Jak odliczać VAT naliczony przy sprzedaży mieszanej

Spółka dokonała zakupu maszyny rolniczej. W ramach prowadzonej działalności Spółka wykonuje zarówno czynności zwolnione z VAT (dzierżawa nieruchomości rolnych na cele rolnicze), jak i czynności opodatkowane tym podatkiem. Nabyta maszyna rolnicza będzie jednakże wykorzystywana wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT (z założenia będzie wykorzystywana do prac polowych na niedzierżawionych nieruchomościach Spółki [do działalności rolniczej]). Może się również zdarzyć, iż stanie się przedmiotem najmu.

W związku z powyższym Spółka powzięła wątpliwość, czy dokonując zakupu ww. maszyny rolniczej:
- uprawniony jest do pełnego odliczenia podatku naliczonego (mimo, że dokonuje z zasady zarówno sprzedaży opodatkowanej jak i zwolnionej od podatku) oraz
- czy ma obowiązek dokonywania korekty, o której mowa w art. 91 ust. 2 ww. ustawy (korekty w pięcioletnim okresie liczonym od dnia oddania środka trwałego do używania).

Spółka jest uprawniona do pełnego odliczenia VAT naliczonego z tytułu nabycia ww. maszyny rolniczej. W sytuacji, gdy ww. maszyna będzie przez Spółkę wykorzystywana jedynie do czynności opodatkowanych nie zaistnieje konieczność dokonywania ewentualnej korekty odliczonego podatku naliczonego.

Prawo do odliczenia podatku naliczonego

Zgodnie z art. 86 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług (zwanej dalej ustawą o VAT), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi podatku VAT przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (…).

W myśl art. 86 ust. 2 ww. ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi m.in. suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Polecamy: serwis Koszty

Stosownie do brzmienia art. 90 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (ust. 1).

Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10 (ust. 2).

Zacytowane przepisy wskazują, iż w sytuacji, gdy podatnik nabywa towary, które są wykorzystywane wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych, wówczas przysługuje mu pełne prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jaki wynika z faktur VAT dokumentujących poniesione wydatki.

Przywołane pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje nawet wówczas, gdy z zasady podmiot dokonuje czynności opodatkowanych jak i zwolnionych z podatku VAT.

Polecamy: serwis Podatki osobiste

Ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż Spółka zamierza wykorzystywać zakupioną maszynę jedynie do prac polowych, na własnych nieruchomościach rolnych (na których rosną sprzedawane następnie przez Spółkę płody rolne). Maszyna może również być przedmiotem najmu. Co do zasady, wskazane czynności podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. Jednocześnie Spółka wskazuje, iż maszyna nie będzie służyła czynnościom zwolnionym od przedmiotowego podatku.

W takiej sytuacji, zdaniem ECDDP, Spółce przysługuje prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej nabycie ww. maszyny.

Stosownie bowiem do brzmienia art. 86 ust. 10 i 11 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje podatnikowi w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny (ust. 10). Jeżeli podatnik nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego w ww. terminie, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych (ust. 11).

Konieczność częściowego odliczenia podatku naliczonego zaistniałyby dopiero w sytuacji, gdyby Spółka wykorzystywała nabytą maszynę zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT jak i czynności zwolnionych od tegoż podatku.

Podatnik byłby wówczas zobowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego - wynikającego z faktury dokumentującej zakup maszyny - związanego z czynnościami opodatkowanymi (sprzedaż, najem) jak i z czynnościami korzystającymi ze zwolnienia od podatku.

Gdyby nie było możliwe wyodrębnienie całości lub części ww. kwot, wówczas Spółka mogłaby pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty VAT naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (tzw. wskaźnikiem struktury).

Korekta „pięcioletnia”

Jednocześnie w sytuacji, gdy ww. maszyna będzie przez Podatnika wykorzystywana jedynie do czynności opodatkowanych nie zaistnieje konieczność dokonywania ewentualnej korekty odliczonego podatku naliczonego.

Zgodnie z brzmieniem art. 91 ust. 1 ustawy o VAT, po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2-9, z uwzględnieniem proporcji określonej w art. 90 ust. 2-6 lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11, dla zakończenia roku podatkowego.

Z powyższego przepisu wynika, iż korekty uprzednio odliczonego podatku naliczonego dokonują ci podatnicy, którzy odliczyli podatek tzw. wskaźnikiem struktury. Ww. korekty dokonuje się (art. 90 ust. 2 ustawy o VAT):
- jednorazowo (dotyczy towarów i usług, które nie stanowią środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych bądź stanowią środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne podlegające amortyzacji, ale których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł),
- w ciągu 5 kolejnych lat (dotyczy towarów i usług, które stanowią środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne podlegające amortyzacji, których wartość początkowa przekracza 15 000 zł) bądź,
- w ciągu 10 kolejnych lat (dotyczy nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów).

Powyższy przepis nie znajduje jednakże zastosowania w analizowanym stanie faktycznym, albowiem jak wskazała Spółka nabycie maszyny rolniczej ma związek wyłącznie z działalnością opodatkowaną. Tym samym – jak wskazano powyżej – Podatnikowi będzie przysługiwało prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego z tytułu przedmiotowego nabycia.

Podatnik nie będzie też zobowiązany do dokonywania korekty kwoty odliczonego VAT po zakończeniu roku podatkowego (pod warunkiem, że nie zmieni się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego od nabytego towaru).

Zmiana przeznaczenia

W miejscu tym należy jednakże wskazać, iż zgodnie z art. 91 ust. 7 ustawy o VAT, przepisy ust. 1-6 (czyli przepisy o korekcie uprzednio odliczonego podatku naliczonego), stosuje się odpowiednio w sytuacji, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę VAT naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi.

Zatem ewentualna konieczność dokonania korekty odliczonego uprzednio (czyli obecnie) podatku naliczonego wystąpi w sytuacji, gdy Spółka po pewnym czasie używania maszyny wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT zmieni przeznaczenie tegoż towaru i będzie wykorzystywać maszynę również do czynności zwolnionych od podatku (częściowo lub całkowicie). Wówczas korekty winno się dokonać na warunkach określonych w art. 91 ust. 7a-7c ustawy o VAT.