REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ewidencja księgowa odsetek

REKLAMA

Koszty finansowe: W księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz odsetki i obciążające ją koszty z tytułu odsetek dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty.
Elementem wpływającym na wynik z operacji finansowych są odsetki, i to zarówno po stronie przychodów, jak i kosztów finansowych.
Do ewidencji księgowej odsetek należy stosować nadrzędne zasady rachunkowości, w tym zasadę memoriału oraz zasadę współmierności przychodów i kosztów. W księgach rachunkowych jednostki należy zatem ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz odsetki i obciążające ją koszty z tytułu odsetek dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty. Ponadto do aktywów jednostki będą zaliczone koszty lub przychody z tytułu odsetek dotyczące przyszłych okresów, a do pasywów – przypadające na ten okres sprawozdawczy koszty z tytułu odsetek, które nie zostały jeszcze poniesione.
Wycena należności i zobowiązań
Należy pamiętać, że nie rzadziej niż na dzień bilansowy wycenia się (jest to przepis obligatoryjny) należności i udzielone pożyczki w kwocie wymaganej zapłaty, a zobowiązania – w kwocie wymagającej zapłaty. W obu przypadkach oznacza to powiększenie wartości nominalnych należności i zobowiązań o odsetki należne na dzień wyceny.
Kierownik jednostki może zrezygnować z naliczenia odsetek w sytuacjach, gdy:
• w umowach z odbiorcami wyraźnie uregulowano sprawę odstąpienia od naliczania odsetek za nieterminową zapłatę należności,
• kierownik jednostki, stosując dopuszczoną ustawą zasadę istotności, określił w zasadach (polityce) rachunkowości wysokość kwoty, do której nie będą wystawiane i księgowane noty za nieterminową zapłatę należności,
• w umowach z dostawcami wyraźnie uregulowano sprawę odstąpienia od naliczania odsetek za nieterminową zapłatę zobowiązań,
• jednostka posiada wyraźne, najlepiej w formie pisemnej, oświadczenie reprezentantów dostawcy dotyczące odstąpienia dochodzenia odsetek za nieterminową zapłatę zobowiązań.
Nie rzadziej niż na dzień bilansowy należności i udzielone pożyczki wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty, a zobowiązania – w kwocie wymagającej zapłaty.
Do przychodów finansowych zaliczamy w szczególności odsetki dotyczące:
• nieterminowej zapłaty należności,
• środków pieniężnych na rachunkach bankowych,
• udzielonych pożyczek,
• innych papierów wartościowych (np. obligacji Skarbu Państwa),
• umorzonych odsetek od zobowiązań.
Przykład 1
W 2004 r. spółka naliczyła i zaksięgowała odsetki za nieterminową zapłatę należności z tytułu dostaw i usług w kwocie 50 000 zł. Odbiorcy zapłacili w ciągu roku kwotę 25 000 zł. W wyniku rozmów z kontrahentami zarząd spółki postanowił umorzyć odsetki na kwotę 10 000 zł. Na koniec roku 2004 dokonano odpisu aktualizującego wartość pozostałej kwoty odsetek.
Operacje gospodarcze ujęto w następujący sposób:
1. Zaksięgowanie naliczonych kontrahentowi odsetek za nieterminową zapłatę należności (50 000 zł)
Wn „Należności z tytułu dostaw i usług”
Ma „Przychody finansowe – odsetki”
2. Zapłata odsetek przez odbiorców (25 000 zł)
Wn „Rachunek bankowy”
Ma „Należności z tytułu dostaw i usług”
3. Decyzja zarządu spółki o umorzeniu odsetek (10 000 zł)
a) księgowanie u dłużnika
Wn „Przychody finansowe – odsetki”
Ma „Należności z tytułu dostaw i usług”
b) księgowanie u wierzyciela
Wn „Koszty finansowe – umorzone odsetki”
Ma „Należności z tytułu dostaw i usług”
4. Odpis aktualizujący wartość pozostałej kwoty odsetek (15 000 zł)
Wn „Koszty finansowe – odpisy aktualizujące należności z tytułu odsetek”
Ma „Odpisy aktualizujące wartość należności”
Do kosztów finansowych zaliczamy w szczególności odsetki dotyczące:
• nieterminowej zapłaty zobowiązań,
• otrzymanych pożyczek,
• kredytów bankowych zaciągniętych na finansowanie działalności bieżącej jednostki,
• kredytów bankowych zaciągniętych na finansowanie zakupu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, płaconych po okresie oddania ich do używania,
• umorzonych odsetek od należności.
W zależności od warunków umów kredytowych odsetki mogą być płacone:
• łącznie ze spłatą kolejnych rat kapitałowych kredytu, np. w okresach miesięcznych, kwartalnych,
• jednorazowo za cały okres wykorzystywania i spłaty kredytu, w momencie udzielenia go przez bank.
Gdy kredyt bankowy został zaciągnięty w walucie obcej, należy pamiętać, że przy spłacie odsetek oraz przy ich wycenie, nie rzadziej niż na dzień bilansowy, wystąpią różnice kursowe, które spowodują zwiększenie lub zmniejszenie kwoty odsetek.
Ujęcie w księgach rachunkowych operacji gospodarczych dotyczących odsetek od kredytów udzielonych na sfinansowanie bieżącej działalności jednostki powinno być następujące:
1. Zapłata odsetek od kredytu w ciągu roku obrotowego
Wn „Koszty finansowe – odsetki od kredytu”
Ma „Rachunek bankowy”
2. Pobrane z góry jednorazowe odsetki od kredytu bankowego
Wn „Rozliczenia międzyokresowe kosztów – odsetki od kredytu”
Ma „Rachunek bankowy”
3. Zarachowanie w koszty miesięcznej raty odsetek pobranych z góry
Wn „Koszty finansowe – odsetki od kredytu”
Ma „Rozliczenia międzyokresowe kosztów – odsetki od kredytu”
4. Naliczenie przez jednostkę na dzień bilansowy odsetek od kredytu bankowego (brak noty z banku)
Wn „Koszty finansowe – odsetki od kredytu”
Ma „Pozostałe rezerwy na zobowiązania”
5. Ustalenie na dzień bilansowy ujemnych różnic kursowych dotyczących odsetek
Wn „Koszty finansowe – ujemne różnice kursowe”
Ma „Pozostałe rezerwy na zobowiązania”
6. Ustalenie na dzień bilansowy dodatnich różnic kursowych dotyczących odsetek
Wn „Pozostałe rezerwy na zobowiązania”
Ma „Przychody finansowe – dodatnie różnice kursowe”
Wynik księgowy a podatkowy
Naliczone i zapłacone odsetki, zaewidencjonowane w przychodach lub kosztach finansowych, nie kształtują wyłącznie wyniku finansowego jednostki wykazywanego w sprawozdaniu finansowym. Wpływają one na wysokość podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, ponieważ odsetki stają się przychodem lub kosztem podatkowym w momencie ich faktycznej zapłaty lub otrzymania. Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych:
• do przychodów podatkowych nie zalicza się kwot naliczonych, lecz nieotrzymanych odsetek od należności, w tym udzielonych pożyczek (art. 12 ust. 4 pkt 2 updop),
• za koszty uzyskania przychodów nie uważa się niezapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym także od pożyczek i kredytów (art. 16 ust. 1 pkt 11 updop).
W związku z odmiennym momentem zaliczenia odsetek do przychodu lub kosztu według prawa bilansowego i według prawa podatkowego może powstać obowiązek ustalenia składnika aktywów lub utworzenia rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Stosownie do przepisów art. 37 ustawy o rachunkowości podstawę do ustalenia odroczonego podatku dochodowego będzie stanowić różnica przejściowa między wartością księgową a wartością podatkową składników aktywów lub pasywów dotyczących odsetek.
I tak w przypadku wystąpienia nie rzadziej niż na koniec roku:
1) należności z tytułu odsetek za zwłokę – powstanie dodatnia różnica przejściowa, w związku z którą należy utworzyć rezerwę na podatek odroczony i zaksięgować następująco:
Wn „Obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego”,
Ma „Rezerwa na odroczony podatek dochodowy”,
2) pozostałych rezerw na zobowiązania (oszacowanie własne jednostki) lub zobowiązań z tytułu odsetek (dokument obcy kontrahenta, np. dostawcy, banku) – powstanie ujemna różnica przejściowa, w związku z którą należy ustalić składnik aktywów na podatek odroczony i zaksięgować następująco:
Wn „Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego”,
Ma „Obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego”.
Wyjątki w ujmowaniu księgowym odsetek
Wyjątek od przedstawionych reguł stanowią odsetki, które powiększają cenę nabycia lub koszt wytworzenia w przypadkach:
• uzasadnionych niezbędnym, długotrwałym przygotowaniem towaru lub produktu do sprzedaży bądź długim okresem wytwarzania produktu, gdy jednostka ponosi koszty obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu finansowania zapasu towarów lub produktów w okresie ich przygotowania do sprzedaży bądź wytworzenia (art. 28 ust. 4 ustawy o rachunkowości),
• środków trwałych w budowie, środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, kiedy koszty obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu ich finansowania wpływają na ogół kosztów z nimi związanych za okres ich budowy, montażu, przystosowania i ulepszenia, do dnia bilansowego lub dnia oddania ich do używania (art. 28 ust. 8 ustawy o rachunkowości).
Przykład 2
Spółka zaciągnęła w banku kredyt w kwocie 300 tys. zł na sfinansowanie budowy magazynu wyrobów gotowych. W okresie trwania budowy bank naliczył i pobrał z rachunku bankowego spółki kwotę 30 tys. zł tytułem odsetek od tego kredytu. Po oddaniu do używania magazynu bank naliczył i pobrał kolejną ratę odsetek w kwocie 5 tys. zł.
Spółka zakupiła także maszynę do pakowania wyrobów gotowych o wartości netto 50 tys. zł. Ponieważ nastąpiło opóźnienie w zapłacie faktury za maszynę, dostawca naliczył odsetki za nieterminową zapłatę w wysokości 4 tys. zł. W wyniku negocjacji kwota 2 tys. zł została przez kontrahenta umorzona, a pozostałą kwotę spółka uregulowała przelewem łącznie z zapłatą za fakturę. Do dnia przelewu maszyna do pakowania nie została oddana do używania.
Sposób ewidencji księgowej operacji gospodarczych:
1. Wpływ na wydzielony rachunek bankowy kwoty przyznanego kredytu
Wn „Rachunek kredytu bankowego” 300 tys. zł
Ma „Kredyty bankowe” 300 tys. zł
2. Naliczenie i pobranie przez bank odsetek w okresie budowy magazynu
Wn „Środki trwałe w budowie – magazyn” 30 tys. zł
Ma „Rachunek bankowy bieżący” 30 tys. zł
3. Naliczenie i pobranie przez bank odsetek po oddaniu magazynu do używania
Wn „Koszty finansowe – odsetki” 5 tys. zł
Ma „Rachunek bankowy bieżący” 5 tys. zł
4. Faktura za zakup maszyny do pakowania (kwota netto)
Wn „Środki trwałe w budowie – maszyna” 50 tys. zł
Ma „Zobowiązania” 50 tys. zł
5. Naliczenie odsetek przez dostawcę
Wn „Środki trwałe w budowie – maszyna” 4 tys. zł
Ma „Zobowiązania” 4 tys. zł
6. Umorzenie odsetek przez dostawcę
Wn „Zobowiązania” 2 tys. zł
Ma „Środki trwałe w budowie – maszyna” 2 tys. zł
7. Zapłata za fakturę i odsetki
Wn „Zobowiązania” 52 tys. zł
Ma „Rachunek bankowy bieżący” 52 tys. zł
Odsetki od środków ZFŚS
Poza wymienionymi wcześniej sytuacjami odsetki powstaną również w czasie gospodarowania środkami zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.
Zdarzenia ich dotyczące powinny być ewidencjonowane w następujący sposób:
1. Naliczone i wpłacone przez bank odsetki od środków na rachunku bankowym
Wn „Rachunek bankowy środków funduszu świadczeń socjalnych”
Ma „Fundusz świadczeń socjalnych”
2. Naliczenie odsetek od pożyczki na cele mieszkaniowe
Wn „Rozrachunki z tytułu pożyczek z funduszu świadczeń socjalnych”
Ma „Fundusz świadczeń socjalnych”
3. Umorzenie naliczonych odsetek od pożyczki na cele mieszkaniowe
Wn „Fundusz świadczeń socjalnych”
Ma „Rozrachunki z tytułu pożyczek z funduszu świadczeń socjalnych”
Teresa Fołta
biegły rewident,
wiceprezes Zarządu Rewiks Sp. z o.o.
Podstawa prawna
•  ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości – j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 10, poz. 66


Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Serwis Finansowo-Księgowy

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Zmiany w Ordynacji podatkowej 2024. Likwidacja terminu na złożenie wniosku o zwrot nadpłaty podatku po wyroku TSUE i TK, rozszerzenie zakresu domniemania zachowania terminu doręczenia pisma

Likwidacja ograniczenia czasowego na złożenie wniosku o zwrot nadpłaty powstałej w wyniku orzeczenia TSUE lub TK oraz rozszerzenie zakresu domniemania zachowania terminu doręczenia pism do organów podatkowych – to najważniejsze nowości zawarte w projekcie nowelizacji Ordynacji podatkowej i kilku innych ustaw, który został opublikowany 14 czerwca 2024 r. Nowe przepisy mają wejść w życie w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia, a więc najprawdopodobniej jeszcze w 2024 roku.

Zmiany w VAT. Uproszczenia dla drobnych przedsiębiorców korzystających ze zwolnienia z VAT

Szykują się zmiany w VAT. Małe firmy będą miały możliwość korzystania ze zwolnienia z VAT w innych krajach UE niż ten, w którym mają siedzibę. Tak wynika z planowanej nowelizacji ustawy o VAT. Dotyczy to zarówno firm z Polski, jak i z innych krajów członkowskich UE.

Dotacje dla śląskich przedsiębiorców na transformację działalności w 2024 roku. Od kiedy nabór wniosków?

W dniu 27 czerwca 2024 r. powinien zostać uruchomiony nabór wniosków o dofinansowanie dla projektów badawczo-rozwojowych, planowanych do realizacji przez przedsiębiorstwa prowadzące działalność w województwie śląskim. 

Komisja Europejska uruchamia wobec Polski procedurę nadmiernego deficytu. Otwarcie możliwe w lipcu 2024 r. Jakie skutki? Co dalej?

Komisja Europejska poinformowała 19 czerwca 2024 r., że jej zdaniem uzasadnione jest otwarcie procedury nadmiernego deficytu m.in. wobec siedmiu państw członkowskich UE (w tym Polski) i zamierza zaproponować Radzie UE jej otwarcie w lipcu br. Zdaniem ekspertów banku PKO BP to sygnał, że m.in. nie ma przestrzeni do zwiększania wydatków budżetowych.

REKLAMA

Unijna Odprawa Scentralizowana w Imporcie (CCI), Faza 1. Kurs e-learningowy Komisji Europejskiej

Departament Ceł Ministerstwa Finansów poinformował, że Komisja Europejska przygotowała moduł e-learningowy opisujący założenia "Unijnej Odprawy Scentralizowanej w Imporcie (CCI), Faza 1" w ramach Unijnego Kodeksu Celnego. 

Projekt zmian w składce zdrowotnej. Już wiemy kiedy trafi do Sejmu

Projekt zmian składki zdrowotnej i uproszczenia sposobu jej wyliczania powinien trafić do Sejmu po wakacjach. Natomiast jeszcze przed wakacjami sejmowymi minister finansów Andrzej Domański ma spotkać się z Lewicą w celu ostatecznego uzgodnienia propozycji zawartych w projekcie.

Wyrok TSUE dot. nadpłaty VAT. Prawo do zwrotu nadpłaconego podatku wskutek błędnej ewidencji sprzedaży na kasie fiskalnej

TSUE w wyroku z 21 marca 2024 r. zapadłym w sprawie C‑606/22 orzekł, że wykazanie nadpłaty podatku VAT i dochodzenie jej zwrotu dopuszczalne jest również wtedy, gdy sprzedaż z zawyżoną stawką VATu odbywała się na rzecz konsumentów na podstawie paragonów z kas rejestrujących (fiskalnych), a więc nie wyłącznie wówczas, gdy wystawiano faktury. Naczelny Sąd Administracyjny - w oczekiwaniu na powyższe orzeczenie - zawiesił kilka prowadzonych postępowań. Po wyroku TSUE postępowania te zostały podjęte na nowo i oczekują na rozstrzygnięcia.

W bankomacie Euronetu wypłacisz maksymalnie jednorazowo 200 zł (tylko 18 czerwca). Dlaczego? To akcja protestacyjna

We wtorek 18 czerwca 2024 r. w bankomatach Euronetu można wypłacić jednorazowo maksymalnie do 200 zł. Wprowadzone ograniczenie to akcja protestacyjna Euronetu, która - jak powiedział PAP prezes Euronet Polska Marek Szafirski - ma zwrócić uwagę na sytuację operatorów bankomatów.

REKLAMA

Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników. MRPiPS przygotował zmianę rozporządzenia

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotował 13 czerwca 2024 r. projekt zmieniający rozporządzenie w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, który ma wejść w życie przed 1 lipca 2024 r. Co się zmieni?

Karty przedpłacone - jak rozliczać w VAT. Czy tak samo jak bony?

Aktualnie w obrocie gospodarczym często można się spotkać z różnego rodzaju kartami przedpłaconymi. Jak takie karty przedpłacone należy rozliczać dla celów VAT? Czy może tak samo jak bony (towarowe i usługowe)? A także czy niewykorzystane środki na kartach przedpłaconych należy opodatkować VAT?

REKLAMA