REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Opodatkowanie dochodów osób samotnie wychowujących dzieci

Opodatkowanie dochodów osób samotnie wychowujących dzieci
Opodatkowanie dochodów osób samotnie wychowujących dzieci

REKLAMA

REKLAMA

Wspólne rozliczenie PIT z dzieckiem. W podatkowym pakiecie zmian przepisów w ramach „Polskiego Ładu” zawarty jest projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (UD 260). Znajduje się on obecnie na etapie konsultacji. Nowelizacja zawiera m.in. propozycję dookreślenia art. 6 ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT). Celem zmiany wskazanej regulacji jest konieczność wyeliminowania problemów interpretacyjnych, jakie powstały na skutek orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 kwietnia 2017 r.

Zasady preferencyjnego opodatkowania dochodów

W obecnym stanie prawnym rodzic lub opiekun prawny, opodatkowujący swoje dochody w Polsce może zastosować w rocznym rozliczeniu podatkowym podatku dochodowego preferencyjną formę opodatkowania. Podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów takiej osoby. Podatnik musi jednak spełniać pewne kryteria.
Przede wszystkim musi być osobą samotnie wychowującą co najmniej jedno dziecko. Po drugie, dziecko pozostające na wychowaniu musi być:
1) małoletnie,
2) takie, które bez względu na ich wiek otrzymywały w roku podatkowym zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, lub
3) do ukończenia 25 roku życia uczące się (nieosiągające dochodów).

Po trzecie, podatnik musi być panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Po czwarte, podatnik nie może osiągać przychodów opodatkowanych podatkiem liniowym, ryczałtem czy podatkiem tonażowym.

REKLAMA

Autopromocja

Stanowisko organów podatkowych

Do końca 2010 r. w art. 6 ust 5 ustawy o PIT zamieszczona była definicja legalna osoby samotnie wychowującej dzieci. Ówczesne brzmienie tego przepisu wskazywało, że za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się jednego z rodziców albo opiekuna prawnego. Jednak na skutek nowelizacji, która weszła w życie 1.1.2011 r. słowo „jednego” nie znalazło się w nowym brzmieniu przepisu regulującego zasady preferencyjnego opodatkowania.

Organy podatkowe nadal jednak stały na stanowisku, że art. 6 ust. 4 ustawy o PIT nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym określonym w tym przepisie jest osobą samotnie wychowującą dziecko.

Zdaniem organów podatkowych, „okoliczność, że dwie osoby wychowują te same dzieci wyklucza możliwość uznania, że którakolwiek z tych osób wychowuje dzieci samotnie. Tak więc dzieci są wychowywane przez oboje rodziców”.

Wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r.

REKLAMA

Sytuację podatników zmienił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 kwietnia 2017 r. (sygn. II FSK 573/15). Sąd w orzeczeniu opowiedział się za wykładnią prorodzinną przepisów. Skład orzekający wskazał, że możliwe jest skorzystanie z preferencyjnych zasad opodatkowania przez oboje rodziców, jeżeli obojgu przysługuje władza rodzicielska, a opiekę nad dzieckiem wykonują naprzemiennie, bez udziału drugiego z rodziców. Samotne wychowywanie nie musi bowiem mieć miejsca przez cały rok podatkowy, jak przyjmują organy podatkowe. Wystarczy, aby stan taki w roku podatkowym zaistniał.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jak wskazano w uzasadnieniu, „celem wprowadzenia ulgi było umożliwienie preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla tych osób, które w roku podatkowym doświadczyły samotnej, samodzielnej pieczy nad dzieckiem i jego wychowywania. Cel ten wpisuje się w idee polityki prorodzinnej Państwa.

(…) Co prawda wychowywanie dzieci w rodzinach niepełnych nie jest stanem pożądanym, jednak w zmieniających się realiach społecznych, należy uwzględnić szczególną ochronę i pomoc Państwa wobec takich rodzin, np. poprzez umożliwienie rodzicom samotnie wychowującym dzieci skorzystanie z ulgi podatkowej. Nie jest przy tym konieczne, aby drugi z rodziców był w tym czasie wyeliminowany z opieki i wychowania dzieci, taki bowiem warunek - jaki zdaje się stawiać Minister Finansów - przeczyłby polityce prorodzinnej Państwa zmierzającej do systemowego wsparcia rodziców w wychowaniu dzieci, zwłaszcza w samotnym wychowaniu dzieci”.

Założenia Polskiego Ładu

Sytuacja osób korzystających z preferencyjnego opodatkowania dochodów ponownie ma ulec zmianie. Projektodawca, w ramach pakietu ustaw Polski Ład proponuje zmianę treści przepisu art. 6 ust. 4 ustawy o PIT. We wskazanym artykule ponownie pojawi się sformułowanie „od dochodów jednego rodzica”. W konsekwencji będzie to powrót do poprzedniego stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2011 r.

Zgodnie z przedstawionym uzasadnieniem, „z samotnym wychowywaniem dziecka nie mamy do czynienia w sytuacji gdy oboje rodzice, w równym stopniu (choć naprzemiennie), są zaangażowani w wychowywanie dziecka, niezależnie od stanu cywilnego w którym pozostają. Osobą samotnie wychowującą dziecko nie jest bowiem rodzic, który naprzemiennie z drugim rodzicem sprawuje zgodną opiekę nad dzieckiem. W takim przypadku nie można mówić o samotnym wychowywaniu dziecka, lecz o zaangażowaniu w proces wychowawczy obojga rodziców”.

Kierunek zmian ostatecznie zmierza do sytuacji, w której preferencyjny sposób opodatkowania będzie uzależniony od tego, że podatnik w roku podatkowym będzie samotnie wychowywał dzieci. Przy czym z istoty pojęcia "osoba samotnie wychowująca dziecko" wynikać ma, że „jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby), zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny”.

Projektodawca powinien uwzględnić w projekcie konieczność dookreślenia, kiedy mamy do czynienia z samotnym wychowaniem dziecka. Często bowiem z preferencji korzystają podatnicy, którzy np. pozostają w nieformalnych związkach. Preferencyjne opodatkowanie stosowane jest także przez rodzica stale zamieszkującego z dzieckiem po rozwodzie, pomimo przyznania władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom.

Aby zapobiec dalszym nadużyciom i aby uniknąć kolejnych wątpliwości interpretacyjnych należy wskazać, w jakich okolicznościach wykonywanie władzy rodzicielskiej przez dwoje rodziców, ale odrębnie - nie daje podstaw do zastosowania preferencyjnej formy opodatkowania.

Źródła:

  1. Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 z późn. zm.)
  2. Ustawa z 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 226, poz. 1478 z późn. zm.)
  3. Pismo z 29 kwietnia 2014 r., wydane przez: Izba Skarbowa w Poznaniu, ILPB2/415-126/14-2/ES, http://sip.mf.gov.pl
  4. Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (UD260) wraz z uzasadnieniem.

Jagoda Kondratowska-Muszyńska
Doradca podatkowy w Kancelarii Prof. dr hab. Henryka Dzwonkowskiego
Doktorantka na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Składka zdrowotna to zwykły podatek. Przedsiębiorcy czekają na ryczałtową składkę (realizację obietnicy wyborczej). Doczekają się?

Negatywne skutki „Polskiego Ładu” odczuwa wielu przedsiębiorców zwłaszcza z sektora MŚP. Tzw. „Polski Ład” przedsiębiorcom kojarzy się głównie z tego, że składka na ubezpieczenie zdrowotne jest miesięczna i niepodzielna, i wynosi 9% podstawy wymiaru składki – uważa dr n. pr. Marek Woch – b. Zastępca Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. 

Spółki odetchną z ulgą. Minister finansów szykuje ważne zmiany w podatku

Sprawa dotyczy podatku u źródła. Ministerstwo Finansów chce, aby obcokrajowiec, który zasiada w zarządzie polskiej spółki, nie musiał już musiał mieć polskiego numeru PESEL lub NIP do podpisania oświadczenia, które pozwoli spółce nie potrącać i nie płacić polskiemu fiskusowi podatku u źródła od należności wypłacanych za granicę. Pisze o tym "Dziennik Gazeta Prawna".

Wakacje od ZUS już w 2024 roku - kto i kiedy może skorzystać? Jak to zrobić?

Wielu przedsiębiorców na to czekało. Wakacje od ZUS już niedługo staną się faktem. 9 maja 2024 roku uchwalono nowelizację ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, która wprowadza do polskiego prawa tzw. wakacje składkowe. Nowe przepisy wchodzą w życie 1 listopada 2024 roku. Podpowiadamy, od kiedy można skorzystać z tego rozwiązania i jakie warunki należy spełnić.

Urlop wypoczynkowy 2024 (od A do Z). Wymiar, zasady, wynagrodzenie, zmiana pracodawcy, prawa i obowiązki pracownika oraz zakładu pracy

Jaki jest wymiar urlopu wypoczynkowego i od czego zależy? Jak powinien być udzielany urlop wypoczynkowy? Co to jest urlop proporcjonalny? Jakie są prawa i obowiązki pracodawcy a jakie pracownika? Wyjaśnia specjalistka ds. kadr i płac.

REKLAMA

Samofakturowanie - kto powinien wystawić duplikat faktury?

W imieniu niektórych sprzedawców wystawiam faktury na zasadzie samofakturowania. Jak powinienem postąpić, jeżeli jeden ze sprzedawców zgłosił mi, że zgubił fakturę, którą dla niego wystawiłem. Czy mogę mu wystawić duplikat?

Dążenie do płacenia jak najniższych podatków nie jest zakazane, jest naturalnym prawem każdego podatnika. Takie jest stanowisko NSA

Dążenie do płacenia jak najniższych podatków nie jest prawnie zakazane, a jest niejako naturalnym prawem każdego podatnika. Organy, a później sądy, mogą jedyni oceniać zgodność z prawem tych dążeń. Przypomniał sąd administracyjny, uchylając zaskarżoną przez przedsiębiorcę decyzję naczelnika urzędu celno-skarbowego.

Składka zdrowotna odpowiada za likwidację niejednego mikroprzedsiębiorstwa. To największy grzech Polskiego Ładu. Będą zmiany w przepisach

Polski Ład kojarzy się przedsiębiorcom głównie ze składką zdrowotną. Właściciele firm płacą zdecydowanie więcej niż przed reformą. "Składka zdrowotna odpowiada za likwidację niejednego mikroprzedsiębiorstwa. To największy grzech Polskiego Ładu" – uważa Damian Trepanowski, członek zarządu Business Tax Group. Rząd obiecuje zmianę problematycznych przepisów.

Cena LPG o 20% w górę na jesieni 2024 r. Po 20 grudnia pełne embargo na gaz z Rosji

Ilość LPG na polskim rynku w 2024 r. bardzo wzrosła, więc efektu wstrzymania dostaw tego paliwa z Rosji jeszcze nie widać - ocenił dla PAP dyrektor Generalny Polskiej Organizacji Gazu Płynnego Bartosz Kwiatkowski. Jego zdaniem wzrost cen LPG, o co najmniej 20 proc. będzie odczuwalny jesienią.

REKLAMA

Podatek od nieruchomości 2025: Czym jest całość techniczno-użytkowa budowli?

Centrum projektu zmian w podatku od nieruchomości, które mają wejść w życie z dniem 1 stycznia 2025 r., jest rozszerzenie definicji budowli o instalacje i urządzenia, które stanowią wraz z tym obiektem całość techniczno-użytkową. Czym ona jest, czyli – gdzie budowla ma mieć początek, a gdzie koniec? Dlaczego, to taki problem dla podatników?

Będą zmiany w podatku od nieruchomości. Ale przedsiębiorcy wyrażają zdecydowany sprzeciw wobec tych propozycji

Nowe przepisy dotyczące podatku od nieruchomości są bardzo niekorzystne dla firm. Propozycje zmian definicji budynku i budowli na potrzeby podatku od nieruchomości spowodują drastyczny wzrost opodatkowania majątku firm. Przedsiębiorcy wyrażają zdecydowany sprzeciw wobec tych propozycji.

REKLAMA