REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak ująć w księgach otrzymany zadatek oraz zapłaconą prowizję

REKLAMA

W sierpniu zawarliśmy umowę przedwstępną na sprzedaż nieruchomości i otrzymaliśmy zadatek. Korzystaliśmy z usług pośrednika. Umowa notarialna zostanie zawarta w styczniu przyszłego roku. Jak prawidłowo zaksięgować zadatek oraz prowizję zapłaconą pośrednikowi?

RADA
Otrzymany zadatek będzie figurował, do czasu podpisania aktu notarialnego, na koncie „Przychody przyszłych okresów”. Usługa zakupiona od pośrednika w obrocie nieruchomościami jest wykazywana na koncie „Usługi obce” i stanowi koszt w momencie jej poniesienia.

UZASADNIENIE
Zadatek jest formą zaliczki (przedpłaty) różni się jednak skutkami prawnymi. Gdyby strona otrzymująca zadatek odstąpiła od umowy, to druga strona może żądać zwrotu sumy dwukrotnie wyższej. W odwrotnym przypadku, gdyby rozwiązanie umowy nastąpiło z winy przekazującego zadatek, druga strona ma prawo zadatek zatrzymać.

UWAGA!
Prawo do zwrotu lub zatrzymania zadatku nie przysługuje, jeśli rozwiązanie lub niewykonanie umowy nastąpiło na skutek okoliczności niezależnych od stron.
Zatrzymany zadatek stanowi przychód do opodatkowania.

W księgach rachunkowych otrzymany zadatek kwalifikuje się jako rozliczenia międzyokresowe przychodów. W momencie podpisania aktu notarialnego i przekazania nieruchomości wartość zadatku należy przenieść do przychodów bieżącego okresu.

Jeśli nieruchomość była zakwalifikowana jako środek trwały lub inwestycja w nieruchomość, to przychód ze sprzedaży odnosimy do pozostałych przychodów operacyjnych. Gdyby jednak nieruchomość stanowiła składnik towarów, wówczas przychód ze sprzedaży odnosimy na konto „Przychody ze sprzedaży”.

Zadatek w księgach rachunkowych jest ewidencjonowany w identyczny sposób jak zaliczka. Rodzi również te same skutki podatkowe.

Ustawa o podatku od towarów i usług w art. 19 ust. 1 pkt 11 wyraźnie stanowi, że jeśli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części.

W przypadku gdy przy sprzedaży nieruchomości spółka korzysta z pomocy pośrednika, kosztem usługi wykazanym w fakturze obciążamy konto „Usługi obce”.

Przykład
Spółka zawarła umowę przedwstępną na sprzedaż nieruchomości. W związku z tym na konto spółki wpłynął zadatek od kupującego – 30 000 zł. W księgach spółki nieruchomość była zaewidencjonowana jako środek trwały.
1. Wpływ zadatku na rachunek bankowy:
Wn „Rachunek bieżący” 30 000
Ma „Rozrachunki z odbiorcami” 30 000
2. Wystawienie faktury w związku z otrzymanym zadatkiem:
Wn „Rozrachunki z odbiorcami” 30 000
Ma „Przychody przyszłych okresów” 24 590
Ma „VAT należny” 5 410
3. Otrzymanie faktury za zakupioną usługę pośrednika:
a) wartość netto – 10 000 zł
b) VAT naliczony – 2 200 zł
c) wartość brutto – 12 200 zł
Wn „Usługi obce” 10 000
Wn „VAT naliczony” 2 200
Ma „Rozrachunki z dostawcami” 12 200
4. Podpisanie aktu notarialnego i przekazanie nieruchomości. Cena sprzedaży nieruchomości wynosi 300 000 zł. Wystawiono fakturę końcową pomniejszoną o otrzymany zadatek:
a) wartość netto – 221 311 zł
b) VAT należny – 48 689 zł
c) wartość brutto – 270 000 zł
Wn „Rozrachunki z odbiorcami” 270 000
Ma „Pozostałe przychody operacyjne” 221 311
Ma „VAT należny” 48 689
5. Zaliczenie wpłaconego zadatku do przychodów w związku z przekazaniem nieruchomości:
Wn „Przychody przyszłych okresów” 24 590
Ma „Pozostałe przychody operacyjne” 24 590
6. Wyksięgowanie sprzedanej nieruchomości z ewidencji:
– wartość księgowa nieruchomości – 200 000 zł,
– dotychczasowe umorzenie – 150 000 zł.
a) dotychczasowe umorzenie
Wn „Umorzenie środków trwałych” 150 000
Ma „Środki trwałe” 150 000
b) odpisanie w koszty części nieumorzonej
Wn „Pozostałe koszty operacyjne” 50 000
Ma „Środki trwałe” 50 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.


Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

W analogiczny sposób postępujemy w sytuacji, gdy sprzedawana nieruchomość stanowiła inwestycję, z tą różnicą, że jej wartość początkowa nie figuruje na koncie „Środki trwałe”, lecz „Inwestycje w nieruchomości”.

• art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości – j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119
• art. 394 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – Dz.U. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 133, poz. 935

Wioletta Chaczykowska
księgowa z licencją MF
Źródło: Biuletyn Rachunkowości

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Kara 15 tys. zł wykluczyła najtańszego wykonawcę z kontraktu wartego miliardy. Radca prawny: wyrok ws. Rail Baltica ważnym sygnałem dla rynku zamówień publicznych

Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił 4 września 2026 r. skargę konsorcjum Mirbud–Torpol dotyczącą wykluczenia z największego pojedynczego przetargu kolejowego w Polsce. W centrum sporu znalazła się kara środowiskowa w wysokości 15 tys. zł oraz kwestia informacji przekazanych o niej zamawiającemu. Choć kwota może wydawać się niewielka wobec kontraktu liczonego w miliardach złotych, dzisiejszy wyrok pokazuje, że w zamówieniach publicznych nawet pozornie drugorzędna okoliczność może mieć poważne konsekwencje.

Odwołanie do KIO i postępowanie odwoławcze przed Krajową Izbą Odwoławczą

Odwołanie do KIO to jedno z najważniejszych narzędzi ochrony wykonawcy w systemie zamówień publicznych. W 2026 roku postępowanie odwoławcze przed Krajową Izbą Odwoławczą funkcjonuje już z istotnymi zmianami, które dotyczą m.in. zdalnych rozpraw, wcześniejszego przedstawiania dowodów oraz nowych obowiązków odwołującego, zamawiającego i przystępującego. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy warto wnieść odwołanie do KIO, jak wygląda procedura przed Izbą, jakie dokumenty przygotować oraz na co zwrócić uwagę po zmianach obowiązujących od 13 marca 2026 r.

Polacy zasypują skarbówkę donosami: 45,5 tys. donosów w 6 miesięcy. Z roku na rok ich liczba rośnie

Polacy zasypują skarbówkę donosami: w ciągu 6 pierwszych miesięcy 2026 r. złożono aż 45,5 tys. donosów. Co więcej, z roku na rok ich liczba stale rośnie. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że ok. 70% zgłoszeń nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości.

Zmiany w VAT od 2027 roku. Mniej formalności, ale też nowe obowiązki dla przedsiębiorców [GOŚĆ INFOR.PL]

Podatek VAT po raz kolejny się zmienia. Od stycznia 2027 roku przedsiębiorców czeka szereg nowych regulacji – część z nich ma uprościć rozliczenia, inne oznaczają nowe obowiązki. Zmiany obejmą m.in. firmy kończące działalność, import samochodów, kasy fiskalne, odpowiedzialność solidarną za VAT oraz tzw. składy VAT.O zmianach rozmawialiśmy z Joanną Dmowską, redaktorką naczelną „Biuletynu VAT”.

REKLAMA

KSeF nie wykryje fałszywej faktury. Firmy nadal muszą sprawdzać, za co płacą

KSeF cyfryzuje obieg faktur, ale nie gwarantuje, że każda faktura w systemie dokumentuje prawdziwą transakcję. Eksperci wskazują, że przedsiębiorcy nadal potrzebują własnych mechanizmów kontroli, które sprawdzą zgodność dokumentu z zamówieniem, dostawą i wcześniejszą współpracą z kontrahentem.

Polska bez ustawy wdrażającej MiCA. Firmy krypto mogą przenieść biznes za granicę

Polska wciąż nie ma operacyjnej ustawy wdrażającej unijne rozporządzenie MiCA, podczas gdy zbliża się kluczowy termin dla firm kryptowalutowych. Najnowszy raport Warsaw Enterprise Institute ostrzega, że przedłużający się brak krajowych przepisów może oznaczać odpływ firm, kapitału i miejsc pracy do innych państw UE, a zbyt restrykcyjne rozwiązania mogą dodatkowo osłabić konkurencyjność polskiego rynku.

Skarbówka z dostępem do kamer drogowych systemu ANPRS? Czy to oznacza inwigilację każdego kierowcy? RPO sprawdza doniesienia u źródła

Twój PIT wygląda skromnie, a jeździsz całkiem niezłym samochodem? Skarbówka może już o tym wiedzieć. Wystarczy, że przejedziesz w oku kamery drogowej. RPO wysłał do szefa KAS pismo z pytaniem, czy skarbówka naprawdę wykorzystuje dane z Automatycznego Systemu Rozpoznawania Numerów Rejestracyjnych (ANPRS) i do czego? Wątpliwość? Taka masowa inwigilacja każdego na polskiej drodze narusza prywatność.

Jak skutecznie wnioskować o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej?

Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej to dla wielu podatników ostatnia deska ratunku przed egzekucją. Praktyka orzecznicza pokazuje jednak, że znaczna część takich wniosków kończy się odmową nie dlatego, że sprawa jest przegrana co do meritum, lecz dlatego, że sam wniosek jest źle przygotowany. Naczelny Sąd Administracyjny po raz kolejny przypomniał o tym w postanowieniu z 17 lipca 2026 r. (sygn. akt II FZ 63/26).

REKLAMA

Tajemnica przedsiębiorstwa w zamówieniach publicznych – zasady ochrony i skuteczne zastrzeżenie informacji

Zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa w zamówieniach publicznych nie polega na prostym oznaczeniu dokumentu jako „poufny”. Wykonawca musi wskazać konkretne informacje, wykazać ich wartość gospodarczą i udowodnić, że faktycznie chroni je przed ujawnieniem. Sprawdź, jakie dane można zastrzec, jakie błędy najczęściej popełniają firmy i kiedy zamawiający może odtajnić informacje.

VAT w 2027 roku: dodatkowy podatek za zakup tańszej usługi

Niedługo zostanie uchwalony kolejny potworek legislacyjny w ustawie o VAT – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski. Zmiany te mają obowiązywać od 2027 roku.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA