Projekt nowelizacji ustawy akcyzowej w ocenie BCC

Projektowane przez rząd zmiany przepisów ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy - Kodeks karny skarbowy (projekt Ministerstwa Finansów z 8 lipca 2009 r.) wynikają z konieczności implementacji postanowień tzw. Nowej Dyrektywy Horyzontalnej (dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego) oraz potrzeby wyeliminowania niedoskonałości obecnie obowiązujących przepisów akcyzowych. Przepisy dostosowujące polskie prawo do norm unijnych mają wejść w życie 1 kwietnia 2010 r., zaś zmiany wynikające z innych przyczyn - w ciągu 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy, co w praktyce powinno mieć miejsce na przełomie roku 2009/2010.

Wśród zmian wynikających z prawa wspólnotowego najważniejsze jest odejście od papierowej dokumentacji przemieszczania wyrobów akcyzowych na rzecz systemu elektronicznego opartego na komunikatach elektronicznych. Wdrożenie tego systemu będzie wiązać się z określonymi kosztami po stronie podatników akcyzy, jednakże jest nieodzowne. Docelowo obrót wyrobami akcyzowymi z zawieszoną akcyzą będzie dzięki temu systemowi sprawniejszy i obciążony mniejszym ryzykiem. Powodzenie wdrożenia tego systemu zależy jednak w dużej mierze od przygotowania Ministerstwa Finansów.

Nowelizacja ustawy eliminuje również najistotniejsze błędy konstrukcyjne w zakresie akcyzy dotyczące tak istotnych zagadnień, jak opodatkowanie akcyzą energii elektrycznej, opodatkowanie zużycia energii elektrycznej przez wytwórców energii czy też kwestie związane z naruszeniem warunków formalnych stosowania zwolnień od akcyzy.

Jednak wątpliwości dotyczące stosowania nowej ustawy akcyzowej, projektowane przepisy rozstrzygają na niekorzyść podatników. Co więcej, Ministerstwo Finansów wskazuje w większości przypadków, iż projektowane zmiany mają charakter doprecyzowujący, a nie zmieniający (przykładowo w zakresie wpłat miesięcznych akcyzy od energii elektrycznej czy też opodatkowania strat handlowych energii elektrycznej). Niektóre zmiany wiążą się również ze zwiększeniem kosztów działalności podatników akcyzy (m.in. obowiązek uzyskania poręczenia wekslowego na wekslu stanowiącym zabezpieczenie akcyzowe).

Problemy praktyczne w stosowaniu przepisów akcyzowych spowodowały, iż Ministerstwo Finansów zdecydowało się również w wybranym zakresie zaproponować korzystne zmiany uelastyczniające system podatku akcyzowego (m.in. w zakresie zwolnień od akcyzy - możliwość zwrotu wyrobów akcyzowych czy też zmniejszenia obciążeń administracyjnych).

Mirosław Barszcz

ekspert gospodarczy BCC