Nowelizacja postępowania egzekucyjnego w administracji podpisana przez Prezydenta

Nowelizacja ma na celu uproszczenie i usprawnienie procedur obowiązujących w egzekucji administracyjnej.

Zmienione zostały zasady wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zasadą będzie przekazywanie wniosków egzekucyjnych i tytułów wykonawczych w formie elektronicznej. Tytuły wykonawcze będą automatycznie rejestrowane w systemie obsługującym organ egzekucyjny. Wszczęcie egzekucji nastąpi również w momencie podpisania protokołu zajęcia ruchomości przez pracownika organu egzekucyjnego albo dokonania wpisu w księdze wieczystej o wszczęciu egzekucji z nieruchomości lub złożenia wniosku o wpis o wszczęciu egzekucji z nieruchomości do zbiorów dokumentów – jeśli podpisanie protokołu zajęcia ruchomości, wpis lub złożenie wniosku nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Ustawa reguluje egzekucję z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, gdy mał­żonek zobowiązanego odpowiada za zaległości podat­kowe majątkiem wspólnym. Tytuł wykonawczy wystawiony na zobowiązanego stanowić będzie podstawę do prowadzenia egzekucji również z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka. Bezskuteczne w stosunku do składnika majątkowego, który wchodziłby w skład majątku wspólnego, będzie zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej lub inne zdarzenie, które skutkuje ograniczeniem, zniesieniem, wyłączeniem lub ustaniem odpowiedzialności zobowiązanego za należności pieniężne wraz z odsetki będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego.

Wprowadzono również zmiany w zasadach rozstrzygania zbiegów egzekucji, co do należności alimentacyjnych i należności celnych oraz w przepisach przewidujących uproszczenie procedury przekazywania dokumentów pomiędzy organami egzekucyjnymi. Nowe regulacje zwalniają organy egzekucyjne z obowiązku prze­kazywania odpisów tytułów wykonawczych i innych dokumentów organowi egzekucyjnemu przejmujące­mu łączne prowadzenie egzekucji. Zamiast tych do­kumentów będzie przekazywany wyłącznie jeden dokument w postaci elektronicznej, zawierający nie­zbędne dane do prowadzenia egzekucji.

Zmodyfikowane zostały niektóre środki egzekucyjne. W zakresie egzekucji z ruchomości, wprowadzono nową formę sprzedaży ru­chomości przez zobowiązanego pod nadzorem organu eg­zekucyjnego. W przypadku egzekucji z pieniędzy, która dotychczas odbywała się wyłącznie w formie gotówkowej - umożliwiono zarówno organom egzekucyjnym, jak i wierzycielom, w przypadku dobrowolnej spłaty przez zobowiązanego, regulowanie egzekwowanych należność bezgotówkowo, np. za pomocą terminali płatniczych. Wprowadzono elektronizację egzekucji z rachunków prowadzonych przez spółdziel­cze kasy oszczędnościowo-kredytowe oraz z praw z instrumentów finansowych zapisanych na rachunkach papierów wartościowych lub innych.

Zmienione zostały zasady licytacji elektronicznej. Organ egzekucyjny będzie mógł przeprowadzić licytację przy pomocy wybranego przez siebie systemu teleinformatycznego w oparciu o zasady określone w regulaminie podmiotu, do którego system ten należy.
O zamiarze sprzedaży zajętej ruchomości za pośrednictwem wybranego podmiotu, organ egzekucyjne będzie obowiązany powiadomić dłużnika. Licytację można rozpocząć nie wcześniej niż w terminie 3 dni, od dnia doręczenia zawiadomienia. Określony został również minimalny czas trwania licytacji, który będzie wynosił co najmniej 7 dni.

Ustawa modyfikuje również zasady dotyczą­ce kolejności zaspokojenia należności celnych. Należ­ności te będą zaspokajane przed kosztami egze­kucyjnymi naliczonymi w egzekucji tych należności. Potrzeba zmiany w tym zakresie wynika z kwestio­nowania przez Komisję Europejską obowiązującego obecnie sytemu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji, jako sprzecznego z przepisami unijnymi.

Nowelizacja wprowadza również nowe regulacje dotyczące zabezpieczeń dokonywanych na podstawie postanowień o zabezpieczeniu majątkowym wydanych w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania karnego i Kodeksu karnego skarbowego.

Ustawodawca w przepisach przejściowych przyjął, iż do administracyjnych postępowań egzekucyjnych i postępowań zabezpieczających, będących w toku, zastosowanie będą miały przepisy dotychczas obowiązujące. Nowe przepisy będą natomiast stosowane we wszczętej - po wejściu w życie ustawy - egzekucji z pieniędzy, rachunku bankowego, wkładu oszczędnościowego, rachunku prowadzonego przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo–kredytową, wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku, praw z instrumentów finansowych czy też z ruchomości. 

Polecamy: Monitor Księgowego – prenumerata

Polecamy: INFORLEX Księgowość i Kadry

Ustawa co do zasady wchodzi w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia. Wyjątek stanowią :

1. art. 1 pkt 88, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2. art. 11, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
3. art. 8, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.;
4. art. 1 pkt 49–52 i 89, art. 2 pkt 10 i 12, art. 4, art. 9, art. 13 ust. 2 pkt 2 i art. 14 ust. 2 pkt 1, które wchodzą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia;
5. art. 1 pkt 82 lit. a i b, art. 2 pkt 17 oraz art. 12, które wchodzą w życie z dniem 20 lutego 2021 r.;
6. art. 1 pkt 12 w zakresie art. 26c § 5 pkt 2 lit. b oraz pkt 13 w zakresie art. 26ca § 3 pkt 2 lit. b, które wchodzą w życie po upływie 18 miesięcy od dnia ogłoszenia;
7. art. 1 pkt 55, art. 2 pkt 16 lit. b, art. 13 ust. 2 pkt 4 oraz art. 14 ust. 2 pkt 3, które wchodzą w życie po upływie 24 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosuje się m.in. do:

• podatków, opłat i innych należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej
• niepodatkowych należności budżetowych, do których stosuje się przepisy ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych;
• grzywien, kar i innych należności pieniężnych wymierzanych przez organy administracji publicznej;
• należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska;
• obowiązków z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy;
• obowiązków z zakresu ochrony danych osobowych, nakładane w drodze decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Ustawa z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw