Czy należy wykazywać w księgach rachunkowych otrzymanie darowizny usług

Podany przez Państwa sposób księgowania nie jest prawidłowy. Jeżeli wykonana nieodpłatnie na rzecz Państwa klubu usługa remontowa (malowanie) nie posiada charakteru ulepszenia lub modernizacji, zwiększających wartość początkową budynku wprowadzonego na stan środków trwałych, to nie zostanie wcale wykazana w księgach rachunkowych, ponieważ nie powoduje zwiększenia stanu aktywów. Oznacza to, że wykonanie nieodpłatnej usługi malowania pomieszczeń na rzecz Państwa klubu nie wymaga żadnych księgowań. Do rozważenia pozostaje natomiast kwestia przychodu podatkowego w związku z uzyskaniem nieodpłatnego świadczenia.

Wykazanie otrzymanej darowizny w księgach rachunkowych jest możliwe wówczas, gdy ma ona charakter składnika majątku, a więc towarów, środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych lub środków pieniężnych. „Remont” lokalu miałby taki charakter, gdyby zwiększał wartość budynku wprowadzonego do ewidencji środków trwałych, a więc gdyby został uznany za jego ulepszenie (modernizację). Wówczas darowiznę należałoby wykazać podobnie jak darowiznę środka trwałego (uwzględniając art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o rachunkowości), zapisem:

• Wn konto 010
„Środki trwałe” (zwiększenie wartości początkowej istniejącego środka z tytułu ulepszenia, ewentualnie przez konto „Środki trwałe w budowie”),

• Ma konto 845 „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”, a następnie – równolegle do odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od wartości środka trwałego otrzymanego lub sfinansowanego darowizną:

• Wn konto 845 „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”,

• Ma konto 765 „Pozostałe przychody operacyjne”.

Pozyskanej nieodpłatnie usługi remontowej (malowania), niepowodującej zwiększenia wartości budynku (środka trwałego), nie ewidencjonuje się w księgach rachunkowych, nawet wówczas gdy otrzymane świadczenie spowoduje powstanie przychodu podatkowego, stosownie do przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych. Przychód taki odnotowuje się pozaksięgowo, dla potrzeb opodatkowania, i wykazuje w deklaracji.

Jak stanowią przepisy podatku dochodowego (art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i analogicznie art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) – przychodem jest wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń. W przypadku podatku dochodowego od osób prawnych wyjątek stanowi jedynie wartość świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez zakłady budżetowe, gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych, spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.

Jednakże w przypadku wielu jednostek (w tym klubów sportowych) istnieje szereg zwolnień, z których jednostki te mogą korzystać. Na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 updop wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem art. 17 ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego – w części przeznaczonej na te cele.

Również wolne od podatku są dochody podatników będących klubami sportowymi w rozumieniu ustawy z 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym, w części przeznaczonej na szkolenie i współzawodnictwo sportowe dzieci i młodzieży, co wynika z treści art. 17 ust. 1 pkt 5a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Tadeusz Waślicki

autor jest biegłym rewidentem