Kategorie

Zmiany w PCC od 22 kwietnia 2010: podniesienie kapitału spółki i obrót instrumentami finansowymi

Piotr Kaim
Doradca podatkowy
PwC Studio
Serwis prawno-podatkowy PwC
Począwszy od 22 kwietnia 2010 r. wejdzie w życie nowelizacja ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zmiany, które ze sobą niesie, dotyczą założenia spółki, podniesienia kapitału, a także obrotu instrumentami finansowymi.

Większość przepisów nowelizacji służy doprecyzowaniu regulacji, które obowiązywały do tej pory. W dwóch przypadkach nowelizacja w sposób jednoznaczny zwalnia od podatku pewne transakcje, których skutki podatkowe mogły wcześniej budzić wątpliwości. Jednakże, jedna zmiana ma charakter restrykcyjny i od niej rozpoczniemy omówienie. 

Umowa spółki bez zwolnienia „VAT-owskiego” 

Reklama

Dotyczy ona przepisu art. 2 pkt 4 ustawy o PCC, wedle którego transakcje opodatkowane VAT lub zwolnione z VAT – nie podlegają PCC. Główna zasada wyrażona w tym przepisie nie ulegnie zmianie. Zmianie ulegnie redakcja, a ściślej biorąc – sformułowanie jednego z wyjątków. 

W stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie noweli, art. 2 pkt 4 nie pozwalał na wyłączenie od PCC niektórych transakcji, które są od VAT zwolnione; wśród tych transakcji są m.in. umowy spółki i jej zmiany. Zgodnie z nowelizacją wyjątek ten dotyczyć ma nie tylko transakcji zwolnionych od VAT, ale także transakcji, które są VAT-em opodatkowane.

Innymi słowy, umowa spółki lub zmiana umowy spółki (np. podniesienie kapitału lub pożyczka od udziałowca) będą – co do zasady – opodatkowana PCC niezależnie od ich traktowania na gruncie ustawy o VAT.  Zablokowana bowiem zostanie droga do skorzystania ze zwolnienia zapisanego w art. 2 pkt 4 ustawy o PCC (pozostaną jednak inne zwolnienia, np. przy pożyczce zaciągniętej od udziałowca przez spółkę kapitałową albo przy niektórych operacjach restrukturyzacyjnych).

Polecamy: Podatki 2010

Zastanawiać może, jaki jest praktyczny cel opisanej powyżej zmiany. Wydaje się, że idzie tutaj o wyeliminowanie kontrowersji dotyczącej skutków wniesienia zwykłego aportu (niebędącego zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa).

Reklama

Jak wiadomo, wniesienie aportu jest na ogół czynnością opodatkowaną podatkiem od towarów i usług. W związku z tym, podatnicy twierdzą czasem, że skoro aport jest opodatkowany VAT, to związane z nim podniesienie lub utworzenie kapitału nie podlega PCC.

Wydaje się, że rozumowanie to jest nietrafne, zwłaszcza w stosunku do spółek kapitałowych. Zwróćmy uwagę, że – mimo ekonomicznego związku aportu z podniesieniem lub utworzeniem kapitału – są to różne operacje. Ustawa o PCC nie nakłada podatku na „aport” tylko na umowę spółki (utworzenie lub powiększenie kapitału). Dlatego też wydaje się, że VAT-owskie skutki aportu nie powinny wpływać na opodatkowaniem PCC dotyczące umowy spółki kapitałowej. 

A jednak … od połowy ubiegłego roku, zaczęły się pojawiać indywidualne interpretacje – wydawane w imieniu Ministerstwa Finansów – w których przedstawiano pogląd przeciwny: że zawiązanie lub zmiana umowy spółki (kapitałowej lub osobowej) nie podlegają PCC, o ile wiążą się z wniesieniem aportu i to wniesienie jest opodatkowane VAT.

Uchwalając nowelizację, parlament uznał, że nie jest to uzasadnione i wykluczył możliwość korzystania z takiego zwolnienia. Gwoli uzupełnienia musimy podkreślić, że wspomniane zwolnienie – prawdziwe, bądź rzekome – pojawiło się od 1 grudnia 2008 r., czyli od momentu, kiedy aporty zostały opodatkowane VAT (od 1 grudnia 2008 r. opodatkowanie miało charakter fakultatywny, a od 1 kwietnia 2009 r. jest obligatoryjne).

