REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

SLIM VAT 2 - problem przy rozliczaniu WNT

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
SLIM VAT 2 - problem przy rozliczaniu WNT
SLIM VAT 2 - problem przy rozliczaniu WNT
fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

SLIM VAT 2. Nowelizacja SLIM VAT 2 nie rozwiązuje wszystkich kłopotów podatników kupujących towary z UE (np. Niemiec) z rozliczeniami VAT. Jeśli dostaną fakturę od kontrahenta już po trzech miesiącach, będą musieli wykazać podatek naliczony dwa razy, co - zdaniem ekspertów - jest irracjonalne.
rozwiń >

SLIM VAT 2

Chodzi o skutki podpisanej już przez prezydenta nowelizacji ustawy o VAT i prawa bankowego z 11 sierpnia 2021 r. (tzw. pakiet SLIM VAT 2). Miała ona unormować sytuację podatników, którzy kupili towar np. z Niemiec, ale fakturę od kontrahenta dostają po trzech miesiącach, a więc z opóźnieniem. Obecnie w takich przypadkach muszą płacić odsetki i to właśnie ma znieść pakiet SLIM VAT 2. Tak przynajmniej przekonywało Ministerstwo Finansów. Eksperci wskazują jednak, że nowelizacja de facto stwarza nowe problemy.

REKLAMA

REKLAMA

- Niestety w wyniku niechlujnej legislacji ustawodawca zagwarantował nam niezłą porcję chaosu - przyznaje Daniel Więckowski, doradca podatkowy i partner w LTCA.

- Zmiana wydaje się być błędem legislacyjnym - wtóruje Marek Bielawski, doradca podatkowy i starszy menedżer w KPMG w Polsce.

Co zakwestionował TSUE

Chodzi o podatników, którzy dokonali wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT). Problemu nie ma, jeśli dostaną fakturę w terminie trzech miesięcy. W tej samej deklaracji VAT wykazują bowiem podatek należny i naliczony z tytułu transakcji (podatek zeruje się, jest więc neutralny dla nabywcy).

REKLAMA

Problem pojawia się, gdy polski nabywca dostaje fakturę po upływie trzech miesięcy, często z winy sprzedawcy artykułu z Niemiec. W takiej sytuacji nabywca musi rozliczyć podatek należny w deklaracji za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. za maj), a podatek naliczony ‒ w deklaracji bieżącej (art. za wrzesień). Wynika to z art. 86 ust. 10b pkt 2-3 i art. 86 ust. 10i ustawy o VAT. Dziś wskutek tej rozbieżności powstaje zaległość podatkowa, od której fiskus żąda odsetek za zwłokę. Jest to więc swoista sankcja dla nabywcy, choć zawinił sprzedawca (bo nie wystawił faktury).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Na nieterminowo wykazanych zakupach z zagranicy zarabia fiskus, z czym nie zgadzali się podatnicy i eksperci. Ostatecznie zakwestionował to Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 18 marca (sygn. C-895/19). Uznał, że art. 86 ust. 10b pkt 2 ustawy o VAT jest niezgodny z prawem unijnym. Zdaniem TSUE organy podatkowe nie mogą żądać odsetek, gdy przedsiębiorca nie ze swojej winy wykazał VAT od WNT dopiero po trzech miesiącach. Jest to bowiem nieproporcjonalne obciążenie i niezgodne z zasadą neutralności VAT.

W uzasadnieniu wyroku TSUE wskazał, że polskie przepisy są niezgodne z dyrektywą, bo "czasowo obarczają podatnika ciężarem VAT". Dyrektywa VAT nie uzależnia natomiast prawa do odliczenia VAT (wykazania podatku naliczonego) przy WNT od uzyskania faktury, złożenia deklaracji ani rozliczenia VAT należnego z tytułu takiego nabycia.

Innymi słowy zdaniem trybunału nie można zakazywać podatnikom prawa do odliczenia VAT za ten sam okres rozliczeniowy, w którym deklarowany jest podatek należny. Dzięki temu wewnątrzwspólnotowe nabycie jest neutralne podatkowo.

MF w reakcji na wyrok TSUE zaproponowało zmiany w przepisach. Nowelizacja SLIM VAT 2 modyfikuje lit. b z art. 86 ust. 10b pkt 2 ustawy o VAT a także pkt 3, ale - jak zauważa Stanisław Gordziałkowski, adwokat z kancelarii Sołtysiński, Kawecki & Szlęzak - nie likwiduje pkt a w art. 86 ust. 10b pkt 2. Nie zmienia również art. 86 ust. 10g ustawy o VAT. Ma to wymierne skutki.

Jak uzasadniało MF

Resort finansów od początku prac nad pakietem SLIM VAT 2 wskazywał, że celem jest to, aby podatnicy mogli wykazywać podatek naliczony i należny w tej samej deklaracji. Zaproponowało w związku z tym wykreślenie obowiązku wykazania podatku naliczonego w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych wewnątrzwspólnotowo towarów powstał obowiązek podatkowy. Identyczna zmiana dotyczy m.in. importu usług (art. 86 ust. 10b pkt 3 ustawy).

MF utrzymało jednak, jako warunek odliczenia VAT (wykazania podatku naliczonego), otrzymanie faktury w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy (art. 86 ust. 10b pkt 2 lit. a ustawy o VAT pozostał bez zmian). - Należy wskazać, że w wyroku w sprawie C-895/19 TSUE nie zakwestionował istniejącego warunku - wyjaśniło MF w uzasadnieniu projektu.

Jednocześnie resort zmienił art. 86 ust. 10h ustawy o VAT. Po zmianach, jeżeli podatnik dostanie fakturę po trzech miesiącach, będzie mógł odliczyć VAT (wykazać podatek naliczony) w tym samym okresie, w którym zadeklarował podatek należny.

Efekty zmian będą inne

Stanisław Gordziałkowski wskazuje, że w efekcie zmian (modyfikacja lit. b w art. 86 ust. 10b pkt 2 ustawy o VAT) podatnicy nadal będą musieli rozliczyć VAT należny z tytułu WNT w deklaracji złożonej za prawidłowy okres.

Zgodnie z nowelą nadal trzeba też będzie mieć fakturę, aby odliczyć VAT (brak zmiany lit. a). Na jej uzyskanie nadal też będą trzy miesiące.

- Nie zmieni się też art. 86 ust. 10g ustawy o VAT, a zatem podatnik, jeżeli nie otrzyma faktury dokumentującej WNT w trzymiesięcznym terminie, nadal będzie miał obowiązek pomniejszenia VAT naliczonego w rozliczeniu, w którym upłynął ten trzymiesieczny termin - wskazuje Gordziałkowski.

Wynika z tego, że jeżeli podatnik wykaże VAT należny i naliczony z tytułu WNT np. w lipcu, a nie dostał faktury, musi pomniejszyć w deklaracji podatek naliczony w październiku. Jeśli fakturę dostanie np. w grudniu, ponownie będzie musiał wykazać VAT naliczony w lipcu, bo nakazuje to art. 86 ust. 10h ustawy. - To oznacza, że polski nabywca od listopada do grudnia będzie finansował kwotę VAT, co wydaje się sprzeczne z wyrokiem TSUE - mówi Stanisław Gordziałkowski.

Taki nabywca będzie też musiał dwukrotnie wykazać podatek naliczony z tytułu tej samej transakcji: najpierw wraz z podatkiem należnym i drugi raz, gdy otrzyma fakturę z opóźnieniem (po upływie trzymiesięcznego terminu).

Dwukrotne odliczenie i korekta

Marek Bielawski ocenia, że zmiana w art. 86 ust. 10h ustawy o VAT wydaje się błędem legislacyjnym. - Ma ona sens jedynie w sytuacji, gdy podatnik nie otrzymał faktury na czas i nie wykazał w ogóle WNT. Wówczas na podstawie zmienionego przepisu po otrzymaniu faktury będzie mógł skorygować rozliczenie za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy, i wykazać WNT w sposób neutralny (podatek należny wraz z podatkiem naliczonym) - wyjaśnia ekspert.

