Zmiany w ustawie o rachunkowości od 2019 r. – wyjaśnienia MF

Infor.pl: Zgodnie ze zmianami, które wprowadza ustawa z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym (Dziennik Ustaw rok 2018 poz. 2244), od 1 stycznia 2019 r. podatnik będzie informował o zamiarze dobrowolnego prowadzenia ksiąg rachunkowych w zeznaniu rocznym składanym za rok podatkowy. Na czym dokładnie polega ta zmiana i jaki ma wymiar praktyczny?

Ministerstwo Finansów: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwana dalej „ustawą PIT”, nakłada na podatników prowadzących działalność gospodarczą obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych w roku podatkowym, jeżeli ich przychody z tej działalności w poprzednim roku wyniosły co najmniej 2 mln euro.

Przepis art. 24a ust. 5 ustawy PIT (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2018 r.) pozwala na prowadzenie w roku podatkowym ksiąg rachunkowych również podatnikom, których przychody w poprzednim roku były niższe od tego limitu.

Warunkiem jest jednak zawiadomienie o zamiarze prowadzenia ksiąg przed rozpoczęciem roku. Z jego brzmienia wynika, że osoba fizyczna, spółka cywilna osób fizycznych, spółka jawna osób fizycznych lub spółka partnerska może prowadzić księgi rachunkowe również od początku następnego roku podatkowego, jeżeli przychody, w rozumieniu art. 14, za poprzedni rok podatkowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości.

W tym przypadku osoba ta lub wspólnicy spółki przed rozpoczęciem roku podatkowego są obowiązani do zawiadomienia o tym naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym. Zawiadomienie o prowadzeniu ksiąg rachunkowych może być złożone na podstawie przepisów ustawy o CEIDG.

Ustawa z 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym, zmienia m.in. przepis art. 24a ust. 5 ustawy PIT. Zmiana polega na uchyleniu obowiązku odrębnego zawiadomienia przed rozpoczęciem roku podatkowego o zamiarze prowadzenia ksiąg rachunkowych, co dotychczas warunkowało ich prowadzenie. Podatnicy, którzy zdecydują się na prowadzenie ksiąg rachunkowych, pomimo braku obowiązku ich prowadzenia, jedynie poinformują o dokonanym wyborze w zeznaniu rocznym składanym za rok podatkowy, w którym prowadzili te księgi.

Polecamy: W jakim kierunku zmierza księgowość, obsługa biur rachunkowych oraz system podatkowo-księgowy w 2019? – konferencja w Poznaniu 19 lutego

Infor.pl: Ustawa wprowadza zmiany w ustawie o rachunkowości dotyczące m.in. jednostek mikro. Jak zmieniają się przepisy w tym zakresie? Czy progi wartościowe przewidziane dla tych jednostek pozostaną na tym samym poziomie? Od kiedy należy stosować nowe regulacje?

Ministerstwo Finansów: Progi dla jednostek mikro przewidziane w art. 3 ust. 1a pkt 1 nie uległy zmianie w omawianej nowelizacji ustawy o rachunkowości.

Do katalogu jednostek mikro włączono natomiast jednostki określone w przyjętym punkcie 2a art. 3 ust. 1a o treści:

„2a) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku działające zgodnie z ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, jeżeli przychody netto tych jednostek ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych wyniosły równowartość w walucie polskiej nie mniej niż 2 000 000 euro i nie więcej niż 3 000 000 euro za poprzedni rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą – w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą”.

Przepisy zmienianej ustawy o rachunkowości mają zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się po dniu 31 grudnia 2018 r.

Infor.pl: Ustawa modyfikuje progi wartościowe (umożliwiające stosowanie uproszczeń przy sporządzaniu sprawozdań finansowych) w przypadku jednostek małych. Proszę o wskazanie na czym polega zmiana i od kiedy można ją stosować?

Ministerstwo Finansów: W nowelizowanym art. 3 ust. 1c pkt 1 ustawy o rachunkowości zmieniono progi określone w literach a i b dotyczące jednostek małych:

a) z 17 000 0000 zł na 25 500 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

b) z 34 000 000 zł na 51 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy.

Przepisy zmienianej ustawy o rachunkowości mają zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się po dniu 31 grudnia 2018 r.

Infor.pl: Nowelizacja przewiduje także uproszczenia w ewidencji księgowej, tj. zwiększa progi uprawniające jednostki do stosowania uproszczeń w ewidencji księgowej w zakresie m.in. klasyfikowania umów leasingu w sposób uproszczony, stosowania uproszczonych zasad kalkulacji kosztu wytworzenia produktu. Jakie dokładnie zmiany zostaną wprowadzone w ustawie o rachunkowości i których jednostek dotyczą?

Ministerstwo Finansów: Rozszerzenia kręgu jednostek uprawnionych do stosowania dodatkowych uproszczeń w zakresie ewidencji leasingu, zwolnienia z ustalania podatku odroczonego, zwolnienia ze stosowania przepisów dotyczących instrumentów finansowych oraz stosowania uproszczonych zasad kalkulacji kosztu wytworzenia produktu wynika z podniesienia następujących progów dających możliwość stosowania ww. uproszczeń:

a) z 17 000 0000 zł na 25 500 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

b) z 34 000 000 zł na 51 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy.

Infor.pl: Ustawa przewiduje ponadto skrócenie okresu obowiązkowego przechowywania zatwierdzonych sprawozdań finansowych. Proszę o wyjaśnienie na czym polega zmiana, których jednostek dotyczy i od kiedy ma zastosowanie?

Ministerstwo Finansów: Zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe podlegają przechowywaniu przez okres co najmniej 5 lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym nastąpiło ich zatwierdzenie.

Roczne sprawozdania finansowe sporządzone za rok obrotowy rozpoczynający się przed dniem 1 stycznia 2019 r. podlegają przechowywaniu przez okres co najmniej 5 lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym nastąpiło ich zatwierdzenie.

Zmiana dotyczy wszystkich jednostek, które stosują przepisy ustawy o rachunkowości.

---

Nowe przepisy w ustawie o rachunkowości od 1 stycznia 2019 r., w brzemieniu nadanym art. 9 ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym (Dziennik Ustaw rok 2018 poz. 2244), są następujące:

1) w art. 2 w ust. 2 zdanie drugie otrzymuje brzmienie:

"W tym przypadku osoby te lub wspólnicy przed rozpoczęciem roku obrotowego są obowiązani, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, do zawiadomienia o tym urzędu skarbowego, właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym.";

2) w art. 3:

a) w ust. 1a:

- po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu:

"2a) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku działające zgodnie z ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, jeżeli przychody netto tych jednostek ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych wyniosły równowartość w walucie polskiej nie mniej niż 2 000 000 euro i nie więcej niż 3 000 000 euro za poprzedni rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą - w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą,",

- pkt 4 otrzymuje brzmienie:

"4) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku działające zgodnie z ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, które stosują zasady rachunkowości na podstawie art. 2 ust. 2,",

- dodaje się pkt 5 w brzmieniu:

"5) jednostka, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2a, jeżeli na dzień poprzedzający dzień otwarcia spadku była jednostką mikro",

b) w ust. 1c:

- w pkt 1 lit. a i b otrzymują brzmienie:

"a) 25 500 000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

b) 51 000 000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,",

- pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku działające zgodnie z ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, które stosują zasady rachunkowości na podstawie art. 2 ust. 2,",

- dodaje się pkt 3 w brzmieniu:

"3) jednostka, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2a, jeżeli na dzień poprzedzający dzień otwarcia spadku była jednostką małą",

c) w ust. 6 pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie:

"1) 25 500 000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

2) 51 000 000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,";

3) w art. 7 po ust. 2a dodaje się ust. 2b i 2c w brzmieniu:

"2b. Jednostka mikro, o której mowa w art. 3 ust. 1a pkt 1, 2a, 4 i 5 oraz ust. 1b, jednostka mała oraz jednostka, o której mowa w art. 3 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, która spełnia warunki określone w art. 3 ust. 1c pkt 1 albo ust. 1d, może zrezygnować z zachowania zasady ostrożności przy wycenie poszczególnych składników aktywów i pasywów w zakresie tworzenia odpisów aktualizujących wartość aktywów oraz rezerw na znane jednostce ryzyko, grożące straty oraz skutki innych zdarzeń.

2c. Przepisu ust. 2b nie stosuje się do spółek kapitałowych, spółek komandytowo-akcyjnych i spółek jawnych lub komandytowych, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej.";

4) w art. 28 w ust. 4a pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie:

"1) 25 500 000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

2) 51 000 000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,";

5) w art. 28b w ust. 1 pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie:

"1) 25 500 000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

2) 51 000 000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,";

6) w art. 32 dodaje się ust. 7 i 8 w brzmieniu:

"7. Jednostka mikro, jednostka mała oraz jednostka, o której mowa w art. 3 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, która spełnia warunki określone w art. 3 ust. 1c pkt 1 albo ust. 1d, może dokonywać odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środków trwałych według zasad określonych w przepisach podatkowych.

8. Przepisu ust. 7 nie stosuje się do spółek kapitałowych, spółek komandytowo-akcyjnych i spółek jawnych lub komandytowych, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej.";

7) w art. 33 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Do wyceny wartości niematerialnych i prawnych oraz sposobów dokonywania od nich odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych stosuje się odpowiednio przepisy art. 31 ust. 2 i art. 32 ust. 1-4 i 6-8.";

8) w art. 37 w ust. 10 pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie:

"1) 25 500 000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

2) 51 000 000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,";

Polecamy: Komplet podatki 2019

9) w art. 39 dodaje się ust. 6 i 7 w brzmieniu:

"6. Jednostka mikro, jednostka mała oraz jednostka, o której mowa w art. 3 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, która spełnia warunki określone w art. 3 ust. 1c pkt 1 albo ust. 1d, może nie tworzyć biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów dotyczących przyszłych świadczeń na rzecz pracowników, w tym świadczeń emerytalnych.

7. Przepisu ust. 6 nie stosuje się do spółek kapitałowych, spółek komandytowo-akcyjnych i spółek jawnych lub komandytowych, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej.";

10) w art. 74 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe podlegają przechowywaniu przez okres co najmniej 5 lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym nastąpiło ich zatwierdzenie.".

Zobacz: Rachunkowość 2019