Nieodpłatne świadczenie członka zarządu dla spółki - jak obliczyć jego wartość

By wyliczyć wysokość nieodpłatnego świadczenia w spółce […], należy wziąć pod uwagę ceny rynkowe. Organy prawidłowo oparły swoje wyliczenia o dane z urzędu statystycznego.

Teza ta wynika z ustnego uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 5 stycznia 2012 r., (sygn. I SA/Gd 649/11).

Prezes zarządzał za darmo

Sprawa dotyczyła kwestii ustalenia nieodpłatnego świadczenia członka zarządu. Pan X był członkiem i prezesem zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.

Ze spółką nie łączył go stosunek pracy, a także nie był jej udziałowcem, jednak wykonywał wszelkie czynności związane z pełnieniem funkcji członka zarządu. Za swoją pracę nie otrzymywał wynagrodzenia.

Zdaniem organu podatkowego spółka uzyskała od niego nieopodatkowane świadczenie nieodpłatne.

Organ dokonał jego oszacowania, korzystając  z danych urzędu statystycznego odnośnie wysokości miesięcznego wynagrodzenia kierowników małych przedsiębiorstw. Na tej podstawie wyliczono wysokość nieodpłatnego świadczenia za cały rok podatkowy.

Spółka nie zgodziła się z takim wyliczeniem i po wyczerpaniu toku instancyjnego złożyła skargę do WSA. Jej zdaniem, uśrednienie wartości tego świadczenia na poziomie przyjętym przez organy podatkowe było błędne, ponieważ wypłacając świadczenie w takiej wysokości firmie groziłoby bankructwo.

Zdaniem spółki, w przypadku wyliczenia wysokości nieodpłatnego świadczenia należało powołać biegłego, który zbadałby sytuację finansową w spółce i na tej podstawie wyliczył wartość nieodpłatnego świadczenia.

Nieodpłatne zarządzanie ma wartość – podatek od tego się należy

Sąd oddalił skargę. Podkreślił, że w sprawie wątpliwości nie budzi fakt, iż doszło do nieodpłatnego świadczenia.

Problem sprowadza się do oszacowania jego wartości. Kwota, którą przyjął organ w oparciu o dane z urzędu statystycznego jest wysoka, lecz w opinii sądu, nie było innej możliwości jej ustalenia, ze względu na specyficzną strukturę firmy.

POLECAMY: Ustawa o PIT

Organ podatkowy oparł się na najbardziej miarodajnych, zbliżonych danych z urzędu statystycznego. Zdaniem sądu, w sprawie nie można było dopuścić opinii biegłego, który mógłby ustalić realną wysokość wynagrodzenia członka zarządu. Nie był on bowiem zatrudniony w spółce.

Wartość nieodpłatnego świadczenia członka zarządu spółki została ustalona przez organy podatkowe bez wnikliwej, poprawnej analizy porównawczej .

Sąd słusznie podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie powstało nieodpłatne świadczenie.

W naszej opinii, nie można jednak zgodzić się ze zdaniem sądu, że wartość nieodpłatnego świadczenia została ustalona przez organy podatkowe w prawidłowej (rynkowej) wysokości. 

Zgodnie z zasadami dotyczącymi szacowania cen, zawartymi w polskich przepisach podatkowych (Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 września 2009 roku w sprawie sposobu i trybu określania dochodów osób prawnych w drodze oszacowania oraz sposobu i trybu eliminowania podwójnego opodatkowania osób prawnych w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych), szacując wartość przedmiotu transakcji należy uwzględnić wszystkie warunki specyficzne dla danej sytuacji.

Należą do nich w szczególności: cechy przedmiotu transakcji, cechy podmiotów transakcji, warunki transakcji, warunki ekonomiczne występujące w czasie i miejscu, w którym zawarto transakcję oraz strategia gospodarcza.

POLECAMY: PIT-11 - najważniejsze zasady i typowe sytuacje

Ponadto, ustalenie rynkowego poziomu wynagrodzenia powinno uwzględniać 9-etapowy proces analizy porównawczej zaprezentowany w Wytycznych Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju w sprawie cen transferowych dla przedsiębiorstw wielonarodowych i administracji podatkowych opublikowanych w lipcu 2010 r. składający się z następujących kroków:

a) określenia okresu świadczenia usług zarządczych,

b) określenia środowiska/branży w jakiej działa Spółka,

c) analizy warunków i okoliczności związanych ze świadczeniem usług zarządczych

d) weryfikacji możliwości zastosowania porównania wewnętrznego,

e) określenia dostępnych źródeł informacji o zewnętrznych danych porównawczych,

f) wyboru odpowiedniej metody oszacowania wartości nieodpłatnego świadczenia,

g) identyfikacji potencjalnych transakcji porównywalnych,

h) określenia i przeprowadzenia odpowiednich korekt,

i) interpretacji i wykorzystania zebranych danych do określenia rynkowej wartości nieodpłatnego świadczenia.

W związku z powyższym, należy zauważyć, iż powołanie się przez organy podatkowe na ogólne dane publikowane przez urząd statystyczny skutkujące pominięciem szeregu istotnych czynników mogących mieć wpływ na rynkową wartość nieodpłatnego świadczenia, jak np.:

1. faktyczny zakres świadczonych usług,

2. warunki ekonomiczne w jakich działa spółka, w tym jej możliwości finansowe,

- nie stanowi analizy porównywalności zgodnej z przepisami z zakresu cen transferowych.

Dodatkowo należy zauważyć, że bezzasadne wydaje się być odrzucenie przez sąd i organy podatkowe możliwości powołania biegłego, przy jednoczesnej akceptacji szacowania wartości świadczenia w oparciu o ogólne dane statystyczne.

Natalia Kominek jest doradcą podatkowym, starszym konsultantem w dziale prawno-podatkowym PwC

Piotr Siwiecki jest konsultantem w dziale prawno-podatkowym PwC