REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak rozliczać zaliczki

REKLAMA

Rozliczenie zaliczek należy rozpatrywać przede wszystkim pod kątem powstania obowiązku podatkowego. W myśl generalnej zasady otrzymanie zaliczki spowoduje wcześniejsze powstanie obowiązku podatkowego.

Otrzymanie zaliczki związane jest z konkretną dostawą towaru lub świadczeniem usługi. W sytuacji braku zaliczki obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru bądź z chwilą wykonania usługi. Natomiast jeśli zaliczka wpłynie wcześniej, wówczas, jak już zaznaczyliśmy, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą jej otrzymania.

Zaliczki przy dostawach krajowych

Obowiązek podatkowy powstaje w momencie wydania towaru lub wykonania usługi. Jeśli dostawa lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.
Jeżeli jednak na poczet dostawy lub wykonania usługi otrzymano zaliczkę, zadatek czy przedpłatę, wówczas obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania tej zaliczki. W takiej sytuacji fakturę wystawia się również nie później niż 7. dnia od dnia otrzymania zaliczki.
Faktura zaliczkowa powinna zawierać co najmniej:
• imiona i nazwiska lub nazwy bądź nazwy skrócone sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy;
• numer identyfikacji podatkowej sprzedawcy i nabywcy;
• datę wystawienia i numer kolejny faktury, oznaczonej jako „FAKTURA VAT” lub „FAKTURA VAT-MP”, kwotę otrzymanej części lub całości należności brutto, a w przypadku gdy jest to kolejna faktura zaliczkowa – również daty i numery poprzednich faktur oraz sumę kwot pobranych wcześniej części należności brutto;
• stawkę podatku;
• kwotę podatku wyliczoną według wzoru:
Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

gdzie:
KP – oznacza kwotę podatku,
ZB – oznacza kwotę pobranej części lub całości należności brutto,
SP – oznacza stawkę podatku;

• dane dotyczące zamówienia lub umowy, a w szczególności: nazwę towaru lub usługi, cenę netto, ilość zamówionych towarów, wartość zamówionych towarów lub usług netto, stawki podatku, kwoty podatku oraz wartość brutto zamówienia lub umowy;
• datę otrzymania części lub całości należności (przedpłaty, zaliczki, zadatku, raty), jeśli nie pokrywa się ona z datą wystawienia faktury.
Należy pamiętać o tym, że faktury zaliczkowe nie obejmują całej ceny brutto. Sprzedawca po wydaniu towaru lub wykonaniu usługi wystawia fakturę na zasadach ogólnych. W tym przypadku sumę wartości towarów (usług) pomniejsza się o wartość otrzymanych części należności, a kwotę podatku pomniejsza się o sumę kwot podatku wykazanego w fakturach zaliczkowych. Taka faktura powinna zawierać również numery faktur zaliczkowych. Jeżeli faktury zaliczkowe obejmują całą cenę brutto towaru lub usługi, sprzedawca po wydaniu towaru lub wykonaniu usługi nie wystawia faktury ostatecznej.

Przykład
Spółka KAS prowadzi działalność w zakresie sprzedaży opon. 11 września 2006 r. otrzymała zaliczkę na poczet dostawy 100 sztuk opon. Zaliczka opiewała na kwotę 2500 zł. Całość zamówienia wynosiła brutto 5500 zł (netto 4508,20 zł, VAT 991,80 zł). Faktura zaliczkowa wystawiona została 15 września i opiewała na kwotę brutto 2500 zł, z czego kwota netto 2049,18 zł i VAT 22% 450,82 zł. Następnie 27 września dokonano dostawy i została wystawiona ostateczna faktura VAT na kwotę brutto 3000 zł, w tym netto 2459,02 zł i VAT 540,98 zł.
Faktura ostateczna, wystawiona 27 września, została zaopatrzona w adnotację, że 15 września wystawiono fakturę zaliczkową, i podano dane tej faktury.

Faktura zaliczkowa
Kliknij aby zobaczyć ilustrację.
Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Faktura ostateczna
Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

WAŻNE!
Faktura wystawiana po otrzymaniu zaliczek powinna zawierać również numery faktur zaliczkowych. Chyba że faktury zaliczkowe obejmują całą cenę brutto towaru lub usługi. Wówczas sprzedawca, po wydaniu towaru lub wykonaniu usługi, nie wystawia faktury końcowej.

Zaliczki przy dostawach wewnątrzwspólnotowych

W wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów obowiązek podatkowy powstaje 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towarów. W przypadku gdy przed dokonaniem dostawy podatnik wystawił fakturę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury.
Jeżeli przed dokonaniem wewnątrzwspólnotowej dostawy otrzymano całość lub część ceny, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury potwierdzającej otrzymanie całości lub części ceny.
Zatem otrzymanie przez polskiego podatnika zaliczki na poczet przyszłej dostawy wewnątrzwspólnotowej pociąga za sobą obowiązek wystawienia faktury VAT. Jeżeli zaliczka dotyczy dostawy wewnątrzwspólnotowej, ma on prawo do zastosowania stawki 0% na fakturze dokumentującej zaliczkę. Nie ma znaczenia fakt, iż w momencie wystawiania faktury podatnik nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi dokonanie dostawy.
Po dokonaniu właściwej dostawy podatnik musi zadbać o uzyskanie wymaganej dokumentacji, by nie utracić prawa do stawki 0%. Stanowisko to potwierdza Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu w swojej decyzji z 12 stycznia 2006 r., nr PP-I-005/446/AD/05.
W uzasadnieniu czytamy, iż „zgodnie z nowym brzmieniem art. 20 ust. 1 w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów obowiązek podatkowy powstaje 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towarów, z zastrzeżeniem ust. 2–4. Natomiast jeżeli przed dokonaniem WDT otrzymano całość lub część ceny, obowiązek podatkowy powstaje, zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy, z chwilą wystawienia faktury potwierdzającej otrzymanie całości lub części ceny. Ponadto przepis § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom (...) (Dz.U. Nr 95, poz. 798) stanowi, iż jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część lub całość należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia, w którym otrzymano część lub całość należności od nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2.
Zatem Jednostka po dniu 1 czerwca powinna dokumentować każdą otrzymaną zaliczkę fakturą VAT, a jeśli faktury zaliczkowe nie obejmują całej ceny brutto, to zgodnie z § 14 ust. 4 ww. rozporządzenia po wydaniu towaru winna wystawić fakturę końcową, z tym że sumę wartości towarów powinna pomniejszyć o wartość otrzymanych części należności, a kwotę podatku pomniejszyć o kwotę podatku wykazanego w fakturach zaliczkowych. Spółka będzie mieć prawo do zastosowania stawki 0% na fakturze dokumentującej zaliczkę, jednakże gdy w momencie jej ostatecznego rozliczenia nie zostaną spełnione warunki określone w art. 42 ustawy o podatku od towarów i usług, Spółka będzie zobowiązana do dokonania korekty wcześniej wystawionych faktur zaliczkowych i opodatkowania otrzymanych zaliczek stawką obowiązującą dla dostawy krajowej, czyli 22%”.
WAŻNE!
Dokonując dostawy wewnątrzwspólnotowej, podatnik ma prawo do zastosowania stawki 0% na fakturze zaliczkowej. Jednakże jeśli na dzień ostatecznego rozliczenia tej dostawy nie będzie posiadał wymaganych dokumentów, będzie musiał skorygować faktury zaliczkowe i zastosować stawkę 22%.

Zaliczki przy nabyciach wewnątrzwspólnotowych

Podobnie jak przy wewnątrzwspólnotowych dostawach, przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów obowiązek podatkowy powstaje 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy. Jeśli przed tym terminem podatnik podatku od wartości dodanej wystawił fakturę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury. Zasady te stosuje się do faktur wystawianych przez podatnika podatku od wartości dodanej, potwierdzających otrzymanie przez niego całości lub części należności przed dokonaniem dostawy towaru będącego przedmiotem WNT na terytorium kraju (Polski).
W przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów wystawiane są faktury wewnętrzne.
Zatem u polskiego podatnika obowiązek podatkowy z tytułu zapłaty zaliczki powstanie z chwilą wystawienia przez zagranicznego kontrahenta faktury potwierdzającej otrzymanie przez niego zaliczki. W momencie otrzymania faktury polski podatnik ma obowiązek sporządzenia faktury wewnętrznej. Wynikająca z faktury kwota podatku należnego powinna być ujęta w ewidencji VAT oraz uwzględniona w deklaracji za miesiąc, w którym kontrahent sporządził fakturę potwierdzającą otrzymanie zaliczki. Jeśli podatnik nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego we wskazanym miesiącu, ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego w deklaracji podatkowej za następny okres rozliczeniowy.

Zaliczki w eksporcie

W myśl zasady, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części.
W przypadku eksportu towarów ustawodawca określił w art. 19 ust. 12 ustawy o VAT dodatkowy warunek, który musi zostać spełniony, aby powstał obowiązek podatkowy w związku z otrzymaniem zaliczki. Otóż, w przypadku eksportu towarów ust. 11 art. 19 stosuje się odpowiednio, jeżeli ich wywóz nastąpi w ciągu 6 miesięcy, licząc od dnia otrzymania części należności. Zatem, aby powstał obowiązek podatkowy w eksporcie z tytułu otrzymanej zaliczki, towar musi zostać wywieziony z Polski w ciągu 6 miesięcy od dnia otrzymania zaliczki.
Polski podatnik ma prawo do zastosowania stawki 0% przy eksporcie, bez względu na to, czy posiadania dokument potwierdzający wywóz towaru poza Wspólnotę przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany miesiąc. Jeżeli podatnik nie otrzyma dokumentów w terminie 6 miesięcy od dnia wywozu będzie musiał sporządzić korektę deklaracji, w której wcześniej wykazał zaliczkę ze stawką 0%.

Przykład
8 września podatnik otrzymał zaliczkę na dostawę towarów do Rosji. Dostawa towaru miała nastąpić pod koniec września. Polski podatnik zastosował do zaliczki stawkę VAT 0%, jak przy eksporcie. Ponieważ 20 października podatnik posiadał już wszystkie dokumenty potwierdzające wywóz towarów poza Wspólnotę, wykazał eksport i otrzymaną zaliczkę z tego tytułu w deklaracji podatkowej za wrzesień, którą złożył w urzędzie skarbowym 25 października.

WAŻNE!
Do zaliczek eksportowych stosuje się stawkę 0%. Nie jest konieczne jednak posiadanie przez podatnika stosownych dokumentów potwierdzających eksport w momencie wykazania obowiązku podatkowego.

Wykazywanie zaliczek w informacji podsumowującej

Podatnicy dokonujący transakcji wewnątrzwspólnotowych, zarejestrowani jako podatnicy VAT UE, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym informacje podsumowujące o dokonanych wewnątrzwspólnotowych nabyciach towarów i wewnątrzwspólnotowych dostawach towarów. Informacje te należy składać w okresach kwartalnych, w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym powstał obowiązek. Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy o VAT, jeżeli przed dokonaniem wewnątrzwspólnotowej dostawy otrzymano całość lub część ceny, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury potwierdzającej otrzymanie całości lub części ceny.
Powstanie obowiązku podatkowego z tytułu zaliczki powoduje jednocześnie konieczność uwzględnienia tych zaliczek w informacji podsumowującej. Stanowisko takie przedstawia Naczelnik Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie. W postanowieniu z 28 kwietnia 2006 r., nr 1471/NUR1/443-58/2/06/GW, czytamy, iż „przesłankę decydującą o konieczności wykazania danej transakcji w kwartalnej informacji podsumowującej VAT-UE stanowi moment powstania obowiązku podatkowego. W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, iż w przedstawionym stanie faktycznym wykazaniu w kwartalnej informacji podsumowującej VAT-UE podlegają zarówno dokonane w danym kwartale dostawy, jak również otrzymane zaliczki na poczet wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, względem których w tym kwartale powstał obowiązek podatkowy”.

Ewidencja zaliczki

Poniżej przedstawimy przykładową ewidencję zaliczek. Na co dzień podatnicy zarówno otrzymują zaliczki, jak i przekazują je na rzecz innych kontrahentów.
I. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z ewidencją zaliczki, którą otrzymano:
Krok 1.
Należy wystawić fakturę dokumentującą zaliczkę:
Wn konto „Rachunek bankowy” – kwota zaliczki brutto,
Ma konto „Rozliczenia międzyokresowe przychodów” – kwota zaliczki netto,
Ma konto „VAT należny” – kwota podatku VAT.

