REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odpowiedzialność karno-skarbowa podatników za nieujawnienie przedmiotu lub podstawy opodatkowania czy niezłożenie deklaracji

Odpowiedzialność karno-skarbowa podatników
Odpowiedzialność karno-skarbowa podatników
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Ustawodawca mając na uwadze uchylanie się podatników o obowiązku opodatkowania ustanowił w kodeksie karno-skarbowym przepis z art. 54. Przepis ten stanowi, że podatnik uchylający się od opodatkowania poprzez nie ujawnienie właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie złożeniu deklaracji naraża podatek na uszczuplenie, podlega określonym sankcjom. Na pierwszy rzut oka prezentowany przepis nie budzi wątpliwości. Jednakże istnieje wiele, bardzo istotnych kwestii, które nie wynikają z literalnego brzmienia artykułu.

W pierwszej kolejności należy określić krąg podmiotów, które mogą podlegać hipotezie przepisu z art. 54 kodeksu karno-skarbowego (dalej k.k.s.).

REKLAMA

Autopromocja

W świetle ogólnych unormowań ustawy, użyte w omawianym przepisie z art. 54 określenia: „deklaracja” oraz „podatnik”, przyjmują znaczenie nadane im na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm. ).

W związku z tym przymiot podatnika posiadają osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, podlegające na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.

Ponadto należy wskazać, że wspomniane ustawy podatkowe mogą ustanawiać podatnikami inne podmioty niż wymienione powyżej. Podatnikiem w rozumieniu art. 54 k.k.s. jest również osoba zobowiązana do uiszczenia opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa o podobnym charakterze daninowym. 

Polecamy: serwis VAT

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Bardzo istotną kwestią, na którą uwagę zwraca zarówno doktryna (W. Kotowski, B. Kurzępa, Komentarz do art. 54 § 1 k.k.s, Lex Polonica) jak i judykatura jest fakt, że podmiotem przestępstwa określonego w/w przepisie może być wyłącznie podatnik (osoba fizyczna), na której ciąży obowiązek podatkowy.

Oznacza to definiowanie podatnika jako personalnie zindywidualizowanej osoby, na które spoczywają obowiązki podatkowe. Zatem w przypadku podatników niebędących osobami fizycznymi (np. osób prawnych) odpowiedzialności będzie podlegać osoba je reprezentująca. Takie sformułowanie przepisu i de facto mnożenie znaczenia pojęć wprowadza wiele niejasności, jednakże powyższe ustalenia są w pełni prawidłowe. 

REKLAMA

Zatem odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 54 § 1 k.k.s. podlegają:
1. podatnicy będący osobami fizycznymi,
2. osoby fizyczne reprezentujące podatników takich jak osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, podlegające na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu,
3. osoby fizyczne będące innymi podmiotami w rozumieniu art. 7 § 2 Ordynacji podatkowej, które na mocy ustaw podatkowych zostały ustanowione podatnikami,
4. osoby fizyczne zobowiązane do uiszczenia opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa o podobnym charakterze daninowym.

Ponadto nie sposób pominąć art. 9 § 3 k.k.s., który stanowi, że za przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe odpowiada, jak sprawca, także ten, kto na podstawie przepisu prawa, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania zajmuje się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi, osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną.

Zatem na podstawie powołanego przepisu odpowiedzialność z tytułu art. 54 § 1 będą ponosić również osoby fizyczne, które na mocy przyznanych im uprawnień przez podatnika zobowiązane są do realizacji obowiązków podatkowych lub faktycznie niniejsze obowiązki wykonują np. główny księgowy zatrudniony na umowę o pracę, doradca podatkowy na podstawie umowy zlecenia.

Kolejną kwestią, którą należy rozwinąć jest brak ujawnienia właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub brak złożenia deklaracji, przez co podatnik naraża podatek na uszczuplenie.

Przede wszystkim należy podkreślić, że ustawy podatkowe nakładają na podatników różnego rodzaju obowiązki, w tym ujawnianie przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub złożenie deklaracji, o których mowa w prezentowanym przepisie. Ustanawiając obowiązki, ustawodawca statuuje również terminy do ich wypełnienia. 

Polecamy: serwis Koszty

Zatem „nieujawnienie” oraz „niezłożenie”, ma w tym wypadku oznaczać niewywiązanie się z nałożonych obowiązków w ustawowo wskazanych terminach.

Ponadto ustawy podatkowe wskazują co należy rozumieć za przedmiot lub podstawę opodatkowania. P. Kardas, G. Łabuda, T. Razowski wskazują, że „w piśmiennictwie podatkowym przedmiot opodatkowania definiuje się jako określone zachowanie się podmiotu podatku lub obiekt tego zachowania, podstawę opodatkowania zaś jako bliższe określenie abstrakcyjnie ujętego w przepisach stanu faktycznego opodatkowania skonkretyzowaną co do wielkości i podmiotu część przedmiotu podatku” (Komentarz do art. 54 kodeksu karnego skarbowego, [w:] P. Kardas, G. Łabuda, T. Razowski, Kodeks karny skarbowy. Komentarz, LEX, 2010).

Zatem przedmiotem opodatkowania może być m.in. dochód czy też czynność cywilnoprawna. Z kolei jako przykład podstawy opodatkowania można wskazać kwotę pieniężną. 

Przepis z art. 54 § 1 k.k.s wprowadza ponadto przesłankę skutku, którym ma być narażenie na uszczuplenie podatku. Należy również wskazać, że owe narażenie musi mieć charakter realnego niebezpieczeństwa wystąpienia uszczerbku finansowego i pozostawać w związku przyczynowo-skutkowym z nie ujawnieniem przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie złożeniem deklaracji w ustawowym terminie.

Ponadto koniecznym wydaje się również wyjaśnienie definicji pojęcia „deklaracja”. Na podstawie odesłania z art. 53 § 30 do przepisów ordynacji podatkowej, pod pojęciem tym należy rozumieć nie tylko deklaracje, ale również zeznania, wykazy oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci. Deklaracja tak definiowana jest ponadto dokumentem w rozumieniu art. 53 § 20 k.k.s..

Należy również podkreślić, że czyn zabroniony wskazany w art. 54 § 1 k.k.s. można popełnić jednie z winy umyślnej w postaci zamiaru bezpośredniego, co oznacza, że podatnik nie chce ujawniać przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie chce składać deklaracji właściwemu organowi podatkowemu.

Sankcje

Ponadto w związku z takim zachowaniem podatnika, ustawodawca przewidział określone sankcje. Wypełnienie przesłanek § 1 tj. nieujawnienie przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub niezłożenie deklaracji przez sprawcę czynu, na skutek czego naraża on podatek na uszczuplenie stanowi przestępstwo skarbowe zagrożone karą grzywny do 720 stawek dziennych albo karą pozbawienia wolności do lat 5, bądź obu tym karom łącznie

Natomiast w § 2 ustawodawca wskazał uprzywilejowany typ przestępstwa skarbowego w sytuacji gdy kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest kwotą małej wartości. W związku z art. 53 § 14 oznacza ona wartość, która w czasie popełnienia czynu zabronionego nie przekracza dwustukrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia. W takiej sytuacji sprawca czynu zagrożony jest karą grzywny do 720 stawek dziennych

Ponadto art. 54 w § 3 stanowi, że jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie nie przekracza ustawowego progu podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe, tj. do 20-krotności minimalnego wynagrodzenia.

Ustawowy próg w tym wypadku oznacza kwotę uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej albo wartość przedmiotu czynu, która nie przekracza pięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia w czasie popełnienia czynu zabronionego.

Należy również dodać, że ustawodawca penalizuje również usiłowanie czynu zabronionego opisanego w art. 54 § 1. W takim przypadku górna granica kary pozbawienia wolności zostaje ograniczona do 3 lat i 4 miesięcy, zaś kara grzywny do 480 stawek dziennych. Usiłowanie przestępstwa skarbowego z § 2 i wykroczenia skarbowego z § 3 nie jest karalne.

Ponadto w przypadku przestępstw skarbowych określonych w § 1 i § 2 może zostać orzeczony przepadek przedmiotów. Zakaz prowadzenia określonej działalności gospodarczej może zostać orzeczony tylko i wyłącznie w sytuacji wskazanej w § 1. Z kolei pozbawienie praw publicznych sąd może orzec w zw. z art. 38 § 1 i 2 k.k.s. w wypadku skazania sprawcy za przestępstwo skarbowe przewidziane w art. 54 § 1 przy orzeczeniu kary pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż 3 lata.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Własne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Nowa składka zdrowotna dla przedsiębiorców od 1 stycznia 2025 r. Tego chce minister finansów

Chciałbym, żeby nowa składka zdrowotna dla przedsiębiorców weszła w życie 1 stycznia 2025 r. - powiedział 25 lipca 2024 r. w TVN 24 minister finansów Andrzej Domański. Jak mówił, zależy mu, by powstał wspólny rządowy projekt; takie rozwiązanie powinno być wypracowane w ciągu kilku najbliższych tygodni.

Zarządzanie zmianą - kluczowa umiejętność w biznesie i na wyższej uczelni. Jak to robić skutecznie?

Dzisiejsze środowiska biznesowe oraz akademickie charakteryzują się dynamicznymi zmianami, które wymagają od menedżerów, pracowników oraz kadry akademickiej posiadania specjalistycznych umiejętności zarządzania tymi procesami/lub procesami transformacyjnymi. Zmiany, napędzane głównie przez postęp technologiczny oraz nowe formy prowadzenia biznesu i edukacji, stają się coraz bardziej nieodłącznym elementem codziennej pracy i nauki. Pandemia COVID-19 jeszcze bardziej uwidoczniła konieczność szybkiego przystosowania się do nowych warunków, w szczególności w kontekście przejścia na tryb nauki i pracy zdalnej, bądź hybrydowej.

Fundacja rodzinna: kiedy jest szansą na zachowanie firmowego majątku? Czy może być wykorzystana do optymalizacji podatkowej?

