REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

REKLAMA

Resort finansów nie zgadza się, aby biegli sądowi byli zwolnieni z płacenia podatku. Zdaniem Sądu Najwyższego wynagrodzenia powinny być wypłacane bez VAT. Niektórzy sędziowie przyznają jednak należne kwoty powiększone o podatek.


Nie ustają spory wokół opodatkowania podatkiem od towarów i usług wynagrodzeń wypłacanych biegłym sądowym, i to mimo licznych orzeczeń sądowych oraz interpretacji urzędów skarbowych w tej sprawie. Najbardziej zainteresowane całą sprawą Ministerstwo Finansów nadal milczy, a biegli i sądy nie mają do końca pewności, jak postępować. W sprawie nie pomagają również interwencje Ministerstwa Sprawiedliwości, które przygotowało projekt nowych przepisów. Narastający konflikt odbija się coraz bardziej na pracy sądów i na finansach biegłych.


Nie stosują orzeczenia


Poszczególni sędziowie czy składy orzekające sądów powszechnych przyznają VAT biegłym sądowym i tłumaczom, prowadzącym działalność gospodarczą, mimo że Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd przyznaje biegłemu będącemu podatnikiem w zakresie podatku od towarów i usług wynagrodzenie bez uwzględnienia VAT (III CZP 127/06). Co to oznacza w praktyce? Biegli, którym sądy nie przyznają wynagrodzenia z VAT, muszą podatek zapłacić z własnej kieszeni. W praktyce może zatem okazać się, że biegły występujący przed sądem, np. w Warszawie, otrzyma wynagrodzenie bez VAT, a biegły w Biłgoraju takie samo wynagrodzenie powiększone o 22 proc. podatek od towarów i usług. Czas zatem ujednolicić praktykę. Trzeba jednak zacząć od rozstrzygnięcia podstawowej kwestii dotyczącej tego, czy biegli w ogóle powinni VAT płacić.


Fiskus się myli


Zdaniem dużej części ekspertów podatkowych biegli w ogóle nie powinni płacić tego podatku.


Podstawą prawną podawaną przez urzędy skarbowe przy opodatkowaniu usług biegłych jest art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) oraz rozporządzenia ministra finansów z 27 kwietnia 2004 r. (Dz.U. nr 97, poz. 970) i z 25 maja 2005 r. (Dz.U. nr 95, poz. 797).


Jak twierdzą eksperci podatkowi, rozporządzenia te budzą zastrzeżenia. Chodzi głównie o to, że traktują biegłych sądowych jako świadczących usługi na zlecenie sądów lub prokuratur. Tymczasem biegli i tłumacze nie podejmują swoich czynności na podstawie zlecenia, ale na mocy postanowienia sądu. Ponadto nie mogą pod sankcjami karnymi (grzywna lub nawet więzienie) odmówić przeprowadzenia badań lub wydania opinii. Traktowani są natomiast jako osobowe źródła dowodowe. Co więcej, podstawą prawną do wyłączenia czynności biegłych i tłumaczy powinien być art. 6 ust. 2 ustawy o VAT, który stanowi, że przepisów ustawy nie stosuje się m.in. do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.


Zdaniem prof. Ryszarda Jaworskiego z Katedry Kryminalistyki Uniwersytetu Wrocławskiego reguły wykładni systemowej nakazują w pierwszej kolejności brać pod uwagę art. 6, a nie 15 ustawy. Jak powiedział GP, biegli sądowi i tłumacze nie powinni więc płacić VAT, ponieważ działają na polecenie sądu, a nie jako strona umowy.


- Biegły sądowy działa w ramach wymiaru sprawiedliwości. Postanowienie o powołaniu biegłego to po prostu nakaz. Jeśli biegły go nie wypełni, sąd może pozbawić go wynagrodzenia czy wymierzyć grzywnę do zapłaty. Jest to zatem zupełnie inna sfera działalności niż ta, której dotyczy ustawa o VAT - powiedział prof. Ryszard Jaworski.


Powołuje się on również na przepisy kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim, z umową mamy do czynienia wtedy, gdy łącznie spełnione są takie elementy, jak: swoboda podmiotów do zawarcia umowy, równorzędność podmiotów, wzajemność świadczeń, termin wykonania i inne. Jak dowodzi nasz rozmówca, w przypadku świadczenia czynności biegłego na rzecz sądu nie jest spełniony żaden z tych elementów, a zatem nie jest to umowa.


- Jeżeli biegły sądowy wykonywałby ekspertyzę, opinię prywatną, to do takiej opinii powinien być doliczony VAT. Ale jeśli biegłego powołuje sędzia lub prokurator, to mamy tu do czynienia z działaniem władczym państwa. Podobnie jak w przypadku adwokatów, którzy występują jako obrońcy z urzędu - stwierdził prof. Ryszard Jaworski.


Dodał, że stosunek między sądem a biegłym sądowym, tłumaczem lub obrońcą z urzędu jest więc stosunkiem publicznoprawnym. Takiej samej kwalifikacji dokonał Sąd Najwyższy we wspomnianym już wyroku. W uzasadnieniu sąd zaznaczył, że źródłem powołania biegłego nie jest stosunek cywilnoprawny dwóch równoprawnych podmiotów, lecz jest to stosunek o charakterze publicznoprawnym. Sąd Najwyższy stwierdził więc, że sądy nie powinny przyznawać wynagrodzenia biegłym sądowym z VAT.


Profesor Ryszard Jaworski uważa, że to słuszne stanowisko, ponieważ biegli w ogóle nie powinni płacić VAT.


Zdaniem Jerzego Bielawnego, wiceprezesa Instytutu Studiów Podatkowych, teza dotycząca braku umowy między sądem a biegłym jest ryzykowna. Zwraca on natomiast uwagę na rozbieżności między ustawą VAT a dyrektywami UE.


- Pojawia się pytanie, czy rozumienie czynności wykonywanych osobiście odpowiada opodatkowaniu działalności profesjonalnej. Skoro VAT związany jest z taką profesjonalną działalnością, to należy to honorować. Podatnik wykonuje czynności w ramach prowadzonej działalność i w tym charakterze występuje wobec sądu. Moim zdaniem sądy powinny więc przyznawać biegłym wynagrodzenie z VAT - powiedział GP Jerzy Bielawny.


Będzie zmiana przepisów


Ministerstwo Sprawiedliwości, które przygotowało nowe rozporządzenie w sprawie kosztów przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych w postępowaniu sądowym, również twierdzi, że biegli nie powinni płacić VAT. Poprzednie rozporządzenie, na które powołują się m.in. sądy, zostało wydane w 1975 roku. Resort przyznaje, że biegli powinni być zwolnieni z VAT. Problem w tym, że na zwolnienie z VAT biegłych oraz tłumaczy nie chce się zgodzić Ministerstwo Finansów.


22
proc.

wynosi stawka VAT od czynności wykonywanych przez biegłych sądowych


POSTULUJEMY

Ministerstwo Finansów powinno porozumieć się z resortem sprawiedliwości w kwestii dotyczącej zwolnienia z VAT biegłych sądowych. Resort sprawiedliwości ma już gotowy projekt rozporządzenia, zawierającego korzystne dla biegłych rozwiązania. Należałoby je zatem po konsultacji z resortem finansów wprowadzić w życie.


Czy biegli sądowi powinni płacić VAT
Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

Źródło: GP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Kawa z INFORLEX: JPK CIT i nowe obowiązki raportowania. Jak zmieni się praca księgowych i biur rachunkowych w 2027 roku?

Nowe obowiązki związane z JPK CIT, postępująca automatyzacja księgowości i coraz większa rola technologii zmieniają sposób pracy księgowych oraz biur rachunkowych. Jak przygotować się do nowych wymagań, usprawnić codzienne procesy i wykorzystać cyfryzację do rozwoju usług księgowych? O tym będzie mowa 19 listopada 2026 r. o godz. 9:00 podczas bezpłatnego spotkania online z cyklu Kawa z INFORLEX. JPK CIT – nowe obowiązki dla księgowych i biur rachunkowych.

Od 2027 r. znika ulga podatkowa wprowadzoną w Polskim Ładzie. Do końca 2026 r. trzeba ponieść wydatki (do 1 mln zł), by móc je odliczyć

Od 1 stycznia 2027 r. może zniknąć tzw. ulga na ekspansję, która obowiązuje w obu podatkach dochodowych (PIT i CIT). Nowelizacja zmieniająca przepisy przeszła już przez Sejm i Senat i czeka już tylko na podpis Prezydenta Nawrockiego i publikację w Dzienniku Ustaw. Na dotychczasowych zasadach będzie można rozliczyć wyłącznie koszty poniesione do końca 2026 r. W ramach tej ulgi przedsiębiorcy mogą odliczać wydatki m.in. na udział w targach, promocję i certyfikację produktów. Limit odliczenia wynosi 1 mln zł rocznie. Przy 19-procentowej stawce podatku oznacza to do 190 tys. zł niższego podatku za dany rok. Wydatki trzeba sfinansować z bieżących środków lub finansowania zewnętrznego. Korzyść podatkowa pojawi się dopiero w rozliczeniu rocznym. Dla części przedsiębiorców oczekujących na płatności może to być niełatwe zadanie. W III kw. 2026 r. odroczony termin płatności miało aż 62,7 proc. faktur wystawianych przez MŚP.

Marsz Niepodległości 11 listopada. Marcin Kierwiński i Donald Tusk reagują na plotki

Czy tegoroczny Marsz Niepodległości zostanie zakazany lub rozwiązany? Szef MSWiA Marcin Kierwiński oraz premier Donald Tusk jednoznacznie ucięli pojawiające się w sieci spekulacje na temat planowanego zablokowania warszawskiej manifestacji. Po tragicznych wydarzeniach w Krakowie, gdzie w wyniku ataku napastnika na Rynku Głównym zginęło sześć osób, polskie służby i policja zostały postawione w stan najwyższej gotowości. Minister spraw wewnętrznych ujawnił kulisy przygotowań do zabezpieczenia zgromadzeń i zaapelował do Polaków o szczególną czujność na ulicach stolicy.

Zarząd spółki (także jednoosobowy) powinien dokumentować swoje decyzje nie tylko protokołem. To może ochronić członków zarządu przed odpowiedzialnością

Dokumentowanie decyzji zarządu to nie tylko formalność korporacyjna. To również sposób zabezpieczenia interesów spółki i samych członków zarządu. W razie sporu, kontroli, problemów finansowych czy postępowania sądowego dokumentacja może mieć istotne znaczenie dla wykazania, że decyzje podejmowano świadomie, po analizie dostępnych informacji i z uwzględnieniem interesu spółki. Dotyczy to zarówno zarządów wieloosobowych, jak i tych, w których wszystkie decyzje podejmuje jedna osoba.

REKLAMA

Jednorazowa amortyzacja: trzy sposoby rozliczenia środków trwałych

Maszyna, samochód ciężarowy czy komputer mogą trafić do kosztów już w roku, w którym zostaną wprowadzone do ewidencji. Trzeba jednak wiedzieć, z której z trzech dostępnych ścieżek się korzysta, bo każda ma inne warunki, inny katalog środków trwałych i własne pułapki.

Nowe formy zapłaty podatku w eUrząd Skarbowy od 5 listopada. Kiedy Skarbówka zaksięguje płatność?

Ministerstwo Finansów poinformowało w komunikacie z 9 listopada 2026 r., że od 5 listopada w w eUrzędzie Skarbowym zostały udostępnione nowe formy płatności . Należność z tytułu podatku od osób fizycznych (PIT) można już zapłacić nie tylko kartą, BLIKIEM lub przelewem elektronicznym, lecz także przez Google Pay albo Apple Pay. Te nowe metody płatności są dostępne w serwisie internetowym i aplikacji mobilnej eUS. Za płatność kartą, Google Pay lub Apple Pay nie ma w tym przypadku opłaty transakcyjnej.

Obniżenie limitu dla ryczałtu od 2027 roku. Ministerstwo Finansów mówi o skutkach zmian

Obniżenie limitu przychodów uprawniającego do ryczałtu z 2 mln do zaledwie 250 tys. euro stało się faktem. Ministerstwo Finansów w oficjalnej odpowiedzi na interpelację poselską odsłoniło karty, podając dokładne statystyki oraz prognozowane skutki finansowe tej drastycznej reformy. Zmiany wejdą w życie bez żadnych okresów przejściowych, co oznacza, że o losie przedsiębiorców w 2027 roku przesądzą obroty generowane przez nich w całym roku 2026. Rząd bezlitośnie ucina podatkowy przywilej dla najlepiej zarabiających.

Druk nr 3003. Sejm przyjął kontrowersyjną ustawę. "Zamrażanie majątków bez wyroku sądu" wywołało burzę

To były wyjątkowo burzliwe obrad w parlamencie. Sejm przegłosował rządowy projekt ustawy o środkach ograniczających, znany jako druk nr 3003. Przepisy, które mają być nową „konstytucją sankcyjną” Polski, wywołały ostrą dyskusję. Opozycja i część komentatorów mówią wprost o zagrożeniu dla wolności słowa i prawa własności. Rząd odpowiada: to konieczna broń w walce z wojną hybrydową. O co dokładnie chodzi?

REKLAMA

Zmiany KSeF 2027: przelewy na nowych zasadach, koniec paragonów z NIP-em i najmniejsze firmy objęte obowiązkiem e-fakturowania

Obowiązkowy KSeF miał swoje wielkie wejście w 2026 roku. Kto jednak uznał, że najważniejsze zmiany są już za nami, może się zdziwić. Od stycznia 2027 roku przedsiębiorców czekają kolejne nowe obowiązki. Zmieni się sposób opłacania faktur, znikną niektóre dotychczasowe uproszczenia, a obowiązek korzystania z KSeF obejmie również najmniejsze firmy, które dotąd mogły korzystać z okresu przejściowego. Jest też dobra wiadomość – Ministerstwo Finansów chce dać przedsiębiorcom więcej czasu na naukę bez ryzyka kar za błędy związane z KSeF.

Zmiany w ulgach podatkowych PIT od 2027 r. Co można zrobić do końca 2026 r., żeby nie stracić odliczeń (ulga dla krwiodawców, ulga internetowa i ulga na ekspansję)

Sejm i Senat przyjęły ustawę, która od 2027 r. podwaja ulgę dla honorowych dawców krwi oraz likwiduje ulgę na internet i ulgę na ekspansję. Teraz czeka ona na podpis prezydenta. Nowe zasady obejmą dochody od 1 stycznia 2027 r., ale część spraw warto załatwić jeszcze w tym roku. Kto nigdy nie odliczał ulgi na internet, może ją zacząć ostatni raz w zeznaniu za 2026 r. Wtedy zachowa prawo do odliczenia także za 2027 r. Przed końcem roku warto więc sprawdzić, na kogo są wystawione faktury za internet. Krwiodawcy powinni z kolei poprosić o zaświadczenie o oddanej krwi, bo krew oddaną w 2026 r. rozliczą jeszcze po 130 zł za litr. Eksperci podatkowi wyjaśniają, co dokładnie się zmienia i ile na tym realnie zyskają lub stracą podatnicy.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA