REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kiedy należy tworzyć rezerwę na odprawy emerytalne

Teresa Fołta
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Od 1 stycznia 2009 r. obowiązuje uzupełniony przepis dotyczący rezerw. Stosownie do art. 39 ust. 2 ustawy o rachunkowości jednostki dokonują biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów w wysokości prawdopodobnych zobowiązań przypadających na bieżący okres sprawozdawczy, wynikających m.in. z przyszłych świadczeń na rzecz pracowników (np. nagród jubileuszowych, odpraw emerytalnych).

Zasady szacowania wysokości, sposób rozliczania i ewidencji w księgach rachunkowych rezerw i rozliczeń międzyokresowych biernych powinny być opisane i przyjęte przez kierownika jednostki w polityce rachunkowości stosowanej przez tę jednostkę.

REKLAMA

Autopromocja

Przy określaniu zasad szacowania kwoty przyszłych zobowiązań spółka, zgodnie z przepisami art. 10 ust. 3 ustawy o rachunkowości, może stosować odpowiednie postanowienia Krajowego Standardu Rachunkowości nr 6 „Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe”.

Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów z tytułu przyszłych świadczeń na rzecz pracowników są dokonywane w szczególności z tytułu:

•  niewykorzystanych urlopów,

•  odpraw emerytalnych i rentowych,

Dalszy ciąg materiału pod wideo

•  nagród jubileuszowych.

Nagrody jubileuszowe i odprawy emerytalne to długoterminowe świadczenia pracownicze zależne od stażu pracy.

W rozumieniu KSR nr 6 pracownicy nabywają prawo do świadczeń emerytalnych przez cały okres zatrudnienia ich w jednostce. W związku z tym powstanie zobowiązanie jednostki w stosunku do pracowników w przyszłości. Bierne rozliczenia międzyokresowe z tego tytułu powinny być ustalone w wiarygodnie oszacowanej wartości. Należy je tworzyć w ciężar kosztów bezpośrednio związanych z działalnością operacyjną w bieżącym okresie.

Wypełnij formularz - Rezerwy aktuarialne

Rzetelny szacunek powinien nastąpić na drodze osądu dokonanego przez kierownictwo jednostki. Podstawą wyceny rezerw na przyszłe świadczenia pracownicze są przepisy prawa pracy i układu zbiorowego obowiązującego w jednostce. Zalecaną metodą szacowania rezerwy na te świadczenia jest wycena aktuarialna, która zawiera wiele założeń dotyczących warunków makroekonomicznych oraz rotacji pracowników, ryzyka śmierci i innych.

Jednostka nie rzadziej niż na dzień bilansowy dokonuje wyceny biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów w uzasadnionej, wiarygodnie oszacowanej wartości. Kwota rezerwy dotycząca przyszłych szacowanych zobowiązań powinna odzwierciedlać ich wartość bieżącą, czyli powinna być zdyskontowana. Do dyskontowania należy stosować stopę dyskontową ustaloną na podstawie rynkowych stóp zwrotu z wysoko ocenianych obligacji przedsiębiorstw lub rynkowych stóp zwrotu z obligacji skarbowych. Wybór zależy od jednostki i powinien być opisany w przyjętych zasadach rachunkowości. Uwzględnienie zmiany wartości pieniądza w czasie wymaga obliczenia współczynnika dyskontującego według wzoru:

gdzie:

dn - współczynnik dyskontujący dla roku n,

r - przyjęta stopa procentowa,

n - liczba lat.

Nie rzadziej niż na dzień bilansowy jednostka powinna weryfikować zasadność i wysokość kwoty utworzonej rezerwy. W przypadku ustania przyczyn stanowiących podstawę tworzenia rezerwy (np. rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę, wypłata nagrody jubileuszowej) jednostka powinna rozwiązać lub wykorzystać rezerwy wynikające z tych okoliczności.

Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów z tytułu przyszłych świadczeń na rzecz pracowników spółka wykazuje w pasywach bilansu w pozycji B.I.2. „Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne”. Takie podejście wynika z art. 39 ust. 2a. Zgodnie z nim rozliczenia międzyokresowe bierne tworzone z tytułu obowiązku wykonania przyszłych świadczeń na rzecz pracowników, w tym na odprawy emerytalne, należy wykazać w bilansie jako rezerwy na zobowiązania, w podziale na:

•  długoterminowe, czyli te, których przewidywany termin wykorzystania jest dłuższy niż 12 miesięcy od dnia bilansowego,

•  krótkoterminowe, czyli te, których przewidywany termin wykorzystania jest krótszy niż 12 miesięcy od dnia bilansowego.

W poz. 1.8 dodatkowych informacji i objaśnień jednostka powinna ujawnić stan rezerw oraz cel ich utworzenia na początek roku obrotowego, zwiększenia, wykorzystanie, rozwiązanie i stan na koniec roku obrotowego.

W KSR nr 6 (przykład nr 8) zaprezentowano sposób ustalania, ewidencji i prezentacji w sprawozdaniu finansowym biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów z tytułu odpraw emerytalnych. W przykładzie tym zastosowano wiele założeń, które jednostka musi zastąpić danymi rzeczywistymi.

Do ustalenia rezerw potrzebne są informacje na temat:

• wysokości odpraw (np. 200% wynagrodzenia) - powinna wynikać z zakładowego regulaminu,

•  prawdopodobieństwa zatrudnienia pracownika w tej jednostce do roku, kiedy odprawa emerytalna musi być wypłacona - rotacja pracowników,

•  stopy dyskonta (zależy od warunków rynkowych, danych ekonomicznych, prognoz makroekonomicznych) - prognozowana inflacja,

•  miesięcznego wynagrodzenia pracownika w roku bieżącym,

•  planowanego rocznego wzrostu płac,

•  warunków, które mogą mieć wpływ na wysokość ostatecznej kwoty odprawy (planowane zwolnienia, zmiany warunków wynagradzania).

W praktyce wyliczenie odpraw emerytalny nie może nastąpić na podstawie założeń. Rezerwy muszą być wiarygodnie oszacowane, więc ich wysokości nie można ustalić bez wyliczeń aktuarialnych. Dlatego należy zwrócić się w tej sprawie do odpowiednich doradców.

 

W zależności od zajmowanego przez pracownika stanowiska kwotami odpisu mogą być obciążane różne konta układu kalkulacyjnego (w wariancie kalkulacyjnym) lub konto „Rozliczenie kosztów” (w wariancie porównawczym). W podobny sposób należy oszacować kwotę rezerwy na nagrody jubileuszowe, który zaprezentowano w przykładzie nr 16 KSR nr 6.

Przykład

REKLAMA

W spółce zatrudnionych jest 15 osób o różnym stażu pracy. Na podstawie postanowień zakładowego układu zbiorowego pracownikom wypłacane są nagrody jubileuszowe oraz odprawy emerytalne. Takie wypłaty będą następować w okresie od jednego roku do 40 lat, jeżeli będą pracować ci sami pracownicy. W planie na rok 2009 wydatki na tego rodzaju świadczenia zostały uwzględnione. Sprawozdanie finansowe spółki podlega badaniu przez biegłego rewidenta. Zgodnie z przepisami art. 39 ust. 2 i 2a ustawy o rachunkowości spółka powinna oszacować i wykazać w sprawozdaniu finansowym rezerwy na przyszłe zobowiązania na świadczenia pracownicze. Spółka nie planuje tworzenia rezerw długookresowych. W jaki sposób należy oszacować kwotę rezerwy na zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych, aby poprawnie zastosować przepisy ustawy o rachunkowości?

Szacowanie kwot rezerw z tytułu odpraw emerytalnych nie zależy od tego, czy jednostka podlega badaniu przez biegłego rewidenta. Kodeks pracy przewiduje odprawy emerytalne w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia, ponadto zakładowy regulamin pracy może określić wyższe odprawy emerytalne dla pracowników. Biorąc pod uwagę czynniki wewnętrzne (wiek, rotacja pracowników, wysokość wynagrodzeń) i zewnętrzne (stopa inflacji, prognozy makroekonomiczne), należy oszacować wartość bieżącą wypłat emerytalnych na dzień bilansowy. Może to zrobić zewnętrzna firma oferująca wyliczenie aktuarialne lub zatrudniony pracownik, który takich wyliczeń potrafi dokonać (np. jest aktuariuszem). Wyliczenie takich rezerw, szczególnie w obecnych czasach nieprzewidywalnych zmian rynkowych, jest bardzo trudne. Tworzone rezerwy z kolei co roku powinny być weryfikowane. Jeżeli ich wysokość okaże się za niska w świetle bieżących zmian na rynku, wtedy należy je uzupełnić.

Oczywiście 40 lat to dosyć daleki termin. Jednak rezerwę na odprawy emerytalne należy ustalić nie dla pojedynczego pracownika, tylko dla zbioru obecnych pracowników. W wyliczeniach aktuarialnych prawdopodobieństwo, że pracownik za 40 lat będzie pracował w danej firmie, jest bardzo niskie. Dlatego wpływ takich pracowników na wysokość rezerw jest znikomy. Jeśli w firmie dominują pracownicy w wieku 50-55 lat, którzy przejdą na emeryturę w ciągu najbliższych lat, wówczas prawdopodobieństwo powstania zobowiązania z tytułu odpraw emerytalnych jest wysokie, co odpowiednio uwzględnia się przy wyliczeniach aktuarialnych.

Co należy rozumieć przez niewykorzystany urlop

Niewykorzystany urlop to urlop za dany rok kalendarzowy i lata poprzednie, niewykorzystany przez pracownika do 31 grudnia, z uwzględnieniem stanu na dzień bilansowy, w przypadku gdy rok obrotowy jest różny od kalendarzowego.

UWAGA

Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów należy tworzyć na niewykorzystane urlopy przede wszystkim pracowników produkcyjnych, pobierających wynagrodzenie uzależnione od efektów pracy (np. akordowe). Umożliwia to właściwe odniesienie kosztów do okresu, w którym jednostka faktycznie uzyskuje efekty pracy pracowników.

UWAGA

Tworzenie krótkoterminowych RMK biernych nie wymaga wyliczeń aktuarialnych.

UWAGA

Wyceny rezerwy należy dokonać przed uwzględnieniem podatku dochodowego. Konsekwencje podatkowe utworzenia rezerwy i ich zmiany należy ustalić, posiłkując się postanowieniami KSR nr 2 „Podatek dochodowy”. Także stopa dyskonta powinna być ustalona przed opodatkowaniem.

•  art. 39 ust. 2, ust. 2a ustawy z 29 września 2000 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 223, poz. 1466

•  KSR nr 6 „Rezerwy, rozliczenia międzyokresowe kosztów biernych, zobowiązania warunkowe”

Teresa Fołta

biegły rewident

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Biuletyn Rachunkowości

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Najniższa krajowa 2025 - ile od stycznia? Jakie brutto w umowie, ile netto do wypłaty na rękę? Jakie koszty pracodawcy płacy minimalnej?

W 2025 roku minimalne wynagrodzenie za pracę (zwane też najniższą krajową lub płacą minimalną) ma wynieść 4626 zł brutto. Natomiast minimalna stawka godzinowa dla umów zlecenia i podobnych umów cywilnoprawnych od 1 stycznia 2025 r. wynosić ma 30,20 zł brutto. Takie są propozycje Rady Ministrów przedstawione 13 czerwca 2024 r.

Błędna stawka VAT na paragonie z NIP nabywcy. Jak dokonać korekty i ująć w ewidencji i JPK V7M?

W praktyce zdarza się nie tak rzadko, że wystawiony paragon z NIP nabywcy zawiera błędną stawkę VAT. Czy i jak można skorygować taki paragon z błędną stawką VAT?

Fiskus dowie się, że prowadzisz działalność gospodarczą bez rejestracji. Zmiany od 1 lipca 2024 r. Co wynika z nowych przepisów?

W dniu 5 czerwca 2024 r. Senat przyjął bez poprawek rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw, który implikuje unijną dyrektywę DAC7 uszczelniającą system podatkowy we wszystkich krajach UE. Jeśli Prezydent podpisze ustawę, zacznie ona obowiązywać już od 1 lipca br. Nowe przepisy związane są z wprowadzeniem obowiązku raportowania danych przez platformy sprzedażowe tj. Allegro, OLX czy Booking dotyczących ilości oraz wartości transakcji dokonywanych przez ich użytkowników

Kiedy i w jakich okolicznościach pracodawca ma obowiązek zwiększyć wymiar urlopu wypoczynkowego? Czy każdy pracownik może na to liczyć?

W jakich sytuacjach i terminach pracownik nabywa prawo do zwiększonego wymiaru urlopu wypoczynkowego? Kiedy pracodawca ma obowiązek udzielić dodatkowych dni urlopu? Co wynika z przepisów?

REKLAMA

Zwolnienie z VAT dla małych firm. Minister Finansów szykuje istotne zmiany w ustawie o VAT

Nowelizacja ustawy o VAT ma pozwolić na korzystanie ze zwolnienia podmiotowego w VAT w Polsce przez małe firmy (do 200 tys. zł rocznej wartości sprzedaży) mające siedzibę w innym państwie członkowskim UE. A polskie małe firmy będą mogły również korzystać ze zwolnienia z VAT w innych państwach członkowskich UE. Tak wynika z założeń projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, które zostały opublikowane 12 czerwca 2024 r. w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.

Nowa składka zdrowotna komplikuje system. Przedsiębiorcy chcą inaczej

Składak zdrowotna ma być rozliczana inaczej już od początku 2025 roku. Niestety, z pozytywnym odbiorem przedsiębiorców nie spotkały się rządowe zapowiedzi dotyczące osób prowadzących działalność gospodarczą opodatkowaną stawką liniową i ryczałtem. W obu tych przypadkach planowane rozwiązania podnoszą wysokość składki zdrowotnej i komplikują system.

Zmiany w podatku od nieruchomości od 2025 roku. Definicje budynku i budowli, ujednolicenie opodatkowania garaży wielostanowiskowych w budynkach mieszkalnych

W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano 11 czerwca 2024 r. założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku leśnym oraz ustawy o opłacie skarbowej. W zakresie podatku od nieruchomości ten projekt zakłada wprowadzenie definicji budynku i budowli a także ujednolicenie zasad opodatkowania garaży wielostanowiskowych w budynkach mieszkalnych.

Dotacje dla biznesu 2024. Ścieżka SMART: kolejne rundy naborów wniosków dla MŚP oraz dużych przedsiębiorstw

Ścieżka SMART jest jednym z czterech priorytetów w ramach Programu FENG na lata 2021-2027. Wydaje się ona być jedną z najpopularniejszych dotacji oferowanych przez Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki dla MŚP oraz dużych przedsiębiorstw chcących zwiększyć swoją zdolność badawczą oraz innowacyjność. Trzecia runda konkursu zgodnie z aktualnym harmonogramem naborów FENG rozpocznie się 27 czerwca i potrwa do 24 października. 

REKLAMA

Podatek od psa i kota w Polsce – kto musi płacić, a kto jest zwolniony?

W Polsce właściciele psów mogą być zobowiązani do opłacenia podatku od posiadania zwierząt, co jest regulowane przepisami lokalnymi gmin. Opłata ta wynika z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i jest stosowana w celu pokrycia kosztów związanych z utrzymaniem czystości i porządku w miejscach publicznych oraz finansowaniem opieki nad bezdomnymi zwierzętami. Inaczej jest w przypadku kotów.

MF: dwa etapy wdrożenia obowiązkowego KSeF. Będzie kolejna zmiana ustawy o VAT

W dniu 5 czerwca 2024 r. Prezydent RP Andrzej Duda podpisał ustawę przesuwającą termin wdrożenia obowiązkowego KSeF na dzień 1 lutego 2026 r. Ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw 10 czerwca br. i wejdzie w życie 1 lipca br. W drugim etapie procesu legislacyjnego Ministerstwo Finansów zaproponuje rozwiązania w zakresie uproszczenia stosowania obligatoryjnego KSeF i etapowego wdrażania tego systemu. Ministerstwo Finansów udostępniło wersję produkcyjną Aplikacji Mobilnej KSeF.

REKLAMA