Fundacja rodzinna to nowoczesna forma prawna, która zyskuje coraz większe uznanie w Polsce. Stworzona z myślą o skutecznym zarządzaniu i ochronie majątku rodzinnego, stanowi odpowiedź na wyzwania związane z sukcesją oraz koniecznością zabezpieczenia interesów bliskich. Dzięki niej możliwe jest nie tylko uporządkowanie spraw majątkowych, ale także uniknięcie potencjalnych sporów rodzinnych. Jakie są zasady funkcjonowania fundacji rodzinnej, jej organów oraz korzyści, jakie niesie dla fundatorów i beneficjentów? 

Dyskusja o akcyzie: legislacja europejska nie nadąża za badaniami

Około 25 proc. Polaków każdego dnia sięga po papierosa. Wartość ta – zamiast maleć – zwiększa się i stawia nas w gronie państw o względnie wysokim stopniu narażenia społeczeństwa na zagrożenia spowodowane dymem tytoniowym. Na drugim biegunie UE są Szwedzi. Tam pali zaledwie 8 proc. ludności. O planach ograniczenia konsumpcji tytoniu, produktów nikotynowych i alkoholu rozmawiali politycy i eksperci podczas posiedzenia podkomisji stałej do spraw zdrowia publicznego.

REKLAMA

Podatek od nieruchomości 2025: budynki po zmianie przepisów

Konsultowany obecnie przez Ministerstwo Finansów projekt zmian w podatku od nieruchomości budzi wątpliwości podatników i ekspertów. Dotyczą one m.in. definicji budynków i budowli. Oceniając potencjalne skutki projektowanych zmian, tak przedsiębiorcy jak i osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej -  powinni zastanowić się nad swoim majątkiem. Bo w świetle nowych przepisów mogą pojawić się problemy z tym, czy dany obiekt budowlany jest budynkiem, czy budowlą.

Np. 6,2% rocznie przez 3 lata - stały i pewny zysk z oszczędności. Obligacje skarbowe 2024 - oferta i oprocentowanie w sierpniu

Ministerstwo Finansów w komunikacie z 21czerwca 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych (detalicznych) Skarbu Państwa nowych emisji, które będą sprzedawane w sierpniu 2024 roku. Oprocentowanie i marże tych obligacji nie uległy zmianie w porównaniu do oferowanych w lipcu br. Od 26 lipca br. można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany z korzystnym dyskontem

Firmy mają problem: brakuje pracowników z kwalifikacjami. Jak sobie z tym radzić?

Najnowsze dane wskazują jasno: małe i średnie przedsiębiorstwa w Polsce borykają się niedoborem rąk do pracy. Według Eurobarometru, aż 82 proc. firm ma problem ze znalezieniem pracowników, zwłaszcza tych wykwalifikowanych. ,,Zamiast tracić czas na nieskuteczne rekrutacje, firmy powinny zlecać zadania na zewnątrz np. w centrach BPO’’ – mówi Maciej Paraszczak, prezes Meritoros SA.  

Farmy wiatrowe a podatek od nieruchomości. Nadchodzą zmiany

Co jest przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości farm wiatrowych? Budowle lub ich części jako przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości generują dla farm wiatrowych największe obciążenie podatkowe i między innymi dlatego są przedmiotem licznych sporów z fiskusem. Skutkiem tych sporów jest zmiana definicji budowli dla celów podatku od nieruchomości od 1 stycznia 2025 r.

REKLAMA

Od 2025 r. akcyza na e-liquidy ma wzrosnąć o 75%. Rozwinie się szara strefa i garażowa produkcja poza kontrolą?

Na rynku e-liquidów mamy największą szarą strefę, z którą fiskus niezbyt dobrze sobie radzi. Gwałtowna podwyżka akcyzy nie pomoże w rozwiązaniu tego problemu, tylko go spotęguje – komentuje plany Ministerstwa Finansów Piotr Leonarski, ekspert Federacji Przedsiębiorców Polskich. Krajowi producenci płynów do e-papierosów zaapelowali już do ministra finansów o rewizję planowanych podwyżek akcyzy na wyroby tytoniowe. W przypadku e-liquidów ma być ona największa i w 2025 roku wyniesie 75 proc. Branża podkreśla, że to przyczyni się do jeszcze większego rozrostu szarej strefy, a ponadto będzie zachętą dla konsumentów, żeby zamiast korzystać z alternatyw, wrócili do palenia tradycyjnych papierosów.

Podatek od żywności szkodliwej dla zdrowia. Już 44 kraje wprowadziły taki podatek

Dotychczas 44 kraje wprowadziły podatek od żywności szkodliwej dla zdrowia, czyli wysokoprzetworzonej, z dużą zawartością soli, cukru i tłuszczów nasyconych, w tym tłuszczów typu trans. Polska jest jednym z krajów, które zdecydowały się na wprowadzenie podatku cukrowego, którym objęte zostały słodzone napoje. Zdaniem ekspertów to dobry początek, ale jednocześnie za mało.

REKLAMA