Czy i kiedy następuje przejście praw i obowiązków podatnika na jego spadkobierców?

Zasadą jest, że spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy (art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60, z późn. zm.).

Jeżeli, na podstawie przepisów prawa podatkowego, spadkodawcy (i to zarówno podatnikowi, jak i płatnikowi) przysługiwały prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, uprawnienia te przechodzą na spadkobierców pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na ich rachunek.

Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe.

Polecamy: serwis Urząd skarbowy

Jeśli okaże się, że spadkodawcy przysługuje nadpłata lub zwrot podatku, do orzekania w tych sprawach właściwy jest organ podatkowy właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy.

Przy wydawaniu decyzji organ podatkowy określa prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, wysokość poniesionej straty uprawniającej spadkobierców do skorzystania, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, z ulg podatkowych, wysokość nadpłaty lub zwrotu podatku, jeżeli ich wysokość jest inna niż wykazana w deklaracji złożonej przez spadkodawcę albo spadkodawca deklaracji nie złożył. 

Termin płatności wskazanych wyżej zobowiązań wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Na organach podatkowych ciąży obowiązek zawiadomienia spadkobierców o:

- złożonych przez spadkodawcę odwołaniach od decyzji, zażaleniach na postanowienia i skargach do sądu administracyjnego;
- decyzjach o odroczeniu lub rozłożeniu na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, jeżeli nie upłynął termin płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej lub termin płatności rat;
- decyzjach i postanowieniach, które zostały doręczone spadkodawcy, a w dniu jego śmierci nie upłynął jeszcze termin do złożenia odwołania, zażalenia lub skargi do sądu administracyjnego;
- wszczętej kontroli podatkowej;
- złożonych przez spadkodawcę wnioskach o wszczęcie postępowania;
- postępowaniach wszczętych z urzędu wobec spadkodawcy.

Jeżeli spadkodawca był podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, organ podatkowy informuje spadkobierców, na podstawie posiadanych danych, o wysokości dochodu lub przychodu spadkodawcy oraz o wysokości wpłaconych zaliczek na podatek lub podatku, podając równocześnie przypadającą do zapłacenia kwotę podatku lub kwotę nadpłaty.

Jeżeli spadkodawca poniósł wydatki uprawniające do ulg podatkowych, spadkobierca w terminie 30 dni od dnia otrzymania wskazanej wyżej informacji zawiadamia organ podatkowy o wysokości poniesionych wydatków.

Po upływie w/w terminu organ podatkowy doręcza spadkobiercom decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego lub stwierdzającą nadpłatę.

Jeśli chodzi o oprocentowanie z tytułu przypadających na rzecz spadkodawcy nadpłat oraz zwrotów podatków naliczane jest do dnia otwarcia spadku.

Przypadające na rzecz spadkodawcy nadpłaty oraz zwroty podatków, a także oprocentowanie z tych tytułów zwracane są poszczególnym spadkobiercom w proporcji określonej w ich zgodnym oświadczeniu woli, pod warunkiem złożenia w organie podatkowym:

• prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku;

• zgodnego oświadczenia woli wszystkich spadkobierców o podziale tych należności.

Polecamy: Kiedy można rozliczyć się wspólnie z małżonkiem

Jeżeli spadkobiercy nie złożą wskazanego wyżej oświadczenia w terminie 30 dni od dnia złożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku kwoty należnych nadpłat i zwrotów podatku, a także kwoty oprocentowania z tych tytułów składane są do depozytu organu podatkowego. Nadpłata lub zwrot podatku są pomniejszane o koszty przechowywania w depozycie.

Anna W. i Krzysztof T. byli małżeństwem. Anna W. zmarła. Małżonkowie W. objęci byli niepodzielną małżeńską wspólnością majątkową. Po śmierci Anny W. okazało się, że przysługiwało jej prawo do zwrotu nadpłaty. Komu przypada i w jakiej części zwrot nadpłaty podatku po śmierci Anny W.?
Z chwilą śmierci Anny W. ustała wspólność majątkowa małżeńska i cały majątek podlega tzw. wspólności w częściach ułamkowych. Oboje małżonkowie maja równe udziały w majątku, który był objęty wspólnością ustawową małżeńską. Dotyczy to także prawa do zwrotu nadpłaty podatku. Zatem dla ustalenia prawa Krzysztofa W. do zwrotu połowy nadpłaty przypadającej na jego zmarłego małżonka Krzysztof W. musi wykazać, że jest jedynym spadkobiercą po zmarłej żonie.