Kategorie

Jak zaewidencjonować dzierżawę gruntu

Jerzy Rybka
Na podstawie umowy dzierżawy zawartej w grudniu 2006 r. z rolnikiem indywidualnym spółka z o.o., której podstawową działalnością jest działalność rolnicza, wydzierżawiła od rolnika grunt rolny na okres pięciu lat, poczynając od 1 stycznia 2007 r.

 

Grunt będzie wykorzystywany rolniczo. Czynsz z tytułu dzierżawy płatny jest za każdy rok kalendarzowy do 31 sierpnia danego roku na rachunek bankowy rolnika. Jaki dokument będzie właściwy dla ujęcia kosztu z tytułu czynszu dzierżawnego w księgach rachunkowych spółki (rolnik nie wystawi rachunku)? Jak i kiedy zdarzenie to ująć w księgach rachunkowych spółki? Ewidencję kosztów spółka prowadzi na kontach zespołu 4.

 


rada


W przypadku braku możliwości otrzymania od rolnika dokumentu w postaci rachunku uproszczonego lub faktury jednostka może udokumentować zdarzenie za pomocą dowodu zastępczego. Koszty dzierżawy należy rozliczać proporcjonalnie w ciągu roku.


uzasadnienie


Podstawą zapisów w księgach rachunkowych są dowody księgowe stwierdzające dokonanie operacji gospodarczej. Są one wynikiem realizacji umów handlowych zawieranych z kontrahentami. Sama umowa może nie powodować przeniesienia prawa własności.


Umowa dzierżawy jest specyficzną umową cywilnoprawną zdefiniowaną przez przepisy kodeksu cywilnego. Zobowiązuje ona wydzierżawiającego do oddania rzeczy do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony. Dzierżawca natomiast zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.


Udokumentowanie ewidencji dzierżawy gruntu


Dzierżawa gruntu jest zatem usługą. Na podstawie zawartej umowy usługodawca wystawia fakturę VAT. Podstawą opodatkowania jest umówiona kwota czynszu. Wyjątkiem jest tutaj dzierżawa gruntów przeznaczonych na cele rolnicze.


Dzierżawa nieruchomości stanowi świadczenie usługi. Co do zasady czynność ta podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki 22%. Wyjątek stanowi dzierżawa gruntów przeznaczonych na cele rolnicze. Zwolnienie to ma podstawę prawną w § 8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.


Jeśli rolnik świadczący usługę dzierżawy nie jest czynnym podatnikiem VAT - nie wystawi faktury. Jednostka prowadząca księgi rachunkowe musi jednak zaewidencjonować zdarzenie gospodarcze za pomocą dowodu księgowego. Przepisy bilansowe wyróżniają dowody:

l zewnętrzne obce - otrzymane od kontrahentów,

l zewnętrzne własne - przekazywane w oryginale kontrahentom,

l wewnętrzne - dotyczące operacji wewnątrz jednostki.


W razie uzasadnionego braku możliwości uzyskania zewnętrznych obcych dowodów źródłowych kierownik jednostki może zezwolić na udokumentowanie operacji gospodarczej za pomocą księgowych dowodów zastępczych, sporządzonych przez osoby dokonujące tych operacji. Nie może to jednak dotyczyć operacji gospodarczych, których przedmiotem są zakupy opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz skup metali nieżelaznych od ludności.


W omawianym przykładzie usługa dzierżawy nie podlega przepisom ustawy o VAT, a to oznacza, że dla udokumentowania kosztu z tytułu czynszu wystarczy wewnętrzny dokument zastępczy. Może to być standardowe polecenie księgowania (PK) sporządzone na podstawie umowy.


Ewidencja księgowa dzierżawy gruntu


Spółka prowadzi ewidencję kosztów na kontach zespołu 4. Jeżeli jednostka jest ukierunkowana tylko na działalność rolniczą, ograniczenie w postaci zastosowania tylko kont zespołu 4 jest uzasadnione. Rozwiązanie takie nie jest pracochłonne z punktu widzenia służb księgowych, jednocześnie dostarcza podstawowych informacji na temat poniesionych kosztów. Umożliwia prawidłowe sporządzenie rachunku zysków i strat w wariancie porównawczym oraz informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego.


Działalność rolnicza polegająca na wytwarzaniu produktów roślinnych ma charakter jednoroczny. Jeden raz w roku powstaną produkty, którym przypisane będą określone koszty. Koszty dzierżawy można w ciągu roku rozliczyć w podziale na poszczególne miesiące. Za koszty wytworzenia produktu uznaje się koszty pozostające w bezpośrednim związku z danym produktem oraz uzasadnioną część kosztów pośrednio związanych z wytworzeniem tego produktu.


Jeżeli, całość gruntu będzie wykorzystana do zasiewu na początku roku, należy dokonać księgowania rocznego czynszu dzierżawy w poczet kosztów usług obcych (40), przy jednoczesnym rozliczaniu ich w czasie, obciążając konto „Rozliczenia międzyokresowe kosztów”. Natomiast miesięczna rata rozliczana będzie za pomocą konta przejściowego „Rozliczenie kosztów” (49) oraz konta „Rozliczenia międzyokresowe kosztów” (64).


Inne koszty rodzajowe ujmuje się odpowiednio na kontach zespołu 4, zalecane jest jednak wyodrębnienie na kontach analitycznych kosztów bezpośrednio związanych z produkcją.


Jednostka może - i wydaje się to najlepszym rozwiązaniem w przypadku uprawy roślin - korzystać z uproszczonej ewidencji kosztów, którą przewiduje ustawa o rachunkowości. Pozwala ona na odpisywanie w koszty wartości produktów gotowych w momencie ich wytworzenia, połączone z ustalaniem stanu tych składników aktywów i jego wyceny oraz korekty kosztów o wartość tego stanu.


Jakie koszty zaliczamy do kosztów wytworzenia


Koszty bezpośrednie obejmują wartość zużytych materiałów bezpośrednich, koszty pozyskania i przetworzenia związane bezpośrednio z produkcją i inne koszty poniesione w związku z doprowadzeniem produktu do postaci i miejsca, w jakich się znajduje w dniu wyceny. Do uzasadnionej, odpowiedniej do okresu wytwarzania produktu, części kosztów pośrednich zalicza się zmienne pośrednie koszty produkcji oraz tę część stałych, pośrednich kosztów produkcji, które odpowiadają poziomowi tych kosztów przy normalnym wykorzystaniu zdolności produkcyjnych.


UWAGA!

Nawet jeżeli ustawa zezwala na dokonanie inwentaryzacji raz w roku, nie później niż na dzień bilansowy, należy zaznaczyć, że ze względu na rozliczenie podatkowe rzeczywisty koszt własny powinien być ustalony na koniec każdego miesiąca.


Dlatego na dzień bilansowy dokonana będzie korekta tego kosztu o wartość zinwentaryzowanych, niesprzedanych produktów roślinnych.

Może się zdarzyć, że niecały obszar zostanie wykorzystany. Wtedy część czynszu odpowiadająca temu obszarowi stanowiła będzie koszt niewykorzystanych zdolności produkcyjnych księgowanych na pozostałe koszty operacyjne.


Przykład

W grudniu 2006 r. spółka zawarła z rolnikiem umowę dzierżawy na pięć lat. Czynsz roczny wynosi 6000 zł, miesięczna rata - 500 zł. Inne koszty bezpośrednio związane z produkcją roślin:

l zużycie materiałów - 1500 zł,

l wynagrodzenia - 4500 zł.

Wyhodowane rośliny spółka sprzedała za 15 000 zł netto. Na koniec okresu wartość pozostałych roślin na poziomie kosztu wytworzenia wynosi 1000 zł.

1. Księgowanie kosztu dzierżawy na początek roku:

a) ewidencja na kontach zespołu 4

Wn „Usługi obce” 6 000

Ma „Rozrachunki z dostawcami” 6 000

b) przeniesienie kosztów do rozliczenia w czasie

Wn „Rozliczenia międzyokresowe kosztów” 6 000

Ma „Rozliczenie kosztów” 6 000

2. Przeksięgowanie miesięcznej raty:

Wn „Rozliczenie kosztów” 500

Ma „Rozliczenia międzyokresowe kosztów” 500

3. Zużycie materiałów:

Wn „Zużycie materiałów” 1 500

Ma „Materiały” 1 500

4. Wynagrodzenie:

Wn „Wynagrodzenie” 4 500

Ma „Rozrachunki z pracownikami” 4 500

5. Zaliczenie do kosztu własnego wartości wyprodukowanych roślin:

Wn „Koszt własny sprzedaży” 12 000

Ma „Rozliczenie kosztów” 12 000

6. Faktura za sprzedane produkty roślinne:

Wn „Rozrachunki z odbiorcami” 18 300

Ma „VAT należny” 3 300

Ma „Sprzedaż produktów” 15 000

7. Korekta kosztów własnych o wartość produktów w magazynie:

Wn „Produkty” 1 000

Ma „Koszt własny sprzedaży” 1 000

Księgowania na dzień bilansowy

8. Przeksięgowanie kosztów rodzajowych na wynik finansowy:

Wn „Wynik finansowy” 12 000

Ma „Usługi obce” 6 000

Ma „Wynagrodzenie” 4 500

Ma „Zużycie materiałów” 1 500

9. Przeksięgowanie przychodów na wynik finansowy:

Wn „Przychody ze sprzedaży” 15 000

Ma „Wynik finansowy” 15 000

10. Ustalenie zmiany stanu produktu:

Wn „Rozliczenie kosztów” 11 000

Ma „Koszt własny sprzedaży” 11 000

11. Przeksięgowanie zmiany stanu produktów:

Wn „Rozliczenie kosztów” 1 000

Ma „Wynik finansowy” 1 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Przychody z działalności rolniczej nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych niezależnie od tego, czy podmiot wykorzystuje do tego celu grunty własne czy też grunty wydzierżawione od innych podmiotów. Jednostka musi to jednak czynić własnymi siłami. Wszelkie koszty związane z tą działalnością (m.in. dzierżawy gruntów) nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów, gdyż warunkiem zakwalifikowania wydatku do kosztu podatkowego jest jego związek z przychodem podatkowym.


Podstawa prawna:
- art. 17 ust. 2 pkt 4, art. 28 ust. 3 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1540

- art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 251, poz. 1847


Jerzy Rybka

główny księgowy z licencją MF

Źródło: Biuletyn Rachunkowości
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    15 cze 2021
    Zakres dat:

    Profil zaufany - zmiany od 17 czerwca 2021 r.

    Profil zaufany. Od 17 czerwca 2021 r. w trakcie wideospotkania z urzędnikiem będzie można założyć tradycyjny, a nie tymczasowy profil zaufany (PZ) - poinformowała Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Ponadto od 17 czerwca wydane wcześniej tymczasowe PZ staną się "tradycyjnymi" profilami zaufanymi, ważnymi przez 3 lata (tymczasowy profil był ważny tylko 3 miesiące).

    Fundacja rodzinna z ulgą repolonizacyjną

    Fundacje rodzinne. Propozycje zawarte w projekcie ustawy o fundacji rodzinnej zostały uzupełnione; ich skutkiem ma być niższe niż w oryginalnym projekcie opodatkowanie fundacji rodzinnych. Planowane jest m.in. wprowadzenie ulgi repolonizacyjnej, skierowanej do osób które chciałyby przenieść kapitał gromadzony w zagranicznych fundacjach czy trustach do polskiej fundacji rodzinnej.

    Wpłaty do PPK - kiedy pobrać zaliczkę na PIT?

    Wpłaty do PPK finansowane przez pracodawcę stanowią przychód pracownika oszczędzającego w PPK (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT). Oznacza to, że pracodawca powinien naliczyć i pobrać od tych wpłat zaliczkę na PIT zgodnie z obowiązującą danego pracownika skalą podatkową (17% lub 32%).

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT w 2022 roku – jak być powinno

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT. Jak rozwiązać problem składki na ubezpieczenie zdrowotne w nowym systemie opodatkowania dochodów osób fizycznych (PIT), który ma obowiązywać od 2022 roku? Profesor Witold Modzelewski proponuje, by – przy spełnieniu dwóch innych warunków - kwota składki była dla wszystkich podatników kosztem uzyskania przychodów lub była wyłączona z podstawy opodatkowania.

    Opłata reprograficzna a komputery przenośne i stacjonarne

    Opłata reprograficzna nie powinna dotyczyć komputerów przenośnych i stacjonarnych, natomiast w przypadku pozostałych urządzeń i nośników powinna być znacznie obniżona - uważa Konfederacja Lewiatan.

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów. Ministerstwo Finansów informuje, że w ramach Polskiego Ładu zostaną wdrożone nowe rozwiązania prawne i organizacyjne mające na celu przyciąganie do Polski strategicznych inwestorów. Już w 2022 roku kompleksowa i szybka obsługa inwestorów ma stać się (wg zamierzeń MF i Rządu) wizytówką naszego kraju. Uruchomiony zostanie tzw. Investor Desk i Interpretacja 590. Będą też korzystne rozwiązania podatkowe dla holdingów (w tym PGK VAT) i zachęta do inwestycji dla instytucji finansowych.

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów”

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów” - to nowy standard rachunkowości, którego projekt został właśnie skierowany do dyskusji publicznej. Termin zgłaszania uwag do projektu upływa 8 sierpnia 2021 r. Co zawiera nowy KSR?

    SLIM VAT 2. Korekta deklaracji importowej

    SLIM VAT 2 zawiera rozwiązanie, które umożliwi podatnikowi rozliczającemu podatek z tytułu importu towarów bezpośrednio w deklaracji podatkowej dokonania korekty deklaracji, w sytuacji gdyby w pierwotnej deklaracji nie rozliczył w prawidłowej wysokości podatku.

    Kolejne deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym

    Deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym. Ministerstwo Finansów planuje poszerzenie listy deklaracji podatkowych, które mogą być podpisywane elektronicznie o deklaracje akcyzowe AKC-UAKZ i AKC-KZ. Ponadto możliwe będzie opatrywanie podpisem zaufanym albo podpisem osobistym - deklaracji uproszczonej w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych (AKC-US) oraz podań w sprawach dotyczących podatku akcyzowego − przesyłanych przez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych.

    Nadużywanie prawa przez organy podatkowe będzie utrudnione

    Postępowanie podatkowe. Fiskus decydując się na bezpodstawne wszczęcie postępowania podatkowego naraża się na ryzyko uchylenia decyzji administracyjnej i utratę kompetencji do zmiany rozliczenia podatkowego podatnika.

    Spłata zaległości podatkowej przez członka zarządu

    Zobowiązania podatkowe spółki. Organ podatkowy dochodził od członka zarządu spółki spłaty zobowiązań podatkowych, które już nie istniały.

    MF zaprasza na XII Forum Cen Transferowych – 24 czerwca 2021 r.

    Ministerstwo Finansów informuje, że XII edycja Forum Cen Transferowych (FCT) odbędzie się online 24 czerwca 2021 r. Zgłoszenie udziału można przesłać do 18 czerwca 2021 r. (piątek).

    Crowdfunding (finansowanie społecznościowe) - nowe przepisy od listopada 2021 r.

    Crowdfunding - nowe przepisy od listopada 2021 r. Trwają prace nad przepisami (ustawa o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych), które uregulują rynek finansowania społecznościowego. Platformy, które się tym zajmują, zgodnie z proponowaną ustawą będą działać zgodnie z licencją i podlegać nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego. Zwiększy się jednak kwota – z 1 mln do 5 mln euro – którą będą mogły pozyskać w ramach crowdfundingu. Podwyższony limit zacznie obowiązywać od listopada 2023 roku. – W krótkim terminie nowe przepisy zapewnią w miarę bezpieczne funkcjonowanie rynku, w długiej perspektywie mogą umożliwić rozwój platform, również za granicą – ocenia Artur Granicki, prezes Navigator Crowd.

    Polskie Ład. Wyższe dopłaty do paliwa rolniczego od 2022 r.

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze od 2022 r. W ramach programu Polski Ład ma nastąpić podniesienie stawki dopłaty do 110 zł na hektar. Wypłata dopłat według podwyższonej stawki ma nastąpić w I połowie 2022 r.

    Polski Ład - wsparcie dla rolnictwa

    Polski Ład - rolnictwo. 12 czerwca 2021 r. premier Mateusz Morawiecki podczas debaty dot. Polskiego Ładu dla rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w Instytucie Zootechniki w Balicach koło Krakowa, przedstawił szereg pozytywnych zmian jakie czekają rolników. Ważniejsze zmiany, to: wyższe dopłaty do paliwa dla rolników, uwolnienie rolniczego handlu detalicznego, ustawa o rodzinnych gospodarstwach rolnych, kodeks rolny, E-okienko dla rolnika, cyfrowy system pozwalający na identyfikowanie żywności „od pola do stołu”, centralny system informatyczny zasobu państwowej ziemi.

    Podwyżki stawek podatkowych i podatki korporacyjne

    Podwyżki podatków. Poza klasyczną podwyżką stawek podatkowych, kraje decydują się na dodatkowe podatki korporacyjne - stwierdza w analizie Polski Instytut Ekonomiczny. Zwraca uwagę, że największym zmianom podlegają w ostatnim roku obciążenia środowiskowe.

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.