Czy spółka powinna zapłacić odsetki od nieterminowej zapłaty podatku

MARIUSZ GUMOLA

doradca podatkowy, Kancelaria Podatkowa Ożóg i Wspólnicy

Tak

Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, od zaległości podatkowych nalicza się odsetki za zwłokę.

Różnica między kwotą zobowiązania wynikającego z decyzji naczelnika urzędu skarbowego a wysokością zobowiązania wykazanego przez spółkę w zeznaniu rocznym stanowi zaległość podatkową. Natomiast zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, od zaległości podatkowych nalicza się odsetki za zwłokę. Co prawda, od tej zasady są przewidziane pewne wyjątki, jednakże z treści pytania nie wynika, aby mogły one mieć zastosowanie w analizowanym stanie faktycznym.

Choć decyzja naczelnika urzędu skarbowego jest nieostateczna (spółka wniosła od niej odwołanie), do czasu jej ewentualnego uchylenia należy przyjmować, iż prawidłowa wysokość podatku wynika właśnie z tej decyzji, a nie ze złożonego uprzednio zeznania podatkowego. Nieostateczne decyzje podatkowe mogą podlegać natychmiastowemu wykonaniu (w tym w drodze egzekucji administracyjnej), gdyż wniesienie odwołania nie wstrzymuje ich wykonania. Dlatego też podatnicy, w celu uniknięcia ujemnych skutków postępowania egzekucyjnego, często dobrowolnie regulują kwotę podatku wynikającą z decyzji podatkowej organu I instancji, pomimo zaskarżenia takiej decyzji w drodze odwołania. Tak też zrobiła spółka w opisywanej sytuacji.

Należy jednak zauważyć, iż na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych decyzja weryfikująca prawidłowość rozliczenia podatku przez podatnika jest decyzją określającą (deklaratoryjną). Oznacza to, że nie tworzy ona żadnego nowego zobowiązania podatkowego, lecz jedynie potwierdza, że zobowiązanie podatkowe powstało już wcześniej, określając równocześnie jego prawidłową wysokość. W podatku dochodowym zobowiązanie podatkowe powstaje bowiem z mocy samego prawa, tj. z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (zdarzeniem tym jest osiągnięcie dochodu w roku podatkowym). W takim przypadku na podatniku ciąży obowiązek samodzielnego obliczenia i wpłacenia należnego podatku w przewidzianym terminie. Skutek wydania decyzji dotyczącej podatku dochodowego jest zatem taki, że podatnik post factum dowiaduje się, w jakiej wysokości powinien już wcześniej (tj. w obowiązującym go terminie płatności) uregulować zobowiązanie w tym podatku. W rezultacie, nie sposób mówić o terminie, w jakim powinna nastąpić zapłata zaległości podatkowej wynikającej z decyzji określającej, gdyż kwota ta powinna być uregulowana przez podatnika już w momencie dokonywania pierwotnego rozliczenia podatku. Tym samym, doręczenie spółce decyzji naczelnika urzędu skarbowego nie spowodowało powstania jakiegokolwiek nowego terminu do uregulowania zaległości podatkowej wymierzonej tą decyzją.

W związku z powyższym, w analizowanym stanie faktycznym odsetki za zwłokę powinny zostać naliczone za cały okres istnienia zaległości podatkowej wynikającej z zaskarżonej decyzji, tj. od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku (terminem tym był termin do złożenia zeznania rocznego) do dnia zapłaty zaległego podatku, włącznie z tym dniem. Odsetki za zwłokę co do zasady są naliczane przez samego podatnika. Są one płatne bez wezwania organu podatkowego. Oznacza to, że spółka powinna samodzielnie obliczyć należne odsetki za zwłokę na dzień zapłaty zaległości podatkowej oraz wpłacić je wraz z kwotą tej zaległości.

(ŁZ)