REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak księgować kary pieniężne oraz inne potrącenia z wynagrodzenia

REKLAMA

Jak zaksięgować karę pieniężną potrąconą pracownikowi z wypłaty oraz inne potrącenia niewymagające zgody pracownika?

RADA

Kodeks pracy przewiduje dwa rodzaje kar porządkowych: kary niemajątkowe (upomnienie, nagana) oraz kary majątkowe (pieniężne).

Z uwagi na szczególną dotkliwość kar pieniężnych Kodeks pracy reguluje zasady ich wymierzania oraz przeznaczanie wpływów z tych kar.

Ukaranie pracownika przez pracodawcę karą pieniężną nie powoduje zmniejszenia należnego pracownikowi wynagrodzenia, ewidencjonowanego jako koszty wynagrodzeń w księgach rachunkowych przedsiębiorcy (konto 404).

Potrącenie kary pieniężnej „dokonane” na liście wynagrodzeń stanowi przychód pracodawcy (podatkowy), który powinien zostać zaewidencjonowany na koncie pozostałych przychodów operacyjnych zapisem:
• Wn konto 231 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń”,
• Ma konto 764 „Pozostałe przychody operacyjne”.

Przykład ewidencjonowania w księgach rachunkowych potrącenia z wynagrodzenia kar pieniężnych oraz potrąceń z innych tytułów – w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Kary porządkowe wymierzane są w postępowaniu wewnątrzzakładowym. Pracodawca nie musi zwracać się do sądu lub innego organu (np. inspekcji pracy) z wnioskiem o stwierdzenie popełnienia wykroczenia.

Za co pracodawca może wymierzyć karę majątkową
Karę majątkową pracodawca może wymierzyć pracownikowi wyłącznie za:
• nieprzestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,
• nieprzestrzeganie przepisów przeciwpożarowych,
• opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia,
• stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości,
• spożywanie alkoholu w czasie pracy.

Jak powinna wyglądać procedura wymierzenia kary
Pierwszym etapem postępowania zmierzającego do ukarania pracownika jest wysłuchanie, co pracownik ma do powiedzenia w kwestii zarzucanego mu wykroczenia. W drugim etapie podejmuje się decyzję o zastosowaniu lub odstąpieniu od kary. Trzeci etap to zawiadomienie pracownika na piśmie o zastosowanej karze wraz ze wskazaniem rodzaju naruszenia obowiązku pracowniczego i daty jego popełnienia oraz pouczeniem o możliwości zgłoszenia sprzeciwu.

Od nałożonej kary pracownik może wnieść do pracodawcy sprzeciw w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu. Przesłanką wniesienia sprzeciwu jest zastosowanie kary z naruszeniem prawa. Pracownik, który wniósł sprzeciw, może w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia go o odrzuceniu sprzeciwu wystąpić do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary.

Na co można przeznaczyć karę pieniężną
Wpływy z kar pieniężnych przeznacza się na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 108 § 4 Kodeksu pracy).

Co można jeszcze potrącić z wynagrodzenia
Możliwość potrącenia z wynagrodzenia netto, tzn. po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, kary pieniężnej wymierzonej przez pracodawcę – wynika z art. 87 § 1 Kodeksu pracy.

Przepis ten pozwala na potrącenie z wynagrodzenia wyłącznie:
• sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,
• sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
• niezwróconych zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,
• kar pieniężnych przewidzianych w art. 108 Kodeksu pracy.

Przy zbiegu „egzekucji” z kilku tytułów potrąceń dokonuje się w przedstawionej wyżej kolejności, stosując ograniczenia wynikające z przepisów Kodeksu pracy.

Jaka kwota może być potrącona
W celu zapewnienia pracownikowi podstaw egzystencji ustawodawca przewidział dwa rodzaje ograniczeń dotyczących wysokości potrąceń dokonywanych z wynagrodzenia za pracę. Po pierwsze – w art. 87 § 3–5 Kodeksu pracy przewidział granice potrąceń, po drugie – w art. 871 k.p. wskazał kwoty wolne od potrąceń z wynagrodzenia.

