Na podstawie jakich dokumentów można dokonywać zapisów w pkpir

rada

Tak, takie postępowanie jest nieprawidłowe. Przepisy dotyczące prowadzenia pkpir, w zakresie księgowania kosztów, bezpośrednio pozwalają na zbiorcze księgowanie tylko wydatków związanych z eksploatacją samochodu osobowego niebędącego środkiem trwałym. W uzasadnieniu wskazujemy prawidłowe dokumenty, które powinny być podstawą księgowania takich kosztów.

uzasadnienie

Aby odpowiedzieć na pytanie Czytelnika, należy sprawdzić, jaki katalog dokumentów, na podstawie których dokonuje się zapisów w księdze, wskazuje rozporządzenie w sprawie prowadzenia pkpir. Podstawowym dokumentem jest faktura VAT, ale oprócz niej również noty księgowe, dzienne zestawienia faktur sprzedaży, dowody przesunięć, dowody opłat pocztowych, bankowych i inne dowody opłat (również na podstawie książeczek opłat) oraz inne dokumenty oznaczone numerem lub w inny sposób, które zawierają co najmniej:

l dane wystawcy i nabywcy,

l datę wystawienia i datę operacji gospodarczej,

l przedmiot operacji określony co do ilości i wartości oraz

l podpisy osób uprawnionych.

Podatnik dodatkowo ma jeszcze możliwość wystawienia dokumentu księgowego zwanego dowodem wewnętrznym, z tym że to, co ma dokumentować dowód wewnętrzny, jest ściśle określone w przepisach i jest to lista zamknięta. Dowody te mogą dotyczyć wyłącznie:

l zakupu produktów roślinnych i zwierzęcych bezpośrednio od producenta lub hodowcy krajowego,

l zakupu od ludności zebranych surowców roślin zielarskich, ziół, jagód owoców leśnych i grzybów,

l wartości produktów roślinnych lub zwierzęcych z własnej uprawy podatnika,

l zakupu materiałów pomocniczych w jednostkach handlu detalicznego,

l kosztów diet i innych należności za czas podróży służbowych,

l zakupu odpadów poużytkowych od ludności,

l wydatków na telefon, prąd, czynsz, wodę, gaz, centralne ogrzewanie w części przypadającej na działalność gospodarczą,

l opłat sądowych i notarialnych,

l wydatków związanych z parkowaniem samochodu (podstawą wystawienia dowodu jest bilet z parkometru, kupon, bilet jednorazowy załączony do sporządzonego dowodu).

Paragonami można zaś udokumentować:

l zakup w jednostkach handlu detalicznego materiałów, środków czystości i bhp oraz materiałów biurowych,

l zakup paliwa i olejów za granicą (w tym przypadku podstawą księgowania mogą być również dowody kasowe).

Jedne i drugie muszą zawierać dane wskazane w § 14 ust. 4 rozporządzenia.

Przepisy regulujące sposób prowadzenia księgi dopuszczają również możliwość sporządzania dokumentów zbiorczych i dokonywania na ich podstawie księgowań. Dokumenty, dla których można takie zestawienia sporządzać, to:

l zestawienie sprzedaży, czyli dzienne zestawienie faktur,

l zestawienie dziennej sprzedaży nieudokumentowanej na dowodzie wewnętrznym,

l miesięczne zestawienie raportów dobowych,

l miesięczne zestawienie sprzedaży na podstawie rejestru VAT,

l miesięczne zestawienie poniesionych wydatków z tytułu użytkowania samochodu osobowego niebędącego środkiem trwałym firmy.

Większość możliwości księgowania zestawionych dokumentów wskazanych w przepisach dotyczy sprzedaży. Odnośnie do kosztów przepisy bezpośrednio mówią tylko o zestawianiu wydatków ponoszonych na używanie samochodu osobowego.

W odpowiedzi na pytanie Czytelnika należałoby stwierdzić, że nie ma podstaw prawnych, aby księgować do kosztów dokumentem zbiorczym zakup paliwa, który prawdopodobnie jest udokumentowany fakturą VAT. Przepisy nie przewidują takiego dokumentu. Inaczej sprawa wygląda w przypadku kosztów bankowych - podstawą jest dokument potwierdzający ich poniesienie, czyli wyciąg bankowy. Podatnik powinien więc potraktować otrzymany z banku wyciąg bankowy jako podstawę do księgowania kosztów bankowych.

Z kolei księgowanie kosztów wynagrodzeń pracowniczych odbywa się na podstawie dowodu wypłaty wynagrodzenia w przypadku wynagrodzeń wypłacanych osobom zatrudnianym na umowę o pracę. Najczęściej dowodem jest pokwitowanie odbioru wynagrodzenia na liście płac, może to być również przelew bankowy. Ponieważ przepisy o księgowaniu w księdze umów zlecenia i o dzieło mówią tylko tyle, że należy je ewidencjonować w tej samej kolumnie co wynagrodzenia o pracę, należy uznać, że podstawą księgowania jest wypłacona i podpisana przez strony pojedyncza umowa zlecenia lub umowa o dzieło.

Podstawa prawna:
- § 12-14, § 19-24 rozporządzenia Ministra Finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów - Dz.U. Nr 152, poz. 1475; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 36, poz. 229

Katarzyna Okuniewska

księgowa z wieloletnim doświadczeniem, ekonomista