PIT-11 - najważniejsze zasady i typowe sytuacje

PIT-11 – najczęściej zadawane pytania

Mówi się w takich sytuacjach, że obowiązek poboru zaliczek na podatek dochodowy ustał w ciągu roku podatkowego. Przykładowo pracownik odszedł z pracy (za wypowiedzeniem, porozumieniem stron lub dyscyplinarnie), czy przeszedł na emeryturę.

Wtedy zakład pracy (płatnik) na pisemny wniosek pracownika, w terminie 14 dni od dnia złożenia tego wniosku ma obowiązek sporządzenia informacji PIT-11 i przekazania go podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, lub urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych (art. 39 ust. 2 ustawy o PIT).

Polecamy: PIT 2018. Komentarz

W sytuacji gdy płatnik, sporządzający PIT-11 zgodnie z art. 39 ustawy o PIT, zaprzestaje działalności przed końcem lutego następnego roku, nie ma obowiązku z złożenia PIT-11 do dnia zaprzestania działalności.

Jedynie w przypadku, gdy płatnikiem od przychodów ze stosunku pracy jest osoba prawna lub spółka osobowa wówczas powinna wystawić PIT-11 do dnia ustania bytu prawnego, zaprzestania działalności.

Płatnik, który dokonywał wypłat świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18 ustawy o PIT ( np. umowa zlecenia) i zaprzestał działalności przed końcem lutego następnego roku, musi przesłać informację PIT-11 podatnikowi i urzędowi skarbowemu przed zakończeniem działalności.

Polecamy: INFORLEX Księgowość i Kadry

Informację PIT-11 sporządza się tylko wówczas, gdy płatnik nie dokonuje rocznego obliczenia podatku (PIT-40) (art. 39 ust. 1 ustawy o PIT).

Informację PIT-11 sporządza się w trzech egzemplarzach. Jeden egzemplarz płatnik przekazuje podatnikowi, drugi przesyła do urzędu skarbowego właściwego wg miejsca zamieszkania podatnika (pracownika, zleceniobiorcy itd.), a trzeci pozostawia u siebie w aktach.

Jak wypełnić PIT-11

Śmierć podatnika

1. W przypadku śmierci podatnika płatnik jest zobowiązany sporządzić i przekazać informację PIT-11 tylko właściwemu Urzędowi Skarbowemu. Płatnik może taką informację przekazać współmałżonkowi zmarłego podatnika, który ma zgodnie z ustawą możliwość dokonania wspólnego rozliczenia ze zmarłym współmałżonkiem i dane zawarte w PIT-11 są mu do tego niezbędne. W informacji wykazuje tylko świadczenia wypłacone lub postawione pracownikowi do dyspozycji do dnia śmierci.

2. W sytuacji, gdy po śmierci pracownika pracodawca realizuje świadczenia przynależne zmarłemu pracownikowi – zastosowanie będzie miał zapis art. 63¹ § 2 kodeksu pracy. Z jego treści wynika, iż prawa majątkowe ze stosunku pracy przechodzą po śmierci pracownika na małżonka oraz inne osoby uprawnione do uzyskania renty rodzinnej na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Świadczenia wypłacane na rzecz tych osób stanowią dla nich przychody z praw majątkowych od których płatnik ma obowiązek poboru zaliczki na podatek dochodowy. Informacja PIT-11 wystawiana będzie więc na osobę uprawnioną do otrzymania wypłaty (bez uwzględniania kosztów uzyskania przychodu i ulgi).

W przypadku braku wyżej wskazanych osób prawa te wchodzą do spadku wówczas płatnik nie pobiera zaliczki i nie sporządza informacji PIT-11.

Ustanie w trakcie roku podatkowego stosunku pracy i ewentualne zawarcie z tym samym pracownikiem nowej umowy o pracę

Płatnik nie ma obowiązku wystawienia informacji PIT-11 w przypadku ustania w ciągu roku podatkowego obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy. Jedynie na pisemny wniosek podatnika, w terminie 14 dni od dnia złożenia tego wniosku płatnik sporządza i przekazuje podatnikowi PIT-11.

Tak samo obowiązek wystawienia informacji PIT-11 nie wystąpi po ustaniu zatrudnienia i ponownym zawarciu kolejnej umowy o pracę. Płatnik w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym sporządza jedną informację o dochodach za cały rok podatkowy obejmujący wszystkie dochody z umowy o pracę osiągnięte u tego płatnika.

Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy po każdym ustaniu stosunku pracy pracownik złoży w/w wniosek, wówczas w terminie 14 dnia od dnia jego złożenia płatnik ma obowiązek wystawienia PIT-11. 

Jeżeli płatnik po wystawieniu (na wniosek) PIT-11 ponownie zatrudni na umowę o pracę pracownika, to wystawia kolejną informację PIT-11 za pozostały okres zatrudnienia, bez obowiązku korygowania poprzednio wystawionej deklaracji (w takim przypadku będą wystawione dwie deklaracje PIT-11 za każdy okres zatrudnienia).

Przejęcie zakładu pracy

W sytuacji, gdy nastąpi przejęcie zakładu pracy w rozumieniu art. 23¹ kodeksu pracy nowy podmiot przejmuje obowiązki płatnika i na nim będzie ciążył obowiązek sporządzenia informacji PIT-11 za cały rok podatkowy uwzględniającej również okres zatrudnienia pracownika w przejętym zakładzie pracy.

Urlop wychowawczy pracownika

Jeżeli pracownik był na urlopie wychowawczym przez cały rok podatkowy i nie uzyskał w tym okresie żadnego świadczenia ze stosunku pracy podlegającego opodatkowaniu – nie ma potrzeby wystawiania informacji PIT- 11.

Formularze PIT

---

Urlop bezpłatny

1. Jeżeli pracownik w trakcie roku podatkowego przechodzi na urlop bezpłatny, to nie ma obowiązku sporządzenia informacji PIT-11 po wypłacie wynagrodzenia za ostatni miesiąc wykonywania pracy, bowiem brak podstaw do stwierdzenia, że ustał obowiązek poboru zaliczek – pracownik jest nadal zatrudniony i obowiązek poboru zaliczek w każdej chwili może zaistnieć. 

2. Jeżeli pracownik był na urlopie bezpłatnym przez cały rok podatkowy i nie uzyskał w tym okresie żadnego świadczenia ze stosunku pracy podlegającego opodatkowaniu – nie ma obowiązku sporządzania informacji PIT-11.

Jaki PIT powinienem wypełnić

Pracownicy są oddelegowani do krajów, w których umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania przewidują metodę wyłączenia z progresją lub metodę proporcjonalnego odliczenia

- należy wykazać przychody (dochody) uzyskane (zarówno w kraju jak i za granicą - od pracodawcy) przez pracowników oddelegowanych do kraju, z którym zawarta umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania przewiduje metodę zaliczenia – odpowiednio w pozycji 36 i 38,

- nie należy wykazywać podatku zapłaconego za granicą,

- należy wykazać odprowadzone do polskiego ZUS składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne (z wyjątkiem obliczonych od dochodu zwolnionego od opodatkowania czyli m.in. od diet, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 20 ustawy o PIT),

- w pozycji 36 należy wykazać przychód po uwzględnieniu zwolnienia wynikającego z przepisu art. 21 ust. 1 pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,

- w pozycji 76 należy wykazać wysokość składek na ubezpieczenie społeczne podlegających odliczeniu, a więc zapłacone do polskiego systemu jak i systemu UE, EOG, Konfederacji Szwajcarskiej. Odpowiednio w poz. 77 należy wykazać składki na zagraniczne ubezpieczenia społeczne, (patrz. objaśnienia do poz. 76 pkt 4 i 5),

- w pozycji 78 należy wykazać wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne podlegających odliczeniu, a więc polskiego systemu jak systemu UE, EOG i Konfederacji Szwajcarskiej. Odpowiednio w poz.79 należy wykazać składki na zagraniczne ubezpieczenie zdrowotne. (patrz. objaśnienia do poz. 76 pkt 4 i 5)

Dodatkowo, w załączeniu do informacji PIT-11 płatnik może (przepisy podatkowe nie nakładają na niego żadnego obowiązku w tym zakresie) przekazać pracownikowi informację: o wysokości podatku zapłaconego za granicą (w przypadku metody odliczenia proporcjonalnego).

Jeżeli pracownik uzyskał w danym roku tylko dochody za granicą, w kraju w którym obowiązuje metoda wyłączenia z progresją i w trakcie roku podatkowego płatnik nie miał obowiązku poboru zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych w kolumnie „e” poz. 38 należy wykazać dochody zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych, tj. uzyskanych za granicą przez pracowników oddelegowanych do krajów, z którymi zawarte umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania przewidują metodę wyłączenia z progresją.

Dochody zwolnione w informacji PIT-11

W PIT-11 nie uwzględnia się przychodów, dochodów zwolnionych z podatku na podstawie art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o PIT oraz przychodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Wyjątek dotyczy dwóch rodzajów przychodów zwolnionych z podatku, tj.:

- przychodów pochodzących z tzw. środków pomocowych, tj. bezzwrotnej pomocy zagranicznej - zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o PIT (poz. 81 formularza),

- otrzymywanych z zagranicy rent inwalidzkich z tytułu inwalidztwa wojennego, kwot zaopatrzenia przyznanych ofiarom wojny oraz członkom ich rodzin, rent wypadkowych osób, które stały się inwalidami w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej - zwolnione na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 74 ustawy o PIT (poz. 80 formularza).

Informacja PIT-R jako załącznik do PIT-11

Do informacji PIT-11 dołącza się załącznik PIT-R "Informacja o wypłaconych podatnikowi kwotach z tytułu pełnienia obowiązków społecznych lub obywatelskich". Dotyczy on przychodów wskazanych w art. 13 pkt 5 i 6 ustawy o PIT (m.in. biegłych sądowych, członków komisji rad gminnych, miejskich, sejmików samorządowych) opodatkowanych i wolnych od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b i 17 ustawy o PIT.

Dochody wolne od podatku tj. diety i inne należności za czas podróży służbowej (art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) ustawy o PIT) oraz diety stanowiące zwrot kosztów otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich - zwolnione do wysokości nie przekraczającej miesięcznie 2280 zł (art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o PIT), wykazywane są w PIT-R oddzielnie (w rubrykach c i d części D).

Dochodów wolnych wykazanych w załącznika PIT-R nie przenosi się do informacji PIT-11. Natomiast w poz. 58 formularza PIT-11 wykazuje się te przychody, które są opodatkowane, czyli przychody wykazane w poz. 80 formularza PIT-R.

O tym, czy do PIT-11 jest dołączany PIT-R, płatnik zawiadamia organ podatkowy przez zaznaczenie właściwego kwadratu w poz. 82 formularza PIT-11.

Jeżeli wypłacane przez płatnika należności z wyżej wymienionych tytułów mieszczą się w kwotach wolnych od podatku, to płatnik nie ma obowiązku sporządzenia informacji PIT-11. Sporządza tylko informację PIT-R.

Jak wypełnić PIT-11 - rubryka po rubryce

Źródło: Krajowa Informacja Podatkowa