REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Płatności w gotówce - zmiana przepisów

Płatności w gotówce - zmiana przepisów
Płatności w gotówce - zmiana przepisów

REKLAMA

REKLAMA

Płatności w gotówce - zmiana przepisów. W dniu 28 września 2021 r. Prezydent RP podpisał ustawę z 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o usługach płatniczych. Celem tej ustawy jest jest uregulowanie statusu prawnego akceptacji znaków pieniężnych emitowanych przez Narodowy Bank Polski (czyli gotówki - banknotów i monet). Nowelizacja ta wprowadza nakaz (obowiązek) akceptowania (przyjmowania) płatności w gotówce od konsumentów - z pewnymi wyjątkami.

Obowiązek akceptowania płatności gotówkowych - zasada i wyjątki

Zmiana ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych polegająca na dodaniu do niej art. 59ea eliminuje możliwość ograniczania przez akceptantów oferty zawarcia umowy sprzedaży lub świadczenia usług jedynie do konsumentów, którzy dokonają zapłaty wyłącznie w formie bezgotówkowej. Zmiana ta wprowadza nakaz (obowiązek) akceptowania (przyjmowania) płatności w gotówce od konsumentów.
W praktyce obrotu gospodarczego zatem każda oferta zawarcia umowy sprzedaży lub świadczenia usług skierowana przez akceptanta do ogółu konsumentów będzie implikować w sobie możliwość dokonania zapłaty w formie bezgotówkowej oraz gotówkowej znakami pieniężnymi emitowanymi przez Narodowy Bank Polski. Tym samym w przepisach prawa powszechnie obowiązującego przesądzone zostało, że na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej każdy konsument może bezwarunkowo dokonać zapłaty z tytułu umowy sprzedaży lub świadczenia usługi z akceptantem w gotówce znakami pieniężnymi emitowanymi przez Narodowy Bank Polski. Każdy akceptant będzie zatem zobowiązany do akceptacji gotówki

REKLAMA

Autopromocja

Nakaz akceptacji gotówki nie będzie miał jednak charakteru bezwzględnego, gdyż regulacja przewiduje w tym zakresie stosowne wyłączenia. Przedmiotowy nakaz akceptacji znaków pieniężnych emitowanych przez Narodowy Bank Polski nie będzie miał zastosowania:

  1. w przypadku działalności prowadzonej przez akceptanta w sieci Internet,
  2. w miejscu prowadzenia działalności bez obecności personelu;
  3. w trakcie imprezy masowej w rozumieniu ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych, jeśli akceptant zamieści stosowną informację w regulaminie tej imprezy;
  4. do jednorazowej transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, której wartość jest równa przeciętnemu wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale roku poprzedniego, ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, lub większa od niego.

Odnośnie pkt 4 warto wskazać, że zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 19 października 2020 r., przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale 2020 r. wyniosło 5370,64 zł.

Bez dodatkowych opłat za płatności gotówkowe

Jednocześnie regulacja przewiduje brak możliwości nakładania dodatkowych opłat przez akceptantów z tytułu obowiązku akceptowania zapłaty w gotówce.

Od kiedy zmiany?

Ustawa wejdzie w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. 

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Ustawa z 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o usługach płatniczych - treść, uzasadnienie i przebieg procedury legislacyjnej w Sejmie

Dotąd brak było wyraźnego obowiązku prawnego akceptowania płatności gotówkowych

W uzasadnieniu projektu tej ustawy podkreślono, że dotąd ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie obowiązku akceptowania płatności gotówkowych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Treść art. 32 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim, zgodnie z którym znaki pieniężne emitowane przez NBP są prawnymi środkami płatniczymi na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nie może być bowiem interpretowana, jako istnienie bezwarunkowego prawnego obowiązku akceptacji banknotów oraz monet mimo przyznanego im statusu prawnych środków płatniczych.

Zasada swobody umów a wyłączenie płatności gotówkowych

Natomiast zasada swobody umów ustanowiona w art. 3531 Kodeksu cywilnego umożliwia przedsiębiorcy takie ukształtowanie działalności, w której opierał się on będzie wyłącznie na płatnościach bezgotówkowych. Wystarczy, że informacja o odmowie przyjmowania zapłaty znakami pieniężnymi, tj. banknotami i monetami zostanie zamieszczona w widocznym miejscu np. na witrynie sklepowej. W rezultacie, w sytuacji uprzedniego przedstawienia stosownej informacji potencjalnemu klientowi dopuszczalne jest nieakceptowanie gotówki, jako formy zapłaty za świadczoną usługę lub towar.

W takiej sytuacji uznać należy, że oferta danego przedsiębiorcy nie jest skierowana do ogółu, ale do określonego kręgu zainteresowanych. Tego rodzaju podejście nie narusza treści przepisów art. 3531 oraz art. 56 K.c. w kontekście ewentualnej chęci umownego wyłączenia akceptacji gotówki.
Ustalenie sposobu zapłaty może być także zawarte – i nierzadko jest zawarte – w umowie stron. Strony przesądzają wówczas, jaki sposób płatności będzie miał zastosowanie w przypadku łączącego te strony stosunku umownego. Jest to najczęściej płatność gotówkowa lub bezgotówkowa, co często wynika np. z regulaminu czy innego wzorca umownego. Jest to zawsze kwestia zamieszczenia odpowiedniego ustalenia w stosunku umownym, a nie mocy prawnej znaków pieniężnych. Bez takiego umownego ustalenia każdy znak pieniężny powinien być w zasadzie honorowany.

Czy wyłączenie przez sprzedawcę płatności gotówkowych jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?

Analizując treść art. 3531 K.c., autor projektu omawianej nowelizacji (czyli Prezydent RP) zwrócił uwagę, że ustawodawca wskazuje, że co prawda strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, jednak jego treść lub cel nie mogą być sprzeczne z właściwością (naturą) stosunku, ustawą ani z zasadami współżycia społecznego. Ustawodawca posