Jak obliczać odsetki od zaległości podatkowych

Odsetki za zwłokę

Zaległość podatkowa to podatek niezapłacony w terminie płatności, a także niezapłacona w terminie płatności zaliczka na podatek lub rata podatku. O zaległości podatkowej mówimy także w przypadku należności z tytułu podatków, zaliczek na podatki oraz rat podatków niewpłaconych w terminie płatności przez płatnika.

Od 4 lipca 2013 r. stawka odsetek od zaległości podatkowych wynosi 10%, obniżona stawka tych odsetek to 7,5%, a opłata prolongacyjna - 5%. (M.P. z 2013 r. poz. 596).

Zgodnie z art. 56 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa stawka odsetek za zwłokę jest równa sumie 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego oraz 2%, jednak stawka ta nie może być niższa niż 8%.

Do naliczenia odsetek za zwłokę zobligowany jest przede wszystkim podatnik lub płatnik, czyli osoba, u której powstała zaległość podatkowa. Osoba ta ma zatem obowiązek zwiększenia wpłaty dokonanej z tytułu zaległości podatkowej o kwotę prawidłowo obliczonych na dzień dokonania wpłaty odsetek. 

Stawka obniżona

W uzasadnionych sytuacjach stawka podstawowa odsetek może zostać obniżona do 75%. Dzieje się tak w przypadku złożenia prawnie skutecznej korekty deklaracji. Do korekty trzeba dołączyć uzasadnienie jej przyczyn, a ponadto należy zapłacić w ciągu 7 dni od dnia złożenia korekty całość zaległości podatkowej.

W takim przypadku zgodnie z art. 56 § 1a Ordynacji podatkowej stawkę odsetek za zwłokę powinno się zaokrąglić w górę do dwóch miejsc po przecinku. Nie stosuje się tego w korekcie deklaracji:

1) złożonej po doręczeniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej, a w przypadkach gdy nie stosuje się zawiadomienia – po zakończeniu kontroli podatkowej,

2) dokonanej w wyniku czynności sprawdzających.

Art. 3 pkt 5 Ordynacji podatkowej wymienia dokumenty jakie można uznać za deklarację, czyli: zeznania, wykazy oraz informacje, których obowiązek składania mają podatnicy, płatnicy i inkasenci. To oznacza, że obniżonej stawki nie można stosować w trakcie roku

podatkowego w odniesieniu do podatku dochodowego. Dzieje się tak, gdyż podatnicy i płatnicy podatku dochodowego nie muszą składać deklaracji miesięcznych.

Rozliczenia międzyokresowe kosztów i przychodów

Obliczanie odsetek za zwłokę

Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie m.in. naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej ,odsetki za zwłokę nalicza według wzoru:

Kz × L × O

----------- = On = Opz

365

gdzie:

Kz – kwota zaległości,

L – liczba dni zwłoki,

O – stawka odsetek za zwłokę w stosunku rocznym,

365 – liczba dni w roku,

On – kwota odsetek,

Opz – kwota odsetek po zaokrągleniu.

Zaległość podatkowa, która istniała w okresach obowiązywania różnych stawek odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych jest rozliczana według wzoru na odsetki, za każdy z okresów odrębnie. Zaokrągleniu podlega suma odsetek za poszczególne okresy.

Odsetki za zwłokę są naliczane „do dnia”, włącznie z tym dniem – m.in. w przypadku:

1) zapłaty podatku (dotyczy także należności płatników),

2) kwoty zwrotu podatku oraz otrzymanego oprocentowania (dotyczy także należności płatników),

3) zaliczenia nadpłaty wraz z jej oprocentowaniem lub zwrotu podatku na poczet

zaległości podatkowej (dotyczy także należności płatników),

4) złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku niezłożenia zeznania w terminie, na ostatni dzień terminu złożenia zeznania –od nieuregulowanych w terminie płatności w całości lub w części zaliczek na podatek dochodowy.

Zaokrąglenie kwot podatkowych

Podstawy opodatkowania, kwoty podatków, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat oraz wynagrodzenia przysługujące płatnikom i inkasentom należy zaokrąglić do pełnych złotych. Końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych. Ta zasada nie dotyczy m.in. opłat, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych.

Opłata prolongacyjna

Odpisy aktualizujące wartość należności

W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może na wniosek podatnika:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty,

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.

Stawka opłaty prolongacyjnej wynosi 50% stawki odsetek za zwłokę – czyli od 4 lipca 2013 r. wynosi 5%.

Zgodnie z § 11 rozporządzenia opłata prolongacyjna jest naliczana w przypadku:

1) wydania decyzji o odroczeniu terminu płatności lub o rozłożeniu na raty zapłaty podatku –od dnia następującego po upływie terminu płatności podatku,

2) wydania decyzji o odroczeniu lub rozłożeniu na raty zapłaty zaległości podatkowej –od dnia następującego po dniu, w którym złożono podanie w tej sprawie.

Wzór na ustalanie opłaty prolongacyjnej

K × L × S

----------- = OP = OPpz

365

gdzie:
K - kwota odroczonego lub rozłożonego na raty podatku, odroczonej lub rozłożonej na raty zaległości podatkowej,
L - liczba dni, na które odroczono termin płatności podatku lub zapłatę zaległości

podatkowej bądź rozłożono na raty zapłatę podatku lub zaległości podatkowej,
S - stawka opłaty prolongacyjnej,
365 - liczba dni w roku,
OP - kwota opłaty prolongacyjnej,
OPpz - kwota opłaty prolongacyjnej po zaokrągleniu.

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Podstawa prawna

Art. 3 pkt 5, art. 56 § 1 i 1a, art. 57 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 749; ost.zm. Dz.U. z 2012 r. poz. 1529)

§ 2 i 11 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz.U. Nr 165, poz. 1373; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. Nr 40, poz. 204)

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.);

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 165, poz. 1373 z późn. zm.).

Autor: Marta Przyborowska