Córka pożycza pieniądze matce bez PCC - nawet z rachunku męża

Tak uznał Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w indywidualnej interpretacji podatkowej z 23 lutego 2012 r., wydanej w imieniu Ministra Finansów (nr IPTPB2/436-71/11-2/KK). 

Pożyczka od córki, przelew od zięcia 

Sprawa dotyczyła podatniczki, która zawarła umowę pożyczki ze swoją córką (podatniczka była pożyczkobiorcą, a córka – pożyczkodawcą). W umowie tej wskazano, że jej wykonanie (przekazanie środków na rzecz pożyczkobiorcy) nastąpi za pomocą przelewu z konta należącego do męża córki.

Tak też się stało: przelew został dokonany w listopadzie 2011 r.

Kilka dni później podatniczka złożyła do urzędu skarbowego deklarację dotyczącą podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC-3) oraz dokument potwierdzający wpływ na jej konto pełnej kwoty pożyczki.

W deklaracji, w polu przeznaczonym dla kwoty zobowiązania podatkowego, wpisała liczbę 0, uważając że pożyczka była zwolniona od PCC na podstawie art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o PCC.

Wspomniany przepis przewiduje zwolnienie dla pożyczek udzielanych „w formie pieniężnej” na podstawie umowy zawartej między osobami z kręgu najbliższej rodziny.

Krąg tych osób został zdefiniowany przez odwołanie do przepisu przewidującego podobne zwolnienie na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn (art. 4a tej ustawy).

Czy pożyczki w rodzinie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych?

PCC od pożyczki – kiedy nie trzeba płacić podatku?

Zwolnienie od PCC dotyczy pożyczek otrzymywanych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. Matka (jako osoba „wstępna”) może skorzystać ze zwolnienia z PCC, jeżeli otrzymuje pożyczkę od córki.

---

Niemniej jednak, już po złożeniu deklaracji, podatniczka postanowiła usunąć wszelkie wątpliwości, które mogłyby się wiązać ze szczególnym sposobem wykonania umowy, który polegał na tym, że kwota pożyczki nie została wypłacona z konta córki, ale z konta zięcia.

Dla usunięcia tych wątpliwości złożyła wniosek o interpretację do Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi. Przedstawiła w nim własne stanowisko, wedle którego sposób wykonania umowy nie przekreślał prawa do całkowitego zwolnienia od PCC. 

Dla zwolnienia z PCC pochodzenie pieniędzy nie ma znaczenia 

Po rozpatrzeniu wniosku Dyrektor IS wydał interpretację, w której potwierdził, że stanowisko podatniczki było prawidłowe.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, rozpoczął od warunków, jakimi obwarowane jest zwolnienie dla pożyczek w obrębie najbliższej rodziny.

Po pierwsze, podatnik (pożyczkobiorca) powinien złożyć deklarację PCC w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy, a po drugie – powinien udokumentować, że kwota pożyczki wpłynęła na jego rachunek bankowy albo na rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, bądź też została przekazana przekazem pocztowym.

Biorąc pod uwagę okoliczności przedstawione we wniosku o interpretację, Dyrektor uznał, że warunki zwolnienia zostały spełnione.

Wyjaśnił następnie, że „bez znaczenia pozostaje fakt przekazania kwoty pożyczki z konta męża córki (zięcia)”. Wiąże się to z faktem, że ustawodawca nie wskazał żadnych wymogów co do konta z jakiego pożyczka ma być wypłacana.

Warunki korzystania ze zwolnienia dotyczą jedynie konta, na jakie pożyczka wpływa (powinno być to konto pożyczkobiorcy).

Ponadto córka pozostająca w związku małżeńskim, może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym należącym do małżeństwa, co wynika z art. 36 §2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Dlatego umowa zawarta przez córkę (działającą w charakterze pożyczkodawcy) była prawnie skuteczna i niepotrzebna była zgoda jej męża. Jednocześnie, fakt że przelew został dokonany z jego konta, nie sprawił, że mąż stał się stroną umowy. Stroną była nadal córka, więc pożyczka zachowała swój charakter – umowy zawartej w obrębie najbliższej rodziny.

Kalkulator odsetek podatkowych