Odpowiedzialność karna za wyłudzenie VAT

Za fałszowanie faktur i wyłudzanie VAT będzie grozić do 25 lat więzienia

Objęcie czynów polegających na wystawianiu oraz posługiwaniu się fakturami nierzetelnymi, w szczególności fikcyjnymi, stanowi legislacyjną odpowiedź na długoletnie postulaty zaostrzenia kar dla sprawców tychże przestępstw.

Należy zauważyć, że działania te zgodne są także z dotychczasowym kierunkiem linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, który to od paru ostatnich lat kierował kwalifikację niniejszych zachowań w obszar penalizacji norm kodesku karnego. Tendencja ta dotyczyła zarówno sprawców wystawiających fikcyjne faktury (art. 271 kodeksu karnego), jak również osoby takimi fakturami się posługujące (art. 286 kodeksu karnego).

Warto przypomnieć, że Sąd Najwyższy w dniu 18 grudnia 2013 r. podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów (sygn. akt I KZP 19/13), w której stwierdził, że przedmiotem czynności przestępstwa określonego w art. 299 § 1 k.k. są wymienione w tym przepisie "środki płatnicze, instrumenty finansowe, papiery wartościowe, wartości dewizowe, prawa majątkowe lub inne mienie ruchome lub nieruchomości" pochodzące bezpośrednio lub pośrednio z popełnienia czynu zabronionego: sprawcą przestępstwa może być również sprawca czynu zabronionego, w tym oszustwa, z którego popełnieniem związana jest korzyść w postaci odliczenia lub zwrotu podatku od towarów i usług. Więcej na ten temat w artykule Odpowiedzialność karna i karno-skarbowa a wystawianie fałszywych faktur.

Wprowadzenie szczególnych typów przestępstw, których przedmiot wykonawczym jest faktura (art. 270a oraz 271a kodeksu karnego) – spowoduje z pewnością rozjaśnienie sytuacji w obszarze kwalifikacji prawnej. Jednocześnie z aprobatą należy odnieść się do proponowanych w niniejszym projekcie sankcji.

Polecamy: Jednolity Plik Kontrolny – praktyczny poradnik (książka)

W istocie tzw. „przestępstwa fakturowe” są obecnie największą zmorą polskiego systemu podatkowego. Powodują gigantyczne straty, przynosząc kryminalistom szybki zysk, który cechuje się zarazem niskim zagrożeniem kary.

Dotychczasowe rozwiązania przewidziane w kodeksie karnym skarbowym nie odpowiadały wadze omawianych czynów. Rzadko dochodziło do wydania wyroków skazujących, a jeśli w ogóle udało się udowodnić winę organizatorom tego rodzaju przestępstw, dostawali oni wyroki niewspółmiernie małe do popełnianych przestępstw.

Stawianie na równi sprawców ogromnych wyłudzeń w ramach tzw. karuzeli vatowskich na równi z pospolitymi złodziejami, uderzało w aksjologiczną spójność systemu prawa karnego.

Proponowane sankcje, w tym zwłaszcza przewidywana kara 25 lat pozbawienia wolności oraz kara grzywny w wysokości do 6 mln. zł w przypadku sprawców największych wyłudzeń, stwarza szansę na uzyskanie efektu skutecznej prewencji.

Projekt (z 12 lipca 2016 r.) ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw

Alan Lipnicki, Instytut Studiów Podatkowych