Łatwiejsze rozliczenia różnic kursowych

Od 1 stycznia 2007 r. obowiązują zmienione przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dotyczące różnic kursowych. Podatkowe traktowanie różnic kursowych do końca 2006 roku było źródłem licznych kontrowersji. Czy wprowadzone zmiany mogą ułatwić życie podatnikom?

- Ustawodawca zmienił samą konstrukcję przepisów dotyczących różnic kursowych. O ile w poprzednim stanie prawnym przepisy te stanowiły część regulacji dotyczących kosztów i przychodów, o tyle w znowelizowanym kształcie stanowią one odrębny artykuł 15a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.; dalej ustawa o CIT) i regulują bardziej szczegółowo materię różnic kursowych. Ta niewielka z pozoru zmiana ma istotne znaczenie. Zdarzały się np. przypadki kwestionowania przez władze skarbowe możliwości rozpoznania dla celów podatkowych ujemnych (tj. kosztowych) różnic kursowych w przypadku sprzedaży waluty obcej. Problemy wynikały z faktu, że stosowane w takiej sytuacji regulacje dotyczące wyliczania różnic kursowych od własnych środków w walutach obcych znajdowały się w art. 12 ustawy o CIT dotyczącym przychodów i nie wspominały o możliwości rozpoznawania kosztów. W obecnym stanie prawnym podobne wątpliwości nie znajdą już uzasadnienia.

Czy znowelizowane regulacje rozstrzygają niektóre wątpliwości interpretacyjne związane z różnicami kursowymi z tytułu pożyczek i kredytów, które nie były odrębnie uregulowane w ustawie o CIT przed 1 stycznia 2007 r.?

- Tak. Przekazanie i zwrot samej kwoty pożyczki jest neutralne podatkowo. W konsekwencji w poprzednim stanie prawnym powstawały wątpliwości, czy różnice kursowe z tym związane powinny być rozpoznawane dla celów podatkowych (w praktyce przyjmowano, że tak). W świetle przepisów obowiązujących obecnie nie ulega wątpliwości, że różnice te należy rozpoznać. Przed 1 stycznia 2007 r. niektórzy podatnicy mieli także wątpliwości, czy w świetle ustawy o CIT zasadne jest rozpoznawanie różnic kursowych w związku z pożyczkami denominowanymi w walutach obcych (tj. udzielanymi w walucie polskiej, ale których wartość ustalana jest na podstawie kursu waluty obcej). W znowelizowanej ustawie o CIT znalazł się przepis, że różnice kursowe powstają jedynie w przypadku kredytu (pożyczki) w walucie obcej - co sugeruje, że różnice kursowe nie powstają w przypadku pożyczek denominowanych do walut obcych.

Nowelizacja ustawy o CIT rozwiewa też wątpliwości związane z rozpoznawaniem różnic kursowych w przypadku uregulowania zobowiązania walutowego poprzez kompensatę (potrącenie). Z jakimi problemami w tym zakresie podatnicy spotykali się do tej pory?

- Wątpliwości te wynikały przede wszystkim z rozumienia pojęcia zapłaty, które w ocenie władz skarbowych nie obejmowało potrącenia. Nie wnikając w argumenty zarówno zwolenników, jak i przeciwników tego twierdzenia, należy z aprobatą ocenić obecną regulację ustawy o CIT. Zgodnie z nią różnice kursowe powstają w przypadku uregulowania zobowiązań w jakiejkolwiek formie, w tym w wyniku potrącenia wierzytelności.

Obecnie przepisy ustawy o CIT pozwalają podatnikom na rozliczanie niektórych transakcji wyrażonych w walutach obcych przy zastosowaniu kursów walutowych innych niż kursy bankowe. Dla jakich transakcji taka zmiana jest istotna?

- Jest to ważne w przypadku kupna walut obcych w kantorach. Nowe przepisy rozwiązują także część problemów związanych z podatkowym ujęciem walutowych instrumentów pochodnych o charakterze rzeczywistym (tj. obejmujących faktyczną dostawę instrumentu bazowego), gdzie dostawa waluty następowała po kursie terminowym określonym w umowie. Możliwość zastosowania kursu wynikającego z umowy była często kwestionowana przez władze skarbowe na gruncie poprzednich regulacji.

Katarzyna Przewłocka

konsultant, Ernst & Young

Rozmawiała Ewa Matyszewska