Moment powstania obowiązku podatkowego w VAT przy najmie i dzierżawie

Zgodnie z art. 19 ust. 13 pkt 4 ustawy o VAT obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności określonego w umowie lub fakturze - z tytułu świadczenia na terytorium kraju usług najmu, dzierżawy, leasingu lub usług o podobnym charakterze.

VAT od najmu i dzierżawy- zasady, stawki i zakres opodatkowania

Z powyższego wynikają dwie reguły.

Po pierwsze moment powstania obowiązku podatkowego wyznacza termin płatności określony w umowie bądź na fakturze.

Po drugie, jeżeli zapłata za usługę nastąpi w terminie wcześniejszym niż wynikający z zawartej umowy – moment powstania obowiązku podatkowego wyznacza data otrzymania zapłaty.

Zapłata podatku- formy i terminy

Dodać przy tym należy, iż także zapłata w części skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego – w otrzymanej części.

Rozpatrzmy możliwe warianty na następującym przykładzie:

Strony umowy najmu (zawartej na 2 lata) uzgodniły, iż czynsz w wysokości 1.000 zł płacony będzie w terminie do 5-tego każdego miesiąca.

1. Najemca zapłacił kwotę umówionego czynszu 5 lutego. Obowiązek podatkowy powstał więc tego dnia i uzyskany obrót powinien być wykazany w deklaracji za luty.

2. Najemca zapłacił kwotę umówionego czynszu przed umówionym terminem - 30 stycznia. Obowiązek podatkowy powstał w dacie zapłaty – podatnik powinien więc wykazać obrót w deklaracji za miesiąc styczeń.

3. Najemca spóźnił się z płatnością czynszu i zapłacił 1 marca. Moment powstania obowiązku podatkowego wyznacza w takim przypadku umowa. Powstaje więc on 5 lutego i w deklaracji za ten miesiąc powinien być rozliczony obrót z tytułu najmu, choć czynsz nie został zapłacony.

4. Najemca część czynszu płaci 30 stycznia – w tej części powstaje obowiązek podatkowy, który należy wykazać w rozliczeniu za styczeń. Drugą część płatności najemca uiszcza 15 lutego – obowiązek podatkowy powstaje 5 lutego – zgodnie z terminem płatności określonym w umowie.

Zwrócić należy uwagę na fakt, iż przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie nakładają obowiązku rozliczenia VAT z tytułu najmu i dzierżawy w odstępach comiesięcznych.

Płatności mogą wystąpić w innych odstępach czasowych, ważne by każdorazowo poprawnie określić moment powstania obowiązku podatkowego.

Jeśli sama umowa nie określa terminu zapłaty czynszu - moment powstania obowiązku podatkowego wyznaczać będzie płatność za najem/dzierżawę.