Stawka 8% VAT dla dostawy i montażu szaf wnękowych

W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2011 r. świadczenie kompleksowe polegające na zaprojektowaniu, dopasowaniu oraz montażu komponentów w sposób tworzący wraz z elementami konstrukcyjnymi obiektu budowlanego lub jego części trwałą zabudowę meblową, wykonywane w obiektach budowlanych zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym stanowi usługę modernizacji opodatkowaną stawką obniżoną podatku od towarów i usług na podstawie art. 41 ust. 12 w związku z ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.).

Tak brzmi sentencja uchwały NSA podjętej w składzie 7 sędziów z 24 czerwca 2013 r. (sygn. I FPS 2/13).

Dotąd organy podatkowe były rygorystyczne

Do czynności, polegających na stałej zabudowie wnęk w obiektach objętych społecznym programem mieszkaniowym, zastosowanie ma stawka podatku w wysokości 23% VAT, bowiem czynności te nie stanowią czynności wymienionych w art. 41 ust. 12 ustawy o VAT. Tak uznał Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z 10 kwietnia 2013 r. (nr IPTPP1/443-67/13-4/IG).

Sprawa  dotyczyła podatnika, prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie produkcji mebli na wymiar, w tym zabudów wnękowych. Obiekty, przez podatnika określane jako „szafy wnękowe” stanowiły trwałe elementy połączone ze ścianami, niemożliwe do przeniesienia w inne miejsce. Wystawiane przez podatnika faktury obejmowały jedną pozycję „trwała zabudowa - szafa wnękowa” i uwzględniały stawkę 23% VAT.  Podatnik rozważał (w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych) stosowania stawki 8% VAT. W celu wyjaśnienia wątpliwości  w tym zakresie zwrócił się do organu podatkowego z wnioskiem o interpretację. Podkreślił, że swoje usługi wykonuje  wyłącznie w obiektach budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

Na tym tle podatnik sformułował pytanie, czy usługi, które wykazuje jako „zabudowa na stałe w pomieszczeniach mieszkalnych” stanowią modernizację obiektów budowlanych i jako takie podlegają opodatkowaniu wg stawki 8% VAT?

Przedstawiając własne stanowisko podatnik wskazał, że omawianą usługę należy traktować jako jedną transakcję (usługę złożoną) mającą charakter modernizacji budynku (lokalu) mieszkalnego, opodatkowaną preferencyjną stawką VAT  w wysokości 8%.

Przedstawiając własne stanowisko podatnik wskazał, że omawianą usługę należy traktować jako jedną transakcję (usługę złożoną) mającą charakter modernizacji budynku (lokalu) mieszkalnego, opodatkowaną preferencyjną stawką VAT  w wysokości 8%.

Organ podatkowy uznał to stanowisko za nieprawidłowe. W uzasadnieniu powołał przepis art. 41 ust. 12 ustawy o VAT, z którego wynika, iż warunkiem zastosowania 8% stawki, jest spełnienie dwóch przesłanek.

Po pierwsze zakres wykonywanych czynności musi dotyczyć budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji obiektów budowlanych lub ich dostawy.

Po drugie, budynki lub ich części, których dotyczą ww. czynności, muszą być zaliczane do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Niespełnienie chociażby jednej z tych przesłanek powoduje, że transakcja nie może korzystać z preferencyjnej, 8% stawki podatku.

Organ argumentował, że nie sposób uznać, aby stała zabudowa wnękowa, będąca w istocie zabudową "meblową", mogła być uznana za instalację lub urządzenie techniczne budynku. Jej montaż nie wymaga pozwolenia na budowę, może też być w każdym czasie zdemontowana lub wymieniona. W opinii Dyrektora IS sama usługa montażu czy też instalacja poszczególnych elementów nie może być traktowana jako remont lub modernizacja. Dopiero w połączeniu z zespołem innych czynności, w wyniku których podnosi się bądź też przywraca poprzedni stan faktyczny czy wartość użytkową budynku lub lokalu, usługę taką można traktować jako usługę budowy, remontu, modernizacji lub przebudowy, o których mowa w ustawie.

Likwidacja działalności gospodarczej – skutki w PIT i pkpir

Faktura VAT 2014 – zmiany zasad fakturowania od 1 stycznia 2014 r.

Powyższe skłoniło organ do konkluzji, że stałą zabudowę bez możliwości przeniesienia ich w inne miejsce, należy uznać za wyposażenie budynku (lokalu), a fakt trwałego ich przytwierdzenia np. do ścian, podłoża bądź sufitu pozostaje bez znaczenia, bowiem nie następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego budynku (lokalu).

Reasumując, organ stwierdził, że do czynności, polegających na stałej zabudowie wnęk w obiektach objętych społecznym programem mieszkaniowym, zastosowanie ma stawka podatku w wysokości 23% VAT, bowiem czynności te nie stanowią czynności wymienionych w art. 41 ust. 12 ustawy.

---

Kontrowersje wyjaśnione?

Powyższa interpretacja porusza temat budzący w ostatnim czasie wiele kontrowersji. Co prawda większość organów podatkowych oraz sądów potwierdza stanowisko, zgodnie z którym nie można uznać stałej zabudowy wnęk w obiektach objętych społecznym programem mieszkaniowym za usługę budowlano-montażową co pozwalałoby na skorzystanie z preferencyjnej, 8% stawki VAT, jednakże pojawiły się również opinie zupełnie przeciwne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 10 stycznia 2013 r. orzekł, że dostarczanie oraz zabudowa szaf wnękowych może zostać uznana za usługę a co za tym idzie korzystać z 8% stawki podatku od towarów i usług. (I SA/Po 880/12, I SA/Po 881/12 oraz I SA/Po 882/12).

Niestety, negatywne dla podatników stanowisko organu, przedstawione w powyższej interpretacji zostało niejednokrotnie potwierdzone w orzecznictwie – między innymi w wyrokach WSA w Gliwicach z dnia 19 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Gl 1392/11, WSA w Lublinie z dnia 26 września 2012 r. sygn. akt SA/Lu 463/12 oraz WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 2742/11, podobną tezę potwierdził również wyrok NSA z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt I FSK 483/12.

W powyższych wyrokach sądy uznały, że nie można w przypadku zabudowy szaf wnękowych zastosować 8% stawki podatku od towarów i usług, ponieważ stosuje się ją do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, między innymi ze względu na to, że czynności związane z montażem szaf nie dotyczą samego budynku, nie mogą być uznane za czynności wspomniane w art. 41 ust. 12 ustawy (w szczególności, zdaniem sądów, montaż szaf wnękowych nie stanowi modernizacji w rozumieniu powołanego przepisu). 

Ze względu na niejednolitość orzecznictwa oraz szereg wątpliwości związany z powyższą kwestią Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I FSK 306/12 skierował pytanie do siedmioosobowego składu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wskazana wyżej, korzystna dla podatników, uchwała siedmiu sędziów NSA z 24 czerwca 2013 r. powinna chyba zakończyć spory w tym zakresie.

Mariusz Nowak, konsultant w Dziale Prawno-Podatkowym PwC