przeanalizowaniu przedmiotowego problemu z uwzględnieniem ukształtowanego w ostatnim okresie jednolitego orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego” podzielił stanowisko utrwalone w linii orzecznictwa tych sądów, dotyczące możliwości zaliczania do kosztów podatkowych diet z tytułu podróży służbowych, odbywanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych. Więcej na ten temat.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Niestaranny pracodawca zapłaci podatek za oszustwo pracownika. Wyrok TSUE nie usuwa wszystkich wątpliwości i nie daje wytycznych

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 30 stycznia 2024 r. orzekł, że pracownik wykorzystujący dane swego pracodawcy do wystawiania fałszywych faktur jest zobowiązany do zapłaty wskazanej w nich kwoty podatku  Ale takie konsekwencje powinny dotknąć pracownika pod warunkiem, że pracodawca (podatnik VAT) dochował należytej staranności, rozsądnie wymaganej w celu kontrolowania działań swojego pracownika. Jeżeli pracodawca takiej staranności nie dochował, to poniesie konsekwencje sam i będzie musiał zapłacić podatek.

    Ekoschematy obszarowe - są już stawki płatności za 2023 rok [tabela]

    Ustalone zostały stawki płatności w ramach ekoschematów obszarowych za 2023 rok - informuje resort rolnictwa.

    Zwrot podatku - kiedy? Czy da się przyspieszyć?

    Gdy z zeznania podatkowego PIT wynika nadpłata podatku, to urząd skarbowy dokona jej zwrotu. W jakim terminie można spodziewać się zwrotu podatku? Czy można przyspieszyć zwrot korzystając z usługi Twój e-PIT?

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze a zmiana powierzchni użytków rolnych

    Jak wygląda kwestia zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze w przypadku zmiany powierzchni posiadanych przez producenta rolnego użytków rolnych? W jakich terminach składać wnioski o zwrot podatku akcyzowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w 2024 roku?

    Wynagrodzenie kierowcy zawodowego w 2024 roku. Co się zmienia? O czym muszą wiedzieć firmy transportowe i sami kierowcy?

    Rok 2024 rozpoczął się kolejnymi, ważnymi zmianami dla polskich przewoźników, które przekładają się na wyższe koszty pracownicze, a wszystko wskazuje na to, że to jeszcze nie koniec. Od lipca czeka nas druga podwyżka płacy minimalnej, która może oznaczać wzrost kosztów zatrudnienia kierowców blisko o 900 zł. Istnieją jednak pewne sposoby optymalizacji wynagrodzeń kierowców, dzięki którym mogą zyskać nie tylko przedsiębiorcy transportowi, ale również sami truckerzy, wykonujący przewozy za granicę. Jakie są najważniejsze zmiany w wynagrodzeniach kierowców i co mogą zrobić firmy, by jak najwięcej zaoszczędzić?

    Umowa o pracę na czas określony. TSUE: trzeba podać przyczynę wypowiedzenia

    W wyroku z 20 lutego 2024 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że pracownik zatrudniony na czas określony musi zostać poinformowany przez pracodawcę o przyczynach rozwiązania z nim umowy o pracę za wypowiedzeniem, jeśli informacji takiej udziela się pracownikowi zatrudnionemu na czas nieokreślony. Zdaniem TSUE polskie przepisy przewidujące wskazanie tych przyczyn jedynie pracownikom zatrudnionym na czas nieokreślony naruszają prawo podstawowe pracownika na czas określony do skutecznego środka prawnego. W Polsce dopiero od 26 kwietnia 2023 r w Kodeksie pracy istnieje obowiązek podawania przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony. Wcześniej przyczynę wypowiedzenia pracodawca musiał wskazywać tylko w przypadku rozwiązania umowy bez zachowania wypowiedzenia. 

    Ile wynosi przeciętne wynagrodzenie? Najnowsze dane GUS

    GUS zaprezentował dane o zatrudnieniu i wynagrodzeniach w sektorze przedsiębiorstw w styczniu 2024 roku.

    Tabela kursów średnich NBP z 20 lutego 2024 roku [nr 036/A/NBP/2024]

    Tabela kursów średnich waluty krajowej w stosunku do walut obcych ogłoszona przez NBP 20 lutego 2024 roku [nr 036/A/NBP/2024]. Jaki dzisiaj kurs euro? Jakie zmiany w kursach walut?

    Projekt CPK - potrzebne będą zmiany w prawie celno-podatkowym

    Żeby projekt CPK miał szanse powodzenia, niezbędne będą zmian w prawie celno-podatkowym. Powstanie hubu lotniczo-kolejowego powinno się zacząć od przygotowań do prawno-celnej jego obsługi.

    Ulga dla pracujących seniorów w usłudze Twój e-PIT. Czy jest automatycznie uwzględniana?

    Czy ulga dla pracujących seniorów w usłudze Twój e-PIT jest uwzględniana automatycznie? Jak skorzystać z ulgi dla pracujących seniorów w rozliczeniu rocznym PIT?

    REKLAMA