REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak ująć w księgach otrzymany zadatek oraz zapłaconą prowizję

REKLAMA

W sierpniu zawarliśmy umowę przedwstępną na sprzedaż nieruchomości i otrzymaliśmy zadatek. Korzystaliśmy z usług pośrednika. Umowa notarialna zostanie zawarta w styczniu przyszłego roku. Jak prawidłowo zaksięgować zadatek oraz prowizję zapłaconą pośrednikowi?

RADA
Otrzymany zadatek będzie figurował, do czasu podpisania aktu notarialnego, na koncie „Przychody przyszłych okresów”. Usługa zakupiona od pośrednika w obrocie nieruchomościami jest wykazywana na koncie „Usługi obce” i stanowi koszt w momencie jej poniesienia.

UZASADNIENIE
Zadatek jest formą zaliczki (przedpłaty) różni się jednak skutkami prawnymi. Gdyby strona otrzymująca zadatek odstąpiła od umowy, to druga strona może żądać zwrotu sumy dwukrotnie wyższej. W odwrotnym przypadku, gdyby rozwiązanie umowy nastąpiło z winy przekazującego zadatek, druga strona ma prawo zadatek zatrzymać.

UWAGA!
Prawo do zwrotu lub zatrzymania zadatku nie przysługuje, jeśli rozwiązanie lub niewykonanie umowy nastąpiło na skutek okoliczności niezależnych od stron.
Zatrzymany zadatek stanowi przychód do opodatkowania.

W księgach rachunkowych otrzymany zadatek kwalifikuje się jako rozliczenia międzyokresowe przychodów. W momencie podpisania aktu notarialnego i przekazania nieruchomości wartość zadatku należy przenieść do przychodów bieżącego okresu.

Jeśli nieruchomość była zakwalifikowana jako środek trwały lub inwestycja w nieruchomość, to przychód ze sprzedaży odnosimy do pozostałych przychodów operacyjnych. Gdyby jednak nieruchomość stanowiła składnik towarów, wówczas przychód ze sprzedaży odnosimy na konto „Przychody ze sprzedaży”.

Zadatek w księgach rachunkowych jest ewidencjonowany w identyczny sposób jak zaliczka. Rodzi również te same skutki podatkowe.

Ustawa o podatku od towarów i usług w art. 19 ust. 1 pkt 11 wyraźnie stanowi, że jeśli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części.

W przypadku gdy przy sprzedaży nieruchomości spółka korzysta z pomocy pośrednika, kosztem usługi wykazanym w fakturze obciążamy konto „Usługi obce”.

Przykład
Spółka zawarła umowę przedwstępną na sprzedaż nieruchomości. W związku z tym na konto spółki wpłynął zadatek od kupującego – 30 000 zł. W księgach spółki nieruchomość była zaewidencjonowana jako środek trwały.
1. Wpływ zadatku na rachunek bankowy:
Wn „Rachunek bieżący” 30 000
Ma „Rozrachunki z odbiorcami” 30 000
2. Wystawienie faktury w związku z otrzymanym zadatkiem:
Wn „Rozrachunki z odbiorcami” 30 000
Ma „Przychody przyszłych okresów” 24 590
Ma „VAT należny” 5 410
3. Otrzymanie faktury za zakupioną usługę pośrednika:
a) wartość netto – 10 000 zł
b) VAT naliczony – 2 200 zł
c) wartość brutto – 12 200 zł
Wn „Usługi obce” 10 000
Wn „VAT naliczony” 2 200
Ma „Rozrachunki z dostawcami” 12 200
4. Podpisanie aktu notarialnego i przekazanie nieruchomości. Cena sprzedaży nieruchomości wynosi 300 000 zł. Wystawiono fakturę końcową pomniejszoną o otrzymany zadatek:
a) wartość netto – 221 311 zł
b) VAT należny – 48 689 zł
c) wartość brutto – 270 000 zł
Wn „Rozrachunki z odbiorcami” 270 000
Ma „Pozostałe przychody operacyjne” 221 311
Ma „VAT należny” 48 689
5. Zaliczenie wpłaconego zadatku do przychodów w związku z przekazaniem nieruchomości:
Wn „Przychody przyszłych okresów” 24 590
Ma „Pozostałe przychody operacyjne” 24 590
6. Wyksięgowanie sprzedanej nieruchomości z ewidencji:
– wartość księgowa nieruchomości – 200 000 zł,
– dotychczasowe umorzenie – 150 000 zł.
a) dotychczasowe umorzenie
Wn „Umorzenie środków trwałych” 150 000
Ma „Środki trwałe” 150 000
b) odpisanie w koszty części nieumorzonej
Wn „Pozostałe koszty operacyjne” 50 000
Ma „Środki trwałe” 50 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.


Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

W analogiczny sposób postępujemy w sytuacji, gdy sprzedawana nieruchomość stanowiła inwestycję, z tą różnicą, że jej wartość początkowa nie figuruje na koncie „Środki trwałe”, lecz „Inwestycje w nieruchomości”.

• art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości – j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119
• art. 394 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – Dz.U. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 133, poz. 935

Wioletta Chaczykowska
księgowa z licencją MF
Źródło: Biuletyn Rachunkowości

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Były wiceminister finansów ma zarzut działania na szkodę Skarbu Państwa. Prokuratura: podjął decyzję o wykreśleniu z projektu nowelizacji zapisy mające zapobiec wyłudzeniom VAT

Prokuratura Regionalna w Białymstoku skierowała 15 stycznia 2026 r. do sądu w Warszawie akt oskarżenia dotyczący zarzutu niedopełnienia obowiązków przez b. wiceministra finansów Macieja Hipolita G. Wieloletnie śledztwo dotyczyło przeciwdziałania wyłudzeniom VAT w latach 2008-2015.

Obowiązkowy KSeF w transakcjach z gminami i innymi jednostkami samorządu terytorialnego. Jak wystawiać faktury dla JST? Wyjaśnienia Ministra Finansów i Gospodarki

 W odpowiedzi na interpelację poselską Minister Finansów i Gospodarki udzielił 12 stycznia 2026 r. kilku ważnych wyjaśnień odnośnie fakturowania przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur transakcji realizowanych na rzecz jednostek samorządu terytorialnego (JST).

Czy będzie przesunięcie KSeF do 2028 r. dla firm z obrotem poniżej 2 mln zł? Zapytał poseł KO i stwierdził, że "program wymaga dopracowania". Jest odpowiedź Ministra Finansów i Gospodarki

Poseł na Sejm RP Koalicji Obywatelskiej Robert Kropiwnicki w interpelacji do ministra finansów i gospodarki zapytał w drugiej połowie grudnia 2025 r. m.in.: Czy Ministerstwo Finansów planuje przesunięcie wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur na rok 2028 dla firm z obrotem do 2 milionów złotych? W dniu 12 stycznia 2026 r. resort finansów udzielił odpowiedzi na tę interpelację.

PIT-11 za 2025 rok do urzędu skarbowego najpóźniej 2 lutego 2026 r.

Krajowa Administracja Skarbowa przypomina płatnikom podatku PIT i innym zobowiązanym do tego podmiotom, że muszą do 2 lutego 2026 r. przesłać do urzędów skarbowych informacje PIT-11, PIT-R, PIT-8C i PIT-40A/11A oraz deklaracje PIT-4R, PIT-8AR za 2025 rok. Skarbówka uczula, by w tych formularzach wpisywać prawidłowe dane, w tym dane identyfikacyjne i adres zamieszkania podatnika. Bo nie ma możliwości przesłania tych informacji z nieprawidłowym identyfikatorem podatkowym PESEL albo NIP. KAS informuje ponadto, że płatnicy powinni uwzględnić w tych PIT-ach informacje o zastosowanych zwolnieniach z podatku, w tym wynikających z oświadczeń podatników, dotyczących np. uprawnienia do skorzystania z ulgi dla rodzin 4+. Dokumenty należy wysłać drogą elektroniczną na aktualnych wersjach formularzy. Można to łatwo zrobić w e-Urzędzie Skarbowym (e-US) bez konieczności podpisywania dokumentów.

REKLAMA

Obniżki stóp NBP tylko odłożone. Ekonomiści wskazują możliwy termin powrotu cięć

Oczekiwania dotyczące kontynuacji obniżek stóp procentowych pozostają w mocy, jak ocenili analitycy PKO BP w komentarzu do decyzji RPP. Według nich, Rada Polityki Pieniężnej prawdopodobnie obniży stopy procentowe w marcu 2026 roku.

Nowość w podatkach od skarbówki po raz pierwszy w 2026 roku: odliczysz nawet 36000 zł rocznie - nie przegap tego terminu, bo ulga jest do rozliczenia już za 2025

W 2025 roku ta duża grupa otrzymała prezent od skarbówki - nową ulgę. Do systemu podatkowego weszła nowa zasada pomniejszenia podstawy opodatkowania w związku z zatrudnianiem konkretnej grupy pracowników. Mamy kompletne omówienie zasad nowej ulgi wraz z praktycznymi zasadami jej rozliczania. Z ulgi pierwszy raz skorzystasz teraz w 2026 roku, więc lepiej się pospiesz, bo trzeba zebrać dokumenty.

ZUS: od 26 stycznia 2026 r. nowy certyfikat w programie Płatnik. Jest opcja automatycznego pobrania

W komunikacie z 12 stycznia 2026 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że od 26 stycznia 2026r. w komunikacji z ZUS należy korzystać z nowego certyfikatu ZUS w programie Płatnik oraz oprogramowaniu interfejsowym.

Faktura wystawiona poza KSeF od lutego 2026 r. a koszty uzyskania przychodu. Interpretacja skarbówki

Czy faktura wystawiona poza Krajowym Systemem e-Faktur może pozbawić firmę prawa do kosztów podatkowych (kosztów uzyskania przychodu)? Wraz ze zbliżającym się obowiązkiem stosowania KSeF od 1 lutego 2026 r. to pytanie staje się jednym z najczęściej zadawanych przez przedsiębiorców. Najnowsza interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej przynosi jasną odpowiedź, na którą czeka wielu podatników CIT.

REKLAMA

Stopy procentowe NBP bez zmian w styczniu 2026 r. Prezes Glapiński: docelowo stopy mogą zejść do 3,5 proc.; obniżenie inflacji w Polsce jest trwałe

Rada Polityki Pieniężnej na posiedzeniu w dniach 13-14 stycznia 2026 r. postanowiła pozostawić wszystkie stopy procentowe NBP na niezmienionym poziomie. Najważniejsza stopa referencyjna wynosi nadal 4,0 proc. - podał w komunikacie Narodowy Bank Polski. Taka decyzja RPP była zgodna z przewidywaniami większości analityków finansowych i ekonomistów. W dniu 15 stycznia na konferencji prasowej prezes NBP prof. dr hab. Adam Glapiński ocenił, że poziom docelowy stóp proc. powinien wynosić 3,5 proc., przy realnej stopie 1-1,5 proc. Prezes Glapiński zauważył, że stopy NBP nie mogą zejść za nisko, żeby potem ich szybko nie podnosić. Glapiński nie wykluczył ani nie zapowiedział obniżek stóp w lutym lub marcu br.

Zaległe płatności blokują rozwój firm. Jak odzyskać należności bez psucia relacji biznesowych?

Opóźnione płatności coraz częściej hamują rozwój przedsiębiorstw – już 26% firm rezygnuje z inwestycji z powodu braku terminowych wpływów. Jak skutecznie odzyskiwać należności, nie eskalując konfliktów z kontrahentami? Kluczem okazuje się windykacja polubowna, która pozwala chronić płynność finansową i relacje biznesowe jednocześnie.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA