Czy uks może kontrolować wydawanie środków unijnych

Tak.

Do zakresu kontroli skarbowej należy m.in. „kontrola celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi oraz środkami pochodzącymi z Unii Europejskiej i międzynarodowych instytucji finansowych, z wyłączeniem kontroli celowości wykorzystania środków zaliczanych do dochodów własnych i subwencji ogólnej jednostki samorządu terytorialnego”.

Ta nowa definicja uprawnień UKS obowiązuje od 30 lipca 2010 r. Przed nowelizacją zakres kontroli był następujący: „kontrola celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi oraz środkami pochodzącymi z Unii Europejskiej i międzynarodowych instytucji finansowych, podlegającymi zwrotowi”. Z nowej definicji usunięto mający charakter ograniczenia zakresu kontroli fragment: „podlegających zwrotowi”.

Od 30 lipca 2010 r. nowym uprawnieniem UKS jest przeprowadzanie audytów gospodarowania środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegającymi zwrotowi środkami z innych źródeł zagranicznych, w tym certyfikacja i wydawanie deklaracji zamknięcia.

Audyt obejmuje sprawdzenie:

- skuteczności funkcjonowania systemów zarządzania i kontroli;
- prawidłowości rachunków;
- prawidłowości i zgodności z prawem wydatków;
- wywiązywania się z warunków finansowania pomocy.

Polecamy: Kontrola podatkowa

Audyt może być przeprowadzony m.in. w:

- instytucjach zarządzających, certyfikujących, pośredniczących, wdrażających, instytucji płatniczej, podmiotach zaangażowanych w realizację wspólnych programów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej oraz agencjach płatniczych, o których mowa w odrębnych przepisach,
- podmiotach i jednostkach organizacyjnych wydatkujących, przekazujących i otrzymujących środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegającymi zwrotowi środkami z innych źródeł zagranicznych.

Polecamy: Podatek od spadków i darowizn

Audyt jest wykonywany z uwzględnieniem międzynarodowych standardów audytu. Audyt wykonuje Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej. Konkretne czynności w zakresie audytu wykonują inspektorzy kontroli skarbowej i pracownicy jednostek organizacyjnych kontroli skarbowej. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej lub z jego upoważnienia dyrektor urzędu kontroli skarbowej sporządzają:
1) sprawozdanie;
2) opinię, w tym certyfikat albo deklarację zamknięcia.

Sprawozdanie lub opinię doręcza się audytowanemu. Sprawozdanie lub opinia mogą być doręczone również podmiotom wymienionym w art. 27 ust. 5 pkt 2-4 ustawy o kontroli skarbowej. Są to:

- organy Unii Europejskiej;
- osoby uprawnione na podstawie zawartych przez Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych;
- przedstawiciele innych państw w zakresie realizacji wspólnych programów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej.

Polecamy: Postępowanie podatkowe

Warto też wspomnieć o kolejnym nowym uprawnieniu UKS. Wynika z obowiązującego do 30 lipca 2010 r. art. 13c ustawy o kontroli skarbowej. Na tej podstawie inspektor lub pracownik, w związku z prowadzonym u kontrolowanego postępowaniem kontrolnym lub kontrolą podatkową, w zakresie m.in. gospodarowania środkami unijnymi jest uprawniony do żądania przedstawienia dokumentów i dokonywania oględzin we wszystkich miejscach realizacji projektu finansowanego ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, w zakresie objętym postępowaniem kontrolnym lub kontrolą podatkową.

Jeżeli miejsce realizacji projektu znajduje się poza obszarem działania organu kontroli skarbowej, czynności na zlecenie tego organu może przeprowadzić także inspektor lub pracownik upoważniony przez organ kontroli skarbowej właściwy ze względu na miejsce realizacji projektu.

Przepis art. 13c ustawy o kontroli skarbowej pozwala na kontrolę sposobu wydawania środków unijnych bez wszczynania odrębnych postępowań kontrolnych przez poszczególne UKS.