Jeżeli jednak podatnik nie dostanie faktury, ale wykaże WNT od razu - a więc podatek należny i naliczony (przykładowo w styczniu 2022 r.) - to później, gdy otrzyma fakturę, znów będzie musiał wykazać podatek naliczony, i to za ten sam okres (o ile w związku z brakiem faktury dokonał po upływie trzech miesięcy pomniejszenia podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 10g ustawy o VAT).

- Oznacza to, że podatnik wykaże podwójnie VAT naliczony w okresie, w którym powstał obowiązek podatkowy od wewnątrzwspólnotowego nabycia - stwierdza Marek Bielawski. Jak mówi, do takich wniosków prowadzi wykładnia językowa znowelizowanych przepisów, choć nie wydaje się, żeby taki efekt był celem ustawodawcy.

Jego zdaniem wątpliwości budzi również utrzymanie obowiązku korygowania podatku naliczonego w sytuacji, gdy podatnik nie uzyska faktury w terminie.

- Wprawdzie TSUE w powołanym wyroku nie odniósł się wprost do tego, ale wyraźnie wskazał, że powstanie prawa do odliczenia może być uzależnione wyłącznie od materialnych warunków, które są wymienione w dyrektywie VAT (art. 168 lit. c) - mówi ekspert.

Wynika z nich, że nabycia musi dokonać podatnik VAT zobowiązany do zapłaty podatku od WNT, a towary muszą być wykorzystywane do wykonywania przez niego czynności opodatkowanych. Wśród tych warunków nie ma faktury. Innymi słowy, dyrektywa nie nakazuje posiadania faktury, aby podatnik mógł odliczyć VAT (wskazuje bowiem jej posiadanie jako warunek formalny). - Brak faktury nie powinien więc być samodzielną podstawą do pozbawienia (nawet tymczasowo) podatnika prawa do odliczenia - uważa Bielawski.

Nic się nie zmieni

Zdaniem Daniela Więckowskiego pakiet SLIM VAT 2 w zasadzie niczego nie zmieni w sytuacji podatników. Ekspert wskazuje, że już od dnia następującego po publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw (nie została ona jeszcze opublikowana) podatnicy dokonujący nabyć wewnątrzwspólnotowych będą musieli wykazać podatek należny w rozliczeniu za miesiąc, w którym powstał obowiązek podatkowy.

- Jeśli jednak nie otrzymają faktury od swojego kontrahenta w terminie trzech miesięcy od powstania takiego obowiązku (czyli w praktyce od 15. dnia miesiąca następujące po dostawie towarów do Polski), warunek do skorzystania z prawa do odliczenia daniny nie zostanie spełniony, a więc - przynajmniej teoretycznie - podatnik utraci prawo do odliczenia VAT - uważa Więckowski.

Następnie - dodaje - od 1 października 2021 r. podatnik, który otrzyma fakturę w terminie późniejszym niż trzy miesiące, będzie mógł uwzględnić podatek naliczony w okresie, w którym wykazał podatek należny. - Sytuacja podatników faktycznie nie ulegnie więc zmianie - kwituje ekspert.

Potrzebne kolejne zmiany

Zdaniem ekspertów podatnicy, którzy będą dostawać faktury od kontrahentów np. z Niemiec, będą mogli powoływać się bezpośrednio na wyrok TSUE o sygn. C-895/19.

- Nowelizacja przepisów VAT nie oznacza, że wyrok traci swoją moc. Podatnicy mogą zatem nadal się na niego powoływać i nie pomniejszać podatku naliczonego, nawet jeżeli nie otrzymają od zagranicznego dostawcy faktury w terminie trzech miesięcy. Literalne zastosowanie znowelizowanych przepisów VAT prowadzi bowiem do irracjonalnych skutków (tj. dwukrotnego rozliczenia podatku naliczonego w tym samym okresie przedzielonego jedną korektą) - uważa Stanisław Gordziałkowski.

Przyznaje, że nowelizacja SLIM VAT 2 nie tylko nie rozwiała wątpliwości powstałych po wyroku TSUE, ale jeszcze je zwiększyła. - Rozwieje je albo kolejna nowelizacja, albo orzecznictwo sądów administracyjnych - podkreśla. ©℗

Co zmienia pakiet SLIM VAT 2?

