REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak ująć w księgach rachunkowych zabezpieczenie kredytu udzielonego innej firmie

REKLAMA

Posiadamy depozyt w banku, który jest zabezpieczeniem spłaty kredytu udzielonego innej firmie. Obecnie firma ta ogłosiła upadłość i nie spłaciła części kredytu. Bank przeznaczył część naszego depozytu na spłatę zadłużenia. W jaki sposób powinnam dokonać księgowania?
RADA
Uregulowanie przez bank zadłużenia powinno być zaewidencjonowane jako powstanie należności od firmy, której Państwo „zabezpieczyli” kredyt. Otrzymanie informacji o postawieniu dłużnika w stan upadłości powinno skutkować zaliczeniem tych należności do grupy należności zagrożonych i zrobieniem odpisów aktualizujących. Dalsza ewidencja księgowa będzie zależała od tego, jaką drogę upadłości wybrała firma (tj. upadłość z możliwością zawarcia układu lub upadłość, w wyniku której następuje fizyczna likwidacja majątku). Szczegóły w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE
Wskazana w pytaniu forma zabezpieczania kredytu jest przewidziana przez regulacje Prawa bankowego (art. 102). Przepisy te wskazują, że:
w celu zabezpieczenia wierzytelności banku dłużnik lub osoba trzecia może przenieść określoną kwotę w złotych lub w innej walucie wymienialnej na własność banku. Bank jest zobowiązany do zwrotu tej kwoty po uzyskaniu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją.
Należy zwrócić uwagę, że bank nie ma obowiązku zwrotu części kwoty przejętej na własność, równej niespłaconej sumie zadłużenia wobec banku, odsetek i prowizji oraz innych kosztów poniesionych przez bank w związku z odzyskaniem wierzytelności. Bank może wypłacić osobie trzeciej (gwarantującej własnymi środkami spłatę kredytu) wynagrodzenie za okres korzystania z przejętej kwoty.

PRZYKŁAD
Spółka X posiada depozyt w banku (na wydzielonym i zablokowanym rachunku), który jest zabezpieczeniem spłaty kredytu przez firmę Y. Bank udzielił kredytu firmie Y w kwocie 100 000 zł. Firma Y ogłosiła upadłość i nie spłaciła części kredytu. Bank przeznaczył część depozytu spółki X na spłatę zadłużenia firmy Y (w kwocie 15 000 zł).
1. Przelew środków pieniężnych na wyodrębniony rachunek bankowy stanowiący depozyt zabezpieczający spłatę kredytu firmy Y:
Wn konto 136 „Inne rachunki bankowe”, w analityce „Kaucja zabezpieczająca spłatę kredytu firmy Y” 100 000 zł
Ma konto 131 „Bieżący rachunek bankowy” 100 000 zł
– równoległy zapis
Ma konto pozabilansowe 290 „Zobowiązania warunkowe” 100 000 zł
Za zobowiązanie warunkowe uważa się zobowiązanie, którego powstanie zależy od niepewnych przyszłych zdarzeń.
2. Przeznaczenie przez bank części depozytu na spłatę zadłużenia wynikającego z nieuregulowania przez firmę Y rat kredytu:
Wn konto 201 „Rozrachunki z odbiorcami”, w analityce „Rozrachunki z firmą Y związane z udzielonym zabezpieczeniem kredytu” 15 000 zł
Ma konto 136 „Inne rachunki bankowe”, w analityce „Kaucja zabezpieczająca spłatę kredytu firmy Y” 15 000 zł
3. Otrzymanie informacji o postawieniu dłużnika w stan upadłości powinno skutkować zaliczeniem tych należności do grupy należności zagrożonych. Ustawa o rachunkowości (art. 35b) wskazuje, by wartość należności aktualizować, uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty, poprzez dokonanie odpisu aktualizującego, w odniesieniu m.in. do należności od dłużników postawionych w stan likwidacji lub w stan upadłości – do wysokości należności nieobjętej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności, zgłoszonej likwidatorowi lub sędziemu komisarzowi w postępowaniu upadłościowym:
Wn konto 765 „Pozostałe koszty operacyjne” 15 000 zł
Ma konto 280 „Odpisy aktualizujące rozrachunki” 15 000 zł
4. Pomimo postawienia spółki w stan upadłości może zdarzyć się sytuacja, w której firma Y ureguluje w całości swoje zobowiązanie wobec firmy X. Zakładając, że spłata należności była objęta odpisem aktualizującym, ewidencja z tym związana będzie następująca:
Wn konto 131 „Bieżący rachunek bankowy” 15 000 zł
Ma konto 201 „Rozrachunki z odbiorcami”, w analityce „Rozrachunki z firmą Y związane z udzielonym zabezpieczeniem kredytu” 15 000 złoraz
Wn konto 280 „Odpisy aktualizujące rozrachunki” 15 000 zł
Ma konto 760 „Pozostałe przychody operacyjne” 15 000 zł
Najbardziej prawdopodobnym scenariuszem zdarzeń będzie jednak regulacja przez bank kwot dotyczących niespłacanych rat kredytu do wysokości, w jakiej spółka X udzieliła zabezpieczenia (czyli 100 000 zł). Księgowania będą wówczas analogiczne jak w pkt 2 i 3.
Prawo upadłościowe i naprawcze pozwala na wybranie jednej z dwóch dróg postępowania po ogłoszeniu upadłości. Pierwsza, najczęściej dla wszystkich korzystniejsza, polega na tym, że wybiera się upadłość z możliwością zawarcia układu, który pozwoli zaspokoić roszczenia wierzycieli. Druga wiąże się z orzeczeniem upadłości likwidacyjnej, w wyniku której następuje likwidacja majątku przedsiębiorstwa. W przypadku wybrania pierwszej metody upadłości może dojść do umorzenia części wierzytelności (załóżmy, że umorzenie dotyczy kwoty 6000 zł). Księgowania z tym związane będą następujące:
5. Umorzenie należności pod datą oświadczenia wierzyciela o zwolnieniu z długu
– w przypadku gdy jednostka dokonała odpisów aktualizujących:
Wn konto 280 „Odpisy aktualizujące rozrachunki” 6000 zł
Ma konto 201 „Rozrachunki z odbiorcami”, w analityce „Rozrachunki z firmą Y związane z udzielonym zabezpieczeniem kredytu” 6000 zł
oraz ewentualne „wycofanie” odpisu pozostałej części należności z grupy należności zagrożonych do należności „zwykłych”
Wn konto 280 „Odpisy aktualizujące rozrachunki” 9000 zł
Ma konto 760 „Pozostałe przychody operacyjne” 9000 zł
– w przypadku gdy jednostka nie dokonała odpisów aktualizujących:
Wn konto 765 „Pozostałe koszty operacyjne” 6000 zł
Ma konto 201 „Rozrachunki z odbiorcami”, w analityce „Rozrachunki z firmą Y związane z udzielonym zabezpieczeniem kredytu” 6000 zł

• art. 102 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe – j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 183, poz. 1538
• art. 3 ust. 1 pkt 32 i art. 35b ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości – j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2252

Paweł Muż
ekonomista, księgowy
Źródło: Monitor Księgowego

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
PIT-11 za 2025 rok do urzędu skarbowego najpóźniej 2 lutego 2026 r.

Krajowa Administracja Skarbowa przypomina płatnikom podatku PIT i innym zobowiązanym do tego podmiotom, że muszą do 2 lutego 2026 r. przesłać do urzędów skarbowych informacje PIT-11, PIT-R, PIT-8C i PIT-40A/11A oraz deklaracje PIT-4R, PIT-8AR za 2025 rok. Skarbówka uczula, by w tych formularzach wpisywać prawidłowe dane, w tym dane identyfikacyjne i adres zamieszkania podatnika. Bo nie ma możliwości przesłania tych informacji z nieprawidłowym identyfikatorem podatkowym PESEL albo NIP. KAS informuje ponadto, że płatnicy powinni uwzględnić w tych PIT-ach informacje o zastosowanych zwolnieniach z podatku, w tym wynikających z oświadczeń podatników, dotyczących np. uprawnienia do skorzystania z ulgi dla rodzin 4+. Dokumenty należy wysłać drogą elektroniczną na aktualnych wersjach formularzy. Można to łatwo zrobić w e-Urzędzie Skarbowym (e-US) bez konieczności podpisywania dokumentów.

Obniżki stóp NBP tylko odłożone. Ekonomiści wskazują możliwy termin powrotu cięć

Oczekiwania dotyczące kontynuacji obniżek stóp procentowych pozostają w mocy, jak ocenili analitycy PKO BP w komentarzu do decyzji RPP. Według nich, Rada Polityki Pieniężnej prawdopodobnie obniży stopy procentowe w marcu 2026 roku.

Nowość w podatkach: odliczysz nawet 36000 zł rocznie - nie spóźnij się w 2026 roku, ulga obowiązuje pierwszy raz i liczy się za 2025

W 2025 roku ta obszerna grupa zyskała nową ulgę do wykorzystania w optymalizacji podatkowej. Do systemu podatkowego weszła nowa zasada pomniejszenia podstawy opodatkowania w związku z zatrudnianiem konkretnej grupy pracowników - i nie chodzi tu o niepełnosprawnych. Mamy kompleksowe omówienie tej ulgi wraz ze szczegółowymi zasadami jej rozliczania. Z ulgi pierwszy raz skorzystasz teraz w 2026 roku.

Komunikat ZUS: od 26 stycznia 2026 r. nowy certyfikat w programie Płatnik. Jest opcja automatycznego pobrania

W komunikacie z 12 stycznia 2026 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że od 26 stycznia 2026r. w komunikacji z ZUS należy korzystać z nowego certyfikatu ZUS w programie Płatnik oraz oprogramowaniu interfejsowym.

REKLAMA

Faktura wystawiona poza KSeF od lutego 2026 r. a koszty podatkowe. Skarbówka rozwiewa wątpliwości

Czy faktura wystawiona poza Krajowym Systemem e-Faktur może pozbawić firmę prawa do kosztów podatkowych? Wraz ze zbliżającym się obowiązkiem stosowania KSeF od 1 lutego 2026 r. to pytanie staje się jednym z najczęściej zadawanych przez przedsiębiorców. Najnowsza interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej przynosi jasną odpowiedź, na którą czeka wielu podatników CIT.

Stopy procentowe NBP bez zmian w styczniu 2026 r.

Rada Polityki Pieniężnej na posiedzeniu w dniach 13-14 stycznia 2026 r. postanowiła pozostawić wszystkie stopy procentowe NBP na niezmienionym poziomie. Najważniejsza stopa referencyjna wynosi nadal 4,0 proc. - podał w komunikacie Narodowy Bank Polski. Taka decyzja RPP była zgodna z przewidywaniami większości analityków finansowych i ekonomistów.

Zaległe płatności blokują rozwój firm. Jak odzyskać należności bez psucia relacji biznesowych?

Opóźnione płatności coraz częściej hamują rozwój przedsiębiorstw – już 26% firm rezygnuje z inwestycji z powodu braku terminowych wpływów. Jak skutecznie odzyskiwać należności, nie eskalując konfliktów z kontrahentami? Kluczem okazuje się windykacja polubowna, która pozwala chronić płynność finansową i relacje biznesowe jednocześnie.

Import i eksport towarów stałymi instalacjami. Jak prawo celne UE traktuje gaz i energię przesyłaną rurociągami?

Towary takie jak gaz ziemny, energia elektryczna, ciepło czy woda przemieszczają się nie w kontenerach, lecz w rurociągach i sieciach przesyłowych. Mimo zupełnie innej fizycznej formuły transportu, w świetle unijnych regulacji celnych traktowane są jak każdy inny towar. To jednak nie oznacza, że formalności są proste. Przepisy przewidują szczególne zasady przedstawiania, zgłaszania oraz potwierdzania ich wyprowadzenia z UE. Brak danych operatora, zgłoszenia wywozowego czy potwierdzenia CC599C może sprawić, że legalny przepływ zostanie uznany za wyprowadzenie poza dozorem celnym.

REKLAMA

TSUE: brak zapłaty VAT to nie oszustwo. Opinia Rzecznik Kokott może zmienić zasady odpowiedzialności solidarnej

Opinia Rzecznik Generalnej TSUE Juliane Kokott w sprawie C-121/24 może wywrócić dotychczasową praktykę organów podatkowych w całej UE, w tym w Polsce. Rzecznik jednoznacznie odróżnia oszustwo podatkowe od zwykłego braku zapłaty VAT i wskazuje, że automatyczne obciążanie nabywcy odpowiedzialnością solidarną za długi kontrahenta jest niezgodne z prawem unijnym. Jeśli Trybunał podzieli to stanowisko, konieczna będzie zmiana podejścia do art. 105a ustawy o VAT.

Szef skarbówki: do końca 2026 r. nie będziemy karać za nieprzystąpienie do KSeF i błędy popełniane w tym systemie

W 2026 roku podatnicy przedsiębiorcy nie będą karani za nieprzystąpienie do Krajowego Systemu e-Faktur ani za błędy, które są związane z KSeF-em - powiedział 12 stycznia 2026 r. w Studiu Polskiej Agencji Prasowej Marcin Łoboda - wiceminister finansów i szef Krajowej Administracji Skarbowej.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA