Stanisław Hońko: Technologia silnie wpływa na zawód księgowego, ale zdecydowanie go rozwija, a nie zwija

• Księgowych nie zastąpi żaden algorytm
• Księgowy aktywnym graczem w biznesowym życiu firmy
• Za co polscy księgowi najbardziej cenią swój zawód?
• Księgowy w firmie może odgrywać strategiczną rolę

Z nowego badania przeprowadzonego wśród przedsiębiorców i księgowych przez SW Research na zlecenie fillup k24 wyłania się nieoczywisty obraz zawodu księgowego: to profesja dynamiczna, prestiżowa, przyszłościowa, nie do zastąpienia przez AI, a mimo to blisko co 4. przedsiębiorca ma do niego chłodny stosunek. Sami księgowi lubią swój zawód za możliwość rozwoju, pensje, różnorodność, intensywnie się dokształcają (prawie 60% robi to przynajmniej raz na kwartał), a jednak 20% z nich nie jest w stanie określić zalet płynących ze swojej pracy. Poznajcie najciekawsze wnioski z raportu „Księgowi jako kluczowi doradcy klienta? Rola, wyzwania i rozwój zawodu okiem księgowych i przedsiębiorców”.

Księgowych nie zastąpi żaden algorytm

Jedynie 5% wszystkich osób biorących udział w badaniu fill-up k24 skłania się ku apokaliptycznej wizji, w której sztuczna inteligencja całkowicie wypiera ludzkiego eksperta. 97% księgowych i 92% przedsiębiorców potrafi wskazać obszary, w których księgowego nie zastąpi żaden algorytm. Na prowadzenie wysuwają się trzy:

• budowanie relacji z klientem – obszar księgowości zarezerwowany dla człowieka wg 50% badanych (60% księgowych i 41% przedsiębiorców)
• kreatywność w rozwiązywaniu problemów – obszar księgowości zarezerwowany dla człowieka wg 39% badanych (47% księgowych, 31% przedsiębiorców)
• negocjacje – obszar księgowości zarezerwowany dla człowieka wg 31% badanych (34% księgowych, 29% przedsiębiorców).

"Nie bójmy się używać określenia „kreatywny” w odniesieniu do księgowych. Pejoratywny wydźwięk tego określenia jest „zasługą” niefachowych mediów, które szukają taniej sensacji, nie rozumiejąc, na czym polega praca księgowych. Bardzo podoba mi się odpowiedź „kreatywność w rozwiązywaniu problemów”, ponieważ to sformułowanie w dużym stopniu określa specyfikę naszej pracy. Księgowi mają w swoim DNA wpisany „gen stałego rozwoju” związany z koniecznością stałego dostosowywania się do zmieniającej się rzeczywistości. Ten gen wiąże się również z dużą otwartością na technologię, szczególnie wówczas, gdy może ona usprawnić naszą pracę. W możliwość zastąpienia księgowych przez technologię mogą uwierzyć tylko osoby nierozumiejące biznesu, postrzegające księgowych stereotypowo. Technologia silnie wpływa na zawód księgowego, ale zdecydowanie go rozwija, a nie zwija" – komentuje w raporcie prof. dr hab. Stanisław Hońko, prezes Zarządu Głównego Stowarzyszenia Księgowych w Polsce.

To zdanie podzielają badani księgowi. Nowoczesne technologie to dla nich duże wsparcie – ponad 61% z nich uważa, że największymi atutami automatyzacji pracy są oszczędność czasu (35%) i zwiększenie efektywności (27%). Z kolei z punktu widzenia przedsiębiorców na pierwsze miejsce wysuwa się redukcja błędów (40% wskazań w grupie przedsiębiorców vs 21% w grupie księgowych). Istotniejszego – niż dla księgowych – znaczenia nabiera również lepsza analiza danych (zdanie 28% przedsiębiorców vs 12% księgowych). Obie strony do najważniejszych zalet nowoczesnych technologii zaliczają te same czynniki, choć w różnym natężeniu: oszczędność czasu, zwiększenie efektywności, redukcję błędów.

Księgowy aktywnym graczem w biznesowym życiu firmy

"Biura rachunkowe obecnie można nazwać centrami dowodzenia po obszarach związanych z prowadzeniem biznesu. Oferują one pomoc już na etapie pomysłu na biznes, a następnie towarzyszą podczas jego prowadzenia, informują o nadchodzących zmianach, konsultują różne pomysły biznesowe, są zawsze o krok przed rewolucjami podatkowymi i z reguły przyjmują na siebie pierwsze testy związane z tymi zmianami" – zwraca uwagę w raporcie Beata Boruszkowska, prezes Krajowej Izby Biur Rachunkowych.

Księgowy staje się dzisiaj aktywnym graczem w biznesowym życiu firmy – nawigatorem po skomplikowanym systemie podatkowym i tłumaczem liczb, pojęć czy ekonomicznych kontekstów. Niemal w 70% przypadków księgowi dzielą się z przedsiębiorcami wartościową wiedzą przynajmniej raz na kwartał, a co 4. przedsiębiorca może liczyć na cenne porady od swojego księgowego nawet raz w miesiącu.

Dla prawie 40% przedsiębiorców księgowi: są gwarantem rzetelności i dokładności w firmie, są ważni, potrzebni, pełnią funkcję doradców finansowych czy podatkowych. Oprócz tego przedsiębiorcy doceniają swoich księgowych przede wszystkim za to, że:

• posiadają szeroką wiedzę i kompetencje (31%),
• łączą umiejętności miękkie z twardą wiedzą branżową (29%),
• zapewniają profesjonalne wsparcie niezbędne w zarządzaniu firmą (27%).

Za co polscy księgowi najbardziej cenią swój zawód?

W pierwszej kolejności za: możliwość rozwoju (14% wskazań), wynagrodzenie (11%), poczucie stałości zatrudnienia (9%), okazję do działania analitycznego (9%) oraz działania różnorodnego/kreatywnego (6%). Jednocześnie 5% swojej pracy nie ceni, a 20% nie jest w stanie określić płynących z niej zalet. Przytłoczenie szybko zmieniającymi się przepisami? Być może, bo wg badania stąpanie po grząskim, prawniczym gruncie to wyzwanie dla prawie 60% księgowych.

Ale chłodny stosunek do pracy może też korelować z mało przychylną postawą części przedsiębiorców: aż 24% z nich nie podziela pozytywnych opinii na temat księgowych. Widzi w nich: jedynie koszt; osobę, która ogranicza swobodę w zarządzaniu finansami; kogoś, kto nie rozumie biznesu i hamuje innowacje.

Księgowy w firmie może odgrywać strategiczną rolę

"Księgowość w firmach może odgrywać strategiczną rolę – dostarczać analizy, optymalizować procesy finansowe oraz doradzać w kwestiach związanych z rentownością i zarządzaniem ryzykiem. Brak świadomości tych aspektów może prowadzić do redukcji roli księgowego do „kosztu” lub „technicznego specjalisty”– szczególnie w małych firmach, w których księgowość stanowi stały wydatek nieprzynoszący bezpośrednich przychodów. Warto też zauważyć, że księgowi często są silnie skoncentrowani na kontroli kosztów i stabilności finansowej firmy, w mniejszym stopniu skupiając się na wspieraniu innowacyjnych działań. Gdy księgowi odradzają podejmowanie ryzykownych inwestycji, może to być odbierane jako działanie ograniczające rozwój i swobodę decyzyjną przedsiębiorcy. Kolejnym aspektem wpływającym na nieprzychylną ocenę księgowych przez ich pracodawców jest brak odpowiedniej komunikacji na linii przedsiębiorca–księgowy" – tłumaczy w raporcie Artur Kaczmarek, dyrektor ds. komunikacji w e-file.