Polecamy: serwis VAT


Zorganizowana część przedsiębiorstwa i zwolnienie restrukturyzacyjne 

Zgodnie z nowelizacją, rozszerzone zostanie zwolnienie przewidziane dla zawiązania spółki kapitałowej lub zmiany jej umowy – dokonywanych w wyniku wniesienia aportu restrukturyzacyjnego. Do tej pory można było z tego zwolnienia skorzystać m.in. wtedy, gdy do spółki kapitałowej wnoszono oddział innej spółki kapitałowej.

Nowela rozszerzyła zakres aportów restrukturyzacyjnych: będą do nich należeć m.in. całe przedsiębiorstwa spółek kapitałowych oraz ich zorganizowane części.
Tym samym, prawo do zwolnienia nie będzie zależeć od tego, czy przedmiot aportu jest oddziałem.

Wystarczy, że będzie zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa spółki kapitałowej. Poza tym, jak już wspomnieliśmy, jednoznacznie wskazano, że całe przedsiębiorstwo takiej spółki również może być wnoszone bez PCC; wydaje się, że wykładnia dotychczasowych przepisów prowadziłaby do tego samego wniosku, ale nigdy nie jest źle, kiedy ustawodawca pisze takie rzeczy wprost. 

Podstawa opodatkowania przy sprzedaży: tylko wartość rynkowa

Zgodnie z dotychczasowymi przepisami, podstawą opodatkowania przy umowie sprzedaży była wartość rynkowa przedmiotu umowy. Dodatkowo istniał przepis szczególny, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c), dotyczący umów sprzedaży zawieranych przez nierezydentów, gdzie jako podstawę opodatkowania wskazywano złotówkową równowartość kwoty określonej w zezwoleniu dewizowym.

Polecamy: serwis Koszty

Od czasu, kiedy przepis ten pojawił się w ustawie o PCC, prawo dewizowe uległo dużej liberalizacji. Ta zaś sprawiła, że art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c) stał się przepisem martwym. Dlatego też, uchwalając nowelizację, Sejm postanowił go wykreślić.

Tym samym, po wejściu w życie tej nowelizacji, o podstawie opodatkowania sprzedaży decydować będzie tylko wartość rynkowa przedmiotu transakcji – bez różnicy, czy transakcja zawierana jest przez rezydentów, czy nierezydentów.

Sprzedaż instrumentów finansowych: wyjaśnienie zakresu zwolnienia

Nowelizacja wprowadza istotną zmianę, jeśli chodzi o zakres zwolnienia dotyczącego sprzedaży instrumentów finansowych. Przypomnijmy, że instrumenty finansowe to m.in. akcje, prawa poboru, obligacje, certyfikaty inwestycyjne, opcje, kontrakty terminowe, swapy, oraz umowy forward.

Zgodnie z przepisami dotychczasowymi, sprzedaż tego typu instrumentów była zwolniona z PCC, o ile była dokonywana w ramach tzw. obrotu zorganizowanego (tj. na terytorium Polski, na rynku regulowanym lub w tzw. alternatywnym systemie obrotu), a także wtedy, gdy kupującym lub pośrednikiem była firma inwestycyjna (np. dom maklerski lub bank prowadzący działalność maklerską). Stanowił o tym art. 9 pkt 9 ustawy o PCC.

Na tle powyższej regulacji powstała wątpliwość dotycząca skutków podatkowych sprzedaży dokonywanej przez firmę inwestycyjną poza obrotem zorganizowanym. Chodzi o sytuację, w której firma inwestycyjna nabywa instrumenty finansowe we własnym imieniu i na własny rachunek, a następnie – również we własnym imieniu i na własny rachunek – sprzedaje te instrumenty poza obrotem zorganizowanym.

O ile ta pierwsza transakcja (nabycie) była, także w dotychczasowym stanie prawnym, zwolniona z PCC, o tyle skutki tej drugiej (sprzedaży) budziły wątpliwości. Sprawa miała istotne znaczenie dla firm inwestycyjnych z zagranicy, zwłaszcza z Wielkiej Brytanii, gdzie taki model gospodarczy jest szczególnie popularny.

Dla wyjaśnienia wątpliwości, w nowelizacji rozbudowano przedstawiony powyżej art. 9 pkt 9. Po pierwsze, jednoznacznie stwierdzono, że prawa przysługujące firmom inwestycyjnym dotyczą także „zagranicznych firm inwestycyjnych”. Po drugie, dodano jednoznaczne postanowienie, wedle którego sprzedaż instrumentów finansowych, dokonana – na własny rachunek – przez firmę inwestycyjną, podlega zwolnieniu z PCC także wtedy, gdy odbywa się poza obrotem zorganizowanym.

Należy jednak zaznaczyć, że zwolnienie dotyczy tylko tych przypadków, kiedy firma inwestycyjna sprzedaje instrumenty finansowe, które wcześniej nabyła w obrocie zorganizowanym.

Źródło: taxonline.pl


Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    5 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Firma w Anglii, oddział w Polsce - co warto wiedzieć?

    Firma w Anglii. Ze względu na atrakcyjne dla biznesu rozwiązania prawne oraz przyjazne nastawienie urzędów względem przedsiębiorców, Wielka Brytania przyciąga pod swoje skrzydła wielu przedsiębiorców, chcących pracować w tak odpowiednich dla nich warunkach. Są wśród nich także nasi rodacy. Jednak decydując się na przeniesienie bądź zarejestrowanie firmy w UK, powinni oni pamiętać, że będąc właścicielami spółki typu Limited (odpowiednik polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością), mają oni możliwość otworzenia oddziału tejże spółki na terytorium Polski. Kiedy taki oddział powinno się otworzyć? Jak to zrobić i jakie płyną z tego korzyści?

    Zmiana urzędu skarbowego neutralna dla dużych podatników

    Zmiana urzędu skarbowego dla dużych podatników. Ponad połowa dużych podatników nie dostrzegła zmiany jakości obsługi w pierwszym kwartale po przeniesieniu obsługi największych podatników do Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie. W pierwszym okresie po wdrożeniu reformy 45,2% respondentów dostrzegło przejściowe pogorszenie się jakości obsługi – wynika z ankiety przeprowadzonej przez EY.

    Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej

    Rygor natychmiastowej wykonalności w celu zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Wydane przeciw spółce postanowienie o rygorze natychmiastowej wykonalności upadło, bo wydał je niewłaściwy organ.

    Dlaczego francuskie firmy (prawie) nie płacą w Polsce CIT?

    Szereg francuskich przedsiębiorstw nie płaci w Polsce podatku CIT lub jest on odprowadzany w marginalnej wysokości. Jednocześnie wiele francuskich korporacji otrzymało pomoc państwową większą niż zapłacony przez nie podatek – wynika z opublikowanego 5 sierpnia 2021 r. raportu ZPP.

    Ceny transferowe - obowiązek sporządzania dokumentacji „master file”

    Dokumentacja „master file” (ceny transferowe). Ministerstwo Finansów udzieliło odpowiedź na interpelację poselską w sprawie grupowej dokumentacji cen transferowych „master file”.

    Polski Ład. Jak zmienią się koszty dla ryczałtowców?

    Ryczałt według Polskiego Ładu – obniżki stawek podatku dla wybranych, wzrost kosztów dla wszystkich. Jak zmienią się koszty dla ryczałtowców?

    Jak prawidłowo stosować uproszczenia w procedurze TIR w Unii Europejskiej?

    Przy wysyłce towarów każda ze stron kontraktu handlowego powinna wziąć na siebie odpowiedzialność co do poszczególnych etapów transportu towaru. Poczynając od instytucji nadawcy na liście przewozowym, poprzez stawienie się kierowcy w urzędzie otwarcia i zamknięcia procedury, aż po urząd celny przekroczenia granicy. Wszystkie elementy muszą być spójne i zachowywać ciągłość zdarzeń. W przeciwnym wypadku należy spodziewać się sankcji karnych o niedopełnienie obowiązków prawnych.

    Ulga rehabilitacyjna - jakie zmiany od 2022 r.?

    Ulga rehabilitacyjna znalazła się w programie zmian podatkowych zawartych w Polskim Ładzie. Ustawodawca planuje m.in. rozszerzenie katalogu wydatków uprawniających do tej preferencji podatkowej. Jakie dokładnie zmiany mają się pojawić od 2022 r.?

    Zwrot VAT przy oskarżeniu o udział w transakcji karuzelowej

    Wstrzymanie zwrotu VAT. Czy przedsiębiorca prowadzący działalność w tzw. branży wrażliwej, a więc w obszarze szczególnie narażonym na oszustwa związane z podatkiem od towarów i usług, oskarżony o takie oszustwo w ramach transakcji karuzelowych, objęty kontrolą i postępowaniem podatkowym, ma w trakcie jego trwania szansę na odzyskanie VAT?

    E-faktura i Krajowy System e-Faktur od 1 października

    E-faktura i Krajowy System e-Faktur (KSeF) to kolejne etapy wdrażania e-usług ułatwiających rozliczenia między firmami. KSeF ma zbierać wszystkie e-faktury wystawiane przez przedsiębiorców. Co ciekawe, jego celem jest możliwość analizowania i doglądania zgodności faktur VAT wystawionych przez przedsiębiorców swoim kontrahentom. Można wobec tego powiedzieć, że rząd chce mieć nad wszystkim większą kontrolę i zapobiec stosowaniu nieuczciwych praktyk względem urzędu skarbowego. Przejrzystość dokumentacji ma pomóc w wyłapywaniu przestępstw podatkowych i wszelkiego typu nadużyć z tym związanych. Zaletą wprowadzenia KSeF jest automatyzacja procesu związanego z przeprowadzaniem kontroli podatkowych – skrócenie ich czasu i mniejsze zaangażowanie w to przedsiębiorców.

    Nowe obowiązki biur rachunkowych w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy

    Biura rachunkowe. Od 31 lipca 2021 roku obowiązuje rozszerzony katalog podmiotów oraz instytucji zobowiązanych przepisami w zakresie przeciwdziałaniu prania pieniędzy, oraz modyfikacja niektórych obowiązków podmiotów wcześniej do tego zobowiązanych. Obowiązek został rozszerzony między innymi na małe biura rachunkowe nieprowadzące usługowo ksiąg rachunkowych.

    Prosta Spółka Akcyjna a startup

    Prosta Spółka Akcyjna a startup. Po wejściu w życie do polskiego porządku prawnego Prostej Spółki Akcyjnej („PSA”) wiele nowych przedsiębiorstw do rozwoju których niezbędne jest finansowanie zewnętrzne zastanawia się nad wyborem PSA jako formy prowadzenia działalności. Dla niektórych z nich może być to rzeczywiście dobry wybór. Poniżej przedstawione zostaną wybrane korzyści dla startupów jakie daje prowadzenie działalności w formie PSA.

    Polski Ład. Rewolucja w podatku dochodowym

    Polski Ład - zmiany w podatkach. Rząd przedstawił projekt zmian w Ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych i niektórych innych ustaw. W przypadku Polskiego Ładu sprawdza się powiedzenie, że diabeł tkwi w szczegółach. Wśród zaproponowanych zmian znajdują się bowiem sztandarowe projekty podniesienia kwoty wolnej od podatku i drugiego progu, które należy ocenić pozytywnie. Jest też jednak wiele przepisów, które będą skutkowały dotkliwą podwyżką świadczeń publiczno-prawnych. Z kolei dla klasy średniej, która według projektu zaczyna się od poziomu dochodów nieco ponad 68 tys. zł, rząd zapowiedział ulgę.

    Program motywacyjny opcji menedżerskich jako finansowy katalizator w okresie pandemii

    Koszty oraz specyfika programu motywacyjnego opcji na akcje i warrantów subskrypcyjnych - wycena opcji menedżerskich zgodnie z MSSF 2.

    Ulga na zabytki w PIT i ryczałcie od 2022 roku

    Ulga na zabytki. Od 2022 r. ma zostać wprowadzona nowa ulga podatkowa dla podatników podatku PIT (płacących podatek wg skali podatkowej i 19% stawki podatku) oraz podatników ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, będących właścicielami lub współwłaścicielami zabytków nieruchomych (zabytkowych nieruchomości wpisanych do rejestru lub ewidencji zabytków). Odliczone od dochodu (przychodu - w przypadku ryczałtu) będą mogły być wydatki na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane (także wpłaty na fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni mieszkaniowej) dotyczące ww. zabytkowej nieruchomości. Odliczeniu będą mogły podlegać także wydatki na odpłatne nabycie ww. zabytkowej nieruchomości - pod warunkiem, że podatnik poniósł na ten zabytek wydatek o charakterze remontowo-konserwatorskim. Ulga na zabytki jest przewidziana w projekcie (z 26 lipca br.) nowelizacji wielu ustaw podatkowych (w tym ustawy o PIT), przygotowanego w ramach tzw. Polskiego Ładu. Nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2022 r., tak jak większość innych zmian w PIT.

    Podatek dochodowy: co można wliczyć w firmowe koszty?

    Wrzucić w koszty, czy nie wrzucić? Oto jest pytanie, które zadaje sobie każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą. Odpowiedź ma niebagatelne znaczenie, bo decyduje o wysokości podatku dochodowego. Poza tym nieprawidłowe zakwalifikowanie wydatku może narazić przedsiębiorcę na kłopoty z urzędem skarbowym.

    Polski Ład. Nowe ulgi podatkowe

    Ulgi podatkowe Polskiego Ładu. Wsparcie od fiskusa dostaną sponsorzy przekazujący pieniądze na sport, kulturę i naukę, a także kupujący zabytki. Preferencje mają sprzyjać również rozwojowi firm i ekspansji na nowe rynki.

    Wspólne rozliczenie PIT - zmiany od 2022 roku

    Wspólne rozliczenie PIT. Przygotowany w ramach tzw. Polskiego Ładu projekt (z 26 lipca br.) nowelizacji wielu ustaw podatkowych (w tym ustawy o PIT) przewiduje m.in. istotne zmiany w zakresie wspólnego rozliczenia podatku dochodowego przez małżonków oraz osób samotnie wychowujących dzieci. Nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2022 r., tak jak większość innych zmian w PIT.

    Czynności opodatkowane PCC a zwolnienie z VAT

    Opodatkowanie PCC a VAT. Jakie są skutki zwolnienia z podatku VAT jednej ze stron czynności cywilnoprawnej dla jej opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

    Dział podatkowy w firmie - 6 globalnych trendów

    Dział podatkowy w firmie. Działy podatkowe mogą odegrać strategiczną rolę w procesie transformacji biznesowej. Zdaniem połowy liderów działów podatkowych pandemia zwiększyła produktywność pracowników. Na podstawie rozmów z liderami działów podatkowych, eksperci Deloitte wyróżnili sześć trendów, które będą definiować pracę specjalistów podatkowych i finansowych.

    Nowe Prawo własności przemysłowej - szykują się duże zmiany

    Prawo własności przemysłowej. Zmiany w zakresie zgłaszania wzorów użytkowych, ochrony wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i wynalazków przewiduje projekt (UD263) nowego Prawa własności przemysłowej, który został opublikowany w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Projekt ten jest przygotowywany w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii i ma zostać przyjęty przez rząd w IV kwartale 2021 roku.

    Polski Ład - co się zmieni w podatkach?

    Polski Ład - zmiany w podatkach. Przedstawiamy raport nt. podatkowych zmian w Polskim Ładzie, przygotowany przez prof. Adama Mariańskiego, przewodniczącego Krajowej Rady Doradców Podatkowych. Profesor Adam Mariański analizuje w nim projekt zmian przepisów podatkowych i wskazuje które z proponowanych przez Ministerstwo Finansów rozwiązań są korzystne dla podatników, a które doprowadzą do zwiększenia obciążeń podatkowych i pogłębienia się nierówności.

    Abolicja podatkowa dla firm wracających z zagranicy

    W ramach Nowego Ładu rząd zapowiada wprowadzenie amnestii fiskalnej dla przedsiębiorców wracających do Polski z zagranicy. Od lipca do końca roku 2022 będzie można zgłosić osiągnięty w przeszłości dochód, który nie został opodatkowany. Rząd zapewnia przedsiębiorców, że gdy wrócą do Polski z majątkiem i dochodami, nie będą ścigani za unikanie opodatkowania.

    Opodatkowanie VAT usługi najmu świadczonej na rzecz unijnego kontrahenta

    VAT od najmu. O ile w przypadku świadczenia usług najmu nieruchomości na rzecz podatnika mającego siedzibę na terenie Polski ulega wątpliwości, że usługa ta podlega opodatkowaniu w Polsce, o tyle takie wątpliwości pojawiają się często w przypadku świadczenia ww. usług na rzecz podmiotów mających siedzibę prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium UE.

    Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych

    Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Krajowa Administracja Skarbowa od początku epidemii COVID-19 wydała już około 90 tys. decyzji o przyznaniu ulg na łączną kwotę ok. 8,1 mld zł.