Niezależnie od tego kary pieniężne, o których mowa w art. 87 § 1 pkt 4 k.p., stosuje się w granicach przewidzianych w art. 108, czyli nie mogą one przewyższać dziennego wynagrodzenia za jedno wykrocznie lub opuszczony bez usprawiedliwienia dzień pracy oraz sumarycznie dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń, o których mowa w art. 87 § 1 pkt 1–3 k.p. (alimenty, inne tytuły wykonawcze oraz nierozliczone zaliczki).

Jak zaewidencjonować karę pieniężną
Ukaranie pracownika przez pracodawcę karą pieniężną nie powoduje zmniejszenia należnego pracownikowi wynagrodzenia, ewidencjonowanego jako koszty wynagrodzeń w księgach rachunkowych przedsiębiorcy (konto 404).

Potrącenie kary pieniężnej, „dokonane” na liście wynagrodzeń, stanowi przychód pracodawcy (podatkowy), który powinien zostać zaewidencjonowany na koncie pozostałych przychodów operacyjnych zapisem:
Wn konto 231 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń”,
Ma konto 764 „Pozostałe przychody operacyjne”.

Jak wskazaliśmy wcześniej, wpływy z kar pieniężnych (zgodnie z Kodeksem pracy) przeznacza się na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy. Nie oznacza to jednak, że kwotę potrąconych kar pieniężnych należy wyodrębniać w księgach rachunkowych jako „specjalny fundusz” – przeznaczony na poprawę BHP. Przepisy nie narzucają terminu wydatkowania potrąconych kwot. Przeznaczenie kar pieniężnych na poprawę warunków pracy może zostać udokumentowane wydatkami, ewidencjonowanymi na koncie 405 – „Świadczenia na rzecz pracowników” – w analityce: „wydatki z tytułu BHP”.

Przy ewidencjonowaniu kar pieniężnych należy pamiętać, że kara może zostać anulowana przez pracodawcę na skutek wniesionego przez pracownika sprzeciwu lub uchylenia kary pieniężnej przez sąd pracy. W takich przypadkach pracodawca jest obowiązany zwrócić niezwłocznie pracownikowi równowartość pobranej kwoty, co pociąga za sobą następujące zapisy:
1. Anulowanie kary pieniężnej w wyniku uwzględnienia sprzeciwu pracownika lub uchylenie kary przez sąd pracy:
  Wn konto 764 „Pozostałe przychody operacyjne”,
  Ma konto 231 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń”.
2. Zwrot potrąconej kwoty:
  Wn konto 231 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń”,
  Ma konto 131 „Bieżący rachunek bankowy” lub konto 101 „Kasa krajowych środków pieniężnych”.

PRZYKŁAD
Założenia:
Pracownik K. otrzymuje stałe miesięczne wynagrodzenie w wysokości 3200 zł brutto. W czerwcu 2006 r. pracodawca otrzymał tytuł wykonawczy, zgodnie z którym został zobowiązany do potrącania z wynagrodzenia pracownika kwoty 500 zł miesięcznie z tytułu alimentów. W tym samym miesiącu pracodawca otrzymał także od komornika tytuł wykonawczy, zobowiązujący do potrącenia z wynagrodzenia pracownika kwoty 600 zł z tytułu niespłaconego kredytu konsumpcyjnego.

Niezależnie od tego, w lutym 2006 r. pracownik pobrał zaliczkę w wysokości 200 zł na zakup biletów kolejowych na potrzeby firmy, z których firma zrezygnowała. Ponieważ termin rozliczenia zaliczki minął, pracodawca postanowił potrącić należność z tego tytułu z wynagrodzenia za czerwiec.

Dodatkowo pracodawca ukarał pracownika K. za spożywanie alkoholu w pracy karą pieniężną w maksymalnej wysokości.

Rozwiązanie:
Przy wynagrodzeniu w wysokości 3200 zł brutto, po odliczeniu obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy, wynagrodzenie netto wynosi 2144,67 zł.

Przy jednoczesnym potrącaniu sum egzekwowanych z mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne oraz kwot nierozliczonych zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi, potrącenia nie mogą w sumie przekroczyć połowy wynagrodzenia, natomiast łącznie z potrąceniami świadczeń alimentacyjnych 3/5 wynagrodzenia netto.

Z kwoty 2144,67 zł pracodawca może w omawianym przypadku potrącić 1286,80 zł. Zgodnie z kolejnością potrąceń przewidzianą w art. 87 § 1 k.p. w pierwszej kolejności potrąca się zobowiązanie pracownika z tytułu świadczenia alimentacyjnego (1286,80 zł – 500,00 zł = = 786,80 zł), następnie z tytułu niespłaconego kredytu konsumpcyjnego (786,80 zł – 600,00 zł = = 186,80 zł), a dopiero w trzeciej kolejności należność pracodawcy z tytułu nierozliczonej zaliczki. Oznacza to, że w czerwcu pracodawca z tytułu nierozliczonej zaliczki będzie mógł potrącić jedynie 186,80 zł. Reszta należności (200,00 zł – 186,80 zł = 13,20 zł) będzie mogła zostać potrącona z wynagrodzenia należnego pracownikowi w kolejnym miesiącu pracy.

Po dokonaniu tych potrąceń pracownikowi pozostałaby do wypłaty kwota 857,87 zł (2144,67 zł – 1286,80 zł).
Przypomnijmy, kara pieniężna za jedno przekroczenie, jak też za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, natomiast łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty po dokonaniu potrąceń, o których mowa w art. 87 § 1 pkt 1–3 k.p.

Przy uwzględnieniu pierwszego warunku kara pieniężna za picie alkoholu w pracy nie może być wyższa niż 2144,67 zł : 22 dni = 97,50 zł, natomiast drugie ograniczenie obniża maksymalny wymiar kary do kwoty 85,79 zł.

Ustalając możliwość dokonania potrąceń z wynagrodzenia w danym miesiącu, należy wziąć pod uwagę również postanowienia art. 87
1 k.p. Zgodnie z tym przepisem wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia w wysokości:
minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne i zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, co obowiązuje przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie innych należności niż świadczenia alimentacyjne. Należy zauważyć, że przy zapłacie alimentów powyższego ograniczenia nie ma,
75% powyższej kwoty – przy potrącaniu niezwróconych zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,
90% kwoty podstawowej – przy potrącaniu kar pieniężnych, przewidzianych w Kodeksie pracy.

Przy minimalnym (ustawowym) wynagrodzeniu, wynoszącym w 2006 r. 899,10 zł (brutto), podstawowa kwota wolna od potrąceń (100%) wynosiła 655,24 zł. Należy dodać, że w przypadku pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze pracy kwoty wolne ulegają zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, co oznacza, że dla „półetatowca” podstawowa kwota wynagrodzenia niepodlegająca potrąceniu wynosiła w tym czasie 327,62 zł.

Po przeprowadzeniu powyższych wyliczeń pracodawca ukarał pracownika kwotą 85 zł. Ze względu na ewidentne przewinienie pracownik nie wniósł sprzeciwu. Zastosowana kara pieniężna może zostać potrącona w całości z wynagrodzenia za czerwiec, ponieważ kwota wolna od potrąceń przy pobraniu kary pieniężnej – w przypadku pracownika zatrudnionego na pełnym etacie – wynosiła 589,72 zł, więcej niż pozostało z wynagrodzenia netto, po dokonaniu potrąceń.

Sporządzono listę płacy, na której dokonano potrąceń obciążających wynagrodzenie pracownika K. Poniżej podajemy istotne pozycje z listy wynagrodzeń, niezbędne do zaksięgowania dokonanych potrąceń z wynagrodzenia. Dane odnoszą się wyłącznie do wynagrodzenia pracownika K.
1. Wynagrodzenie brutto: 3200,00 zł
2. Składki na ubezpieczenia społeczne: 598,72 zł
3. Ubezpieczenie zdrowotne (naliczone 8,75%): 227,61 zł
4. Podatek dochodowy od osób fizycznych (kwota podlegająca przekazaniu do urzędu skarbowego): 229,00 zł
Potrącenia na liście wynagrodzeń
5. Alimenty: 500,00 zł
6. Tytuły egzekucyjne inne niż alimenty (niespłacony kredyt): 600,00 zł
7. Część zaliczki pieniężnej udzielonej pracownikowi: 168,80 zł
8. Kara pieniężna: 85,00 zł

Księgowania listy płac z dokonanymi potrąceniami (pod datą 30 czerwca):
1. Wynagrodzenie brutto:
  Wn konto 404-01 „Wynagrodzenia” (naliczone – niestanowiące do chwili zapłaty kosztów uzyskania przychodów) 3200,00 zł,
  Ma konto 231 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń” 3200,00 zł.
2. Składki na ubezpieczenie społeczne opłacane przez pracownika:
  Wn konto 231 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń” 598,72 zł,
  Ma konto 227-01 „Rozrachunki z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych” (ubezpieczenie emerytalne) 312,32 zł,
  Ma konto 227-02 „Rozrachunki z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych” (ubezpieczenie rentowe) 208,00 zł,
  Ma konto 227-03 „Rozrachunki z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych” (ubezpieczenie chorobowe) 78,40 zł.
3. Składka na ubezpieczenie zdrowotne:
  Wn konto 231 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń” 227,61 zł,
  Ma konto 227-04 „Rozrachunki z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych” (ubezpieczenie zdrowotne) 227,61 zł.
4. Zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych podlegająca przekazaniu do urzędu skarbowego:
  Wn konto 231 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń” 229,00 zł,
  Ma konto 226 „Rozrachunki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych” 229,00 zł.
5. Potrącenie alimentów:
  Wn konto 231 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń” 500,00 zł,
  Ma konto 248 „Inne rozrachunki” (w analityce: konto imienne wierzyciela) 500,00 zł.
6. Potrącenie niespłaconej części kredytu:
  Wn konto 231 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń” 600,00 zł,
  Ma konto 248 „Inne rozrachunki” (w analityce: konto imienne wierzyciela), 600,00 zł.
7. Potrącenie niezwróconej zaliczki (do wysokości podlegającej potrąceniu):
  Wn konto 231 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń” 186,80 zł.
  Ma konto 234 „Inne rozrachunki z pracownikami” 186,80 zł.
8. Potrącenie kary pieniężnej:
  Wn konto 231 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń” 85,00 zł,
  Ma konto 764 „Pozostałe przychody operacyjne” 85,00 zł.
Po tych potrąceniach pracownik otrzyma „do ręki” 772,87 zł.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.


W przykładzie pominięte zostały księgowania składek obciążających pracodawcę oraz zapłata powstałych zobowiązań.

Przy okazji należy zwrócić uwagę na fakt, że wypłacone wynagrodzenia stanowią koszt uzyskania przychodu – z chwilą wypłaty. Dlatego należy dokonać, pod datą zapłaty, przeksięgowania kosztów wynagrodzenia na konto analityczne kosztów stanowiących koszt uzyskania przychodu, zapisem:
Wn konto 404-02 „Wynagrodzenia” (wypłacone, stanowiące koszt uzyskania przychodów),
Ma konto 404-01 „Wynagrodzenia” (naliczone – niestanowiące kosztu uzyskania przychodów).

Analogiczne rozwiązania analityczne można stosować przy ewidencji kosztów (księgowych i podatkowych) na koncie 405 „Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia na rzecz pracowników”.

• art. 871, art. 87 § 1 pkt 1–4, art. 108 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 133, poz. 935

Tadeusz Waślicki
Autor jest biegłym rewidentem
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Monitor Księgowego
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    System kaucyjny w Polsce. Od kiedy? Na czym ma polegać? Jeżeli do kaucji zostanie doliczony VAT, to konsumenci zapłacą dodatkowy podatek

    Przepisy ustawy kaucyjnej nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, czy do kaucji doliczony będzie VAT; jeśli tak się stanie, to konsument zapłaci dodatkowy podatek - ocenili przedstawiciele branży napojowej i handel detaliczny. Zaapelowali, by start systemu przesunąć na 2026 r.

    "Trójpak" dotyczący Trybunału Konstytucyjnego - projekty uchwały, ustawy i zmian w Konstytucji na najbliższym posiedzeniu Sejmu [6-8 marca]

    Na najbliższym posiedzeniu Sejmu zostanie zaprezentowany "trójpak" dotyczący Trybunału Konstytucyjnego - projekty uchwały, ustawy i zmian w Konstytucji RP.

    Zmiany w podatku Belki - MF ma już projekt ustawy, którym w tym tygodniu zajmie się Rada Ministrów

    Zmiany w podatku Belki coraz bliżej. Ministerstwo Finansów ma już przygotowany projekt ustawy, którym w tym tygodniu zajmie się rząd.

    Rząd szykuje zmiany w składce zdrowotnej. "Niestety, planowane zmiany nie spowodują zmniejszenia wysokości daniny"

    Rząd zmienia zasady rozliczeń składki zdrowotnej i proponuje dwa rozwiązania. Przedsiębiorcy są zdania, że planowane zmiany nie spowodują zmniejszenia wysokości składki zdrowotnej, o co od dawna zabiegają.

    Twój e-PIT - zwrot podatku nawet w ciągu jednego dnia

    Zwroty z większości zeznań PIT-37 złożonych w usłudze Twój e-PIT trafiają na konto znacznie szybciej. Niektórzy dostają zwrot nawet w ciągu jednego dnia - poinformował szef Krajowej Administracji Skarbowej Marcin Łoboda.

    Ulga na jedno dziecko 2024. 112 tys. zł to niestety limit dochodów wspólny dla obojga rodziców lub opiekunów prawnych

    Rodzice odliczający ulgę na dziecko często są zaskoczeni informacją, że możliwość skorzystania z tej ulgi ogranicza limit ich dochodów nie tylko w przypadku, gdy mają jedno dziecko. Także gdy mają np. dwoje dzieci, jedno z ich dzieci jest małoletnie (czyli uprawnia do ulgi) a drugie np. ukończyło 25. rok życia (czyli nie uprawnia do odliczenia ulgi prorodzinnej). Dotyczy to też sytuacji gdy dziecko po ukończeniu 18 roku życia (a przed ukończeniem 25. rok życia) przestało uczyć się lub studiować. Te zasady dotyczą zarówno roku 2024 jak i poprzednich 2023 r. i 2022 r.

    Krajowy Plan Odbudowy w Polsce w 2024 roku. Wyścig z czasem po 60 miliardów euro

    Zeszłotygodniowe informacje dotyczące odblokowania funduszy europejskich są optymistyczne – kierunek działań przyjęty przez polski rząd może liczyć na przychylność UE. Pamiętajmy jednak, że deklaracje te nie oznaczają, że środki na wspieranie reform i inwestycji zostaną nam „automatycznie” udostępnione - pisze Łukasz Kościjańczuk, partner w CRIDO.

    Czy laptop i wynajęte mieszkanie pracownika zagranicznej firmy to już zakład w Polsce?

    Pracownicy wykonujący pracę poza miejscem siedziby pracodawcy (lub innym miejscem określonym w umowie o pracę) mogą generować szereg konsekwencji podatkowych, zarówno dla pracownika, jak i dla pracodawcy, szczególnie gdy w grę wchodzi praca poza Polską, lub w Polsce, ale dla pracodawcy z innego kraju - pisze Dr Adam Barcikowski – Manager w Nexia Advcero.

    Obniżenie VAT w branży "beauty" - skutki dla budżetu państwa, gospodarki i konsumentów

    Jak obniżenie stawki podatku VAT w branży "beauty" od kwietnia 2024 roku wpłynie na dochody budżetu państwa, na zachowania przedsiębiorców i konsumentów?

    Niższy VAT od 1 kwietnia 2024 r. Stawka 8% dla usług kosmetycznych, manicure i pedicure

    Ministerstwo Finansów przygotowało już projekt rozporządzenia, które obniży od 1 kwietnia 2024 r. - z 23% do 8% – stawkę VAT na określone usługi kosmetyczne.

    REKLAMA