Krok 2.

Należy wystawić fakturę końcową – po wydaniu towaru lub wykonaniu usługi:
Wn konto „Należności od odbiorców” – kwota brutto,
Ma konto „Przychody ze sprzedaży” – kwota netto,
Ma konto „VAT należny” – podatek VAT.

Krok 3.

Należy zaksięgować na podstawie polecenia księgowania zaliczenie rozliczanych w czasie przychodów do przychodów z bieżącego okresu sprawozdawczego:
Wn konto „Rozliczenia międzyokresowe przychodów” – kwota pobranych zaliczek netto,
Ma konto „Przychody ze sprzedaży” – kwota pobranych zaliczek netto.

II. W drugim przypadku mamy do czynienia z ewidencją zaliczki, którą podatnik przekazał:
Krok 1.
Wpłata zaliczki na rachunek bankowy sprzedawcy:
Wn konto „Rozrachunki z tytułu wpłaconych zaliczek” – kwota brutto,
Ma konto „Rachunek bankowy” – kwota brutto.

Krok 2.

Otrzymanie od sprzedawcy faktury dokumentującej zaliczkę:
Wn konto „VAT naliczony” – w kwocie podatku VAT,
Ma konto „Rozrachunki z tytułu wpłaconych zaliczek” – w kwocie podatku VAT.

Krok 3.

Rozliczenie końcowe kosztów:
Wn konto zespołu 4 (np. „Usługi obce”, „Koszty zużycia materiałów i energii” itp.) – w kwocie netto wpłaconej zaliczki,
Ma konto „Rozrachunki z tytułu wpłaconych zaliczek” – w kwocie netto wpłaconej zaliczki,
Wn konto zespołu 4 – w kwocie „dopełniającej” koszt (całkowity koszt minus kwota netto zaliczki),
Wn konto „VAT naliczony” – VAT od kwoty „dopełniającej” koszt,
Ma konto „Rozrachunki z dostawcami” – w kwocie brutto „dopełniającej” koszt.

Ewa Michalak
ekspert w zakresie VAT
Źródło: Biuletyn VAT

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Komunikat ZUS: od 26 stycznia 2026 r. konieczny nowy certyfikat w programie Płatnik. Jest opcja automatycznego pobrania nowego certyfikatu

W komunikacie z 12 stycznia 2026 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że od 26 stycznia 2026r. w komunikacji z ZUS należy korzystać z nowego certyfikatu ZUS w programie Płatnik oraz oprogramowaniu interfejsowym.

Faktura wystawiona poza KSeF od lutego 2026 r. a koszty podatkowe. Dyrektor KIS rozwiewa wątpliwości

Czy faktura wystawiona poza Krajowym Systemem e-Faktur może pozbawić firmę prawa do kosztów podatkowych? Wraz ze zbliżającym się obowiązkiem stosowania KSeF od 1 lutego 2026 r. to pytanie staje się jednym z najczęściej zadawanych przez przedsiębiorców. Najnowsza interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej przynosi jasną odpowiedź, na którą czeka wielu podatników CIT.

Stopy procentowe NBP bez zmian w styczniu 2026 r.

Rada Polityki Pieniężnej na posiedzeniu w dniach 13-14 stycznia 2026 r. postanowiła pozostawić wszystkie stopy procentowe NBP na niezmienionym poziomie. Najważniejsza stopa referencyjna wynosi nadal 4,0 proc. - podał w komunikacie Narodowy Bank Polski. Taka decyzja RPP była zgodna z przewidywaniami większości analityków finansowych i ekonomistów.

Zaległe płatności blokują rozwój firm. Jak odzyskać należności bez psucia relacji biznesowych?

Opóźnione płatności coraz częściej hamują rozwój przedsiębiorstw – już 26% firm rezygnuje z inwestycji z powodu braku terminowych wpływów. Jak skutecznie odzyskiwać należności, nie eskalując konfliktów z kontrahentami? Kluczem okazuje się windykacja polubowna, która pozwala chronić płynność finansową i relacje biznesowe jednocześnie.

REKLAMA

Import i eksport towarów stałymi instalacjami. Jak prawo celne UE traktuje gaz i energię przesyłaną rurociągami?

Towary takie jak gaz ziemny, energia elektryczna, ciepło czy woda przemieszczają się nie w kontenerach, lecz w rurociągach i sieciach przesyłowych. Mimo zupełnie innej fizycznej formuły transportu, w świetle unijnych regulacji celnych traktowane są jak każdy inny towar. To jednak nie oznacza, że formalności są proste. Przepisy przewidują szczególne zasady przedstawiania, zgłaszania oraz potwierdzania ich wyprowadzenia z UE. Brak danych operatora, zgłoszenia wywozowego czy potwierdzenia CC599C może sprawić, że legalny przepływ zostanie uznany za wyprowadzenie poza dozorem celnym.

TSUE: brak zapłaty VAT to nie oszustwo. Opinia Rzecznik Kokott może zmienić zasady odpowiedzialności solidarnej

Opinia Rzecznik Generalnej TSUE Juliane Kokott w sprawie C-121/24 może wywrócić dotychczasową praktykę organów podatkowych w całej UE, w tym w Polsce. Rzecznik jednoznacznie odróżnia oszustwo podatkowe od zwykłego braku zapłaty VAT i wskazuje, że automatyczne obciążanie nabywcy odpowiedzialnością solidarną za długi kontrahenta jest niezgodne z prawem unijnym. Jeśli Trybunał podzieli to stanowisko, konieczna będzie zmiana podejścia do art. 105a ustawy o VAT.

Szef skarbówki: do końca 2026 r. nie będziemy karać za nieprzystąpienie do KSeF i błędy popełniane w tym systemie

W 2026 roku podatnicy przedsiębiorcy nie będą karani za nieprzystąpienie do Krajowego Systemu e-Faktur ani za błędy, które są związane z KSeF-em - powiedział 12 stycznia 2026 r. w Studiu PAP Marcin Łoboda - wiceminister finansów i szef Krajowej Administracji Skarbowej.

Zmiana formy opodatkowania na 2026 rok - termin mija 20 stycznia czy 20 lutego? Wielu przedsiębiorców żyje w błędzie

W biurach księgowych gorąca linia - nie tylko KSEF. Wielu przedsiębiorców jest przekonanych, że na zmianę formy opodatkowania mają czas tylko do 20 stycznia. To mit, który może prowadzić do nieprzemyślanych decyzji. Przepisy dają nam więcej czasu, ale diabeł tkwi w szczegółach i pierwszej fakturze. Do kiedy realnie musisz złożyć wniosek w CEIDG i co się najbardziej opłaca w 2026 roku?

REKLAMA

Identyfikator wewnętrzny (IDWew): jak go wygenerować i do czego się przyda po wdrożeniu KSeF

W Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF) problem, „kto widzi jakie faktury”, przestaje być kwestią czysto organizacyjną, a staje się kwestią techniczno-prawną. KSeF jest systemem scentralizowanym, a podstawowym identyfikatorem podatnika jest NIP. To oznacza, że w modelu „standardowym” (bez dodatkowych mechanizmów) osoby uprawnione do działania w imieniu podatnika mają potencjalnie dostęp do pełnego zasobu jego faktur sprzedaży i zakupów. Dla małych firm bywa to akceptowalne. Dla organizacji z dużą liczbą oddziałów, zakładów, jednostek organizacyjnych (w tym jednostek podrzędnych JST), a nawet „wewnętrznych centrów rozliczeń” – to często scenariusz nie do przyjęcia. Aby ograniczyć dostęp do faktur lub mieć większą kontrolę nad zakupami, podatnik może nadać identyfikator wewnętrzny jednostki (IDWew) jednostkom organizacyjnym czy poszczególnym pracownikom.

KSeF obowiązkowy czy dobrowolny? Terminy wdrożenia, zasady i e-Faktura dla konsumentów

Dobrowolny KSeF już działa, ale obowiązek nadchodzi wielkimi krokami. Sprawdź, od kiedy KSeF stanie się obowiązkowy, jakie zasady obowiązują firmy i jak wygląda wystawianie e-faktur dla konsumentów. Ten przewodnik krok po kroku pomoże przygotować biznes na zmiany w 2026 roku.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA