Wypłata dywidendy rzeczowej - skutki w VAT

Wypłata dywidendy rzeczowej, której przedmiotem będzie prawo własności gruntu przy nabyciu którego Spółce nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.

Na wstępie zauważyć należy, że dywidenda jest formą partycypowania przez udziałowca w zysku rocznym spółki. Wspólnik ma prawo do udziału w zyskach spółki, której udziałów jest posiadaczem, pod warunkiem przeznaczenia go uchwałą walnego zgromadzenia wspólników do wypłaty. Wypłata dywidendy rzeczowej nie może być zatem utożsamiana ze świadczeniem wzajemnym. Wypłata dywidendy jest jednostronnym świadczeniem spółki na rzecz udziałowca. Nie można zatem mówić o odpłatnym zbyciu. Wypłata dywidendy jest to czynność wyraźnie uregulowana w Kodeksie spółek handlowych i nie mają do niej zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące sprzedaży lub zamiany.

Przepisy kodeksu spółek handlowych nie zawierają regulacji w jakiej formie powinna być wypłacona dywidenda. Przepisy te nie formułują również zakazu wypłaty dywidendy w formie rzeczowej ani nie dają pierwszeństwa dywidendzie pieniężnej.  Przyjąć zatem należy, że wypłata dywidendy rzeczowej jest  prawnie dopuszczalna. Wypłata dywidendy w formie rzeczowej jest możliwa tylko wówczas, gdy statut spółki wprost ją przewiduje.

Polecamy książkę: VAT 2017. Komentarz

W analizowanym przypadku w związku wypłatą dywidendy rzeczowej Spółka przekazuje towary swoim udziałowcom bez otrzymywania za nie płatności. Dochodzi w tym wypadku do nieodpłatnego przekazania. Przy tym dla takiej kwalifikacji bez znaczenia jest przyczyna przekazania tych rzeczy, bowiem bez względu, czy będzie to umowa darowizny czy też dywidenda z zysku spółki, w aspekcie opodatkowania podatkiem od wartości dodanej nie ma to żadnego znaczenia.

Jeżeli w ramach wypłaty dywidendy zamiast wypłaty pieniędzy Spółka będzie przekazywać prawo własności nieruchomości, to mamy do czynienia z czynnością polegającą na nieodpłatnym przekazaniu towaru. To czy czynność ta podlega opodatkowaniu VAT czy znajduje się poza zakresem VAT uzależniona jest od tego czy wypełnia ona warunki uznania ją za nieodpłatne przekazanie towaru zrównane z odpłatnym na gruncie podatku VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Ustawodawca zrównał niektóre dostawy towarów z odpłatną dostawą towarów, jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Z zapisów art. 7 ust. 2  ustawy o VAT wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wszelkie nieodpłatne przekazania towarów pod warunkiem, że podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Niespełnienie powyższego warunku jest podstawą do traktowania nieodpłatnego przekazania towarów, jako czynności wyłączonej spod zakresu działania ustawy o podatku od towarów i usług, bez względu na cel, na który zostały przekazane.

Spółka wskazała, że nieruchomość mająca być przedmiotem dywidendy została nabyta od osoby fizycznej i nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Wypłata dywidendy w formie niepieniężnej w postaci prawa własności nieruchomości (działki gruntu o przeznaczeniu budowlanym), przy nabyciu którego Spółce nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, z tego względu, że nie są spełnione warunki do uznania tej czynności za czynność zrównaną z odpłatną dostawa towarów w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy o VAT.