Przepis

Tak jest

Tak będzie po slim vat 2

Art. 86 ust. 10b pkt 2 lit. a ustawy o VAT

Prawo do odliczenia VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT) powstaje pod warunkiem, że podatnik otrzyma fakturę dokumentującą taką transakcję w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy

Przepis pozostaje bez zmian

Art. 86 ust. 10b pkt 2 lit. b ustawy o VAT

Prawo do odliczenia VAT z tytułu WNT powstaje pod warunkiem, że podatnik uwzględni kwotę podatku należnego z tego tytułu w deklaracji, w której jest obowiązany rozliczyć podatek, nie później niż w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy

Prawo do odliczenia VAT z tytułu WNT powstaje pod warunkiem, że podatnik uwzględni kwotę podatku należnego z tego tytułu w deklaracji. w której jest obowiązany rozliczyć podatek

Art. 86 ust. 10b pkt 2 lit. g ustawy o VAT

W przypadku nieotrzymania w terminie, o którym mowa w ust. 10b pkt 2 lit. a, faktury dokumentującej WNT podatnik jest obowiązany do odpowiedniego pomniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym upłynął ten termin

Przepis pozostaje bez zmian

Art. 86 ust. 10h ustawy o VAT

Otrzymanie faktury dokumentującej WNT w terminie późniejszym niż określony w ust. 10b pkt 2 lit. a upoważnia podatnika do odpowiedniego powiększenia podatku naliczonego w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym podatnik otrzymał tę fakturę

Otrzymanie faktury dokumentującej WNT w terminie późniejszym niż określony w ust. 10b pkt 2 lit. a upoważnia podatnika do odpowiedniego powiększenia podatku naliczonego w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym podatnik uwzględnił kwotę podatku należnego z tytułu tego nabycia

Łukasz Zalewski

Mariusz Szulc

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Rezerwy na świadczenia pracownicze – tablice trwania życia 2025 a wycena aktuarialna rezerw

Rezerwy aktuarialne na świadczenia pracownicze zależą m.in. od dekrementu śmiertelności w populacji. Jak budowany jest model śmiertelności w aktuarialnej wycenie rezerw pracowniczych? Jak zmienią się rezerwy pośmiertne oraz rezerwy na ZFŚS po publikacji przez GUS najnowszych tablic trwania życia (TTŻ 2025)? Czy śmiertelność wpływa na pozostałe rezerwy na świadczenia pracownicze (jubileuszowe, emerytalne, rentowe itd.)?

Podatki seniorów na celowniku. Nadchodzi zmiana, która uderzy w budżet państwa

Starzenie się polskiego społeczeństwa wywoła w finansach publicznych znacznie głębszą wyrwę niż w innych rozwiniętych krajach – ostrzega Polski Instytut Ekonomiczny. Choć seniorów będzie przybywać, ich emerytury oraz posiadane mieszkania nie zrekompensują państwu gigantycznego ubytku w podatkach. Ekonomiści wskazują jednak na jedną grupę starszych Polaków, od której będzie zależeć stabilność całego systemu.

VAT w eksporcie i imporcie po nowemu – ważne uproszczenia i nowe zasady rozliczeń

Dwie nowelizacje ustawy o VAT wprowadzają istotne zmiany w rozliczaniu międzynarodowego obrotu towarowego. Przepisy wchodzą w życie etapami od listopada 2026 r., a w znacznej części od 1 stycznia 2027 r. – dotyczą przede wszystkim dokumentowania eksportu, rozliczania VAT importowego oraz stosowania uproszczeń celnych. Ich celem jest ograniczenie obowiązków administracyjnych i dostosowanie regulacji podatkowych do praktyki handlu międzynarodowego.

KSeF tworzy nową fakturę, ale czy również nową transakcję? Niebezpieczna luka między prawem a systemem

Krajowy System e-Faktur miał uprościć dokumentowanie transakcji gospodarczych i zwiększyć bezpieczeństwo rozliczeń podatkowych. Tymczasem jedno z przyjętych rozwiązań może prowadzić do poważnych problemów interpretacyjnych, szczególnie podczas kontroli podatkowych i celno-skarbowych. Chodzi o sytuację, w której przedsiębiorca wystawi fakturę na niewłaściwego nabywcę. Zamiast umożliwić poprawienie błędnych danych, KSeF wymaga wyzerowania pierwotnej faktury i wystawienia zupełnie nowej. Powstaje zatem zasadnicze pytanie: dlaczego błąd w identyfikacji kontrahenta ma być usuwany poprzez wystawienie dokumentu, który w obrocie gospodarczym może zostać odczytany jako potwierdzenie kolejnej transakcji?

REKLAMA

Zmiany w PIT, CIT, ryczałcie od 2027 r. Prezydent Nawrocki do 27 listopada ma czas na decyzję. Przedsiębiorcy powinni przeliczyć dwa warianty

Prezydent RP Karol Nawrocki ma czas do piątku 27 listopada, by zdecydować o ustawie, która łączy niższy PIT dla osób z dochodem powyżej 120 tys. zł z niższym limitem ryczałtu i wyższym CIT dla największych firm. Decyzja obejmie cały pakiet. Monika Piątkowska, doradca podatkowy w e-pity, radzi przeliczyć 2027 r. w obu wariantach. Ryczałtowcy blisko nowego limitu nie mogą czekać do lutego: jeśli ustawa wejdzie w życie, o ich prawie do ryczałtu zdecyduje przychód z 2026 r.

JPK CIT po pierwszym raportowaniu. Firmy już wiedzą, gdzie pojawiają się największe problemy

Pierwsze raportowanie JPK CIT jest już za nami. Dla firm objętych nowym obowiązkiem był to nie tylko test systemów księgowych i podatkowych, ale także organizacji procesów i jakości danych. Pierwsze doświadczenia pokazują, że o sprawnym wdrożeniu decyduje nie samo wygenerowanie pliku, lecz współpraca wielu zespołów, właściwe określenie źródeł danych oraz ich spójność z innymi obowiązkami raportowymi.

Darowizna pieniężna od brata bez podatku? Skarbówka potwierdza te zasady

Otrzymałaś pieniądze od brata i chcesz uniknąć podatku? Skarbówka właśnie potwierdziła, kiedy darowizna środków pieniężnych może być całkowicie zwolniona z podatku. Zobacz, jak prawidłowo udokumentować przelew i złożyć SD-Z2, żeby nie przepłacać!

Hala nie była budynkiem. Gmina i tak chce podatku od nieruchomości

Stalowa hala pokryta plandeką stoi na betonowych blokach, które leżą luzem na kostce brukowej. Prezydent Stalowej Woli uznał, że nie jest budynkiem, bo nie jest trwale związana z gruntem. W tej samej interpretacji stwierdził jednak, że jest trwale związanym z gruntem przekryciem namiotowym i podlega podatkowi jako budowla. Jak tę samą cechę jednego obiektu można ocenić na dwa przeciwne sposoby?

REKLAMA

VAT w 2027 r. Co obejmie solidarna odpowiedzialność?

Odpowiedzialność solidarna nabywcy za zaległości podatkowe sprzedawcy obejmie także wybrane usługi niematerialne, w tym doradcze, zarządcze i rachunkowo-księgowe. Nowe przepisy będą mieć zastosowanie do usług, dla których obowiązek podatkowy powstanie od dnia 1 stycznia 2027 r. Podatnik nie poniesie współodpowiedzialności jeśli zapłaci za taką usługę z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.

Wyższe stawki ZUS w 2027 r. po przekroczeniu limitu Małego ZUS Plus

Pełny ZUS za styczeń 2027 r. może wynieść 2052,15 zł. To o 125,39 zł miesięcznie więcej niż w 2026 r., co w skali roku oznacza wzrost o 1504,68 zł. Znacznie większą zmianę mogą odczuć osoby, które w 2027 r. stracą prawo do Małego ZUS Plus i będą musiały przejść na pełne składki. O utracie ulgi może przesądzić nawet niewielkie przekroczenie limitu przychodów w 2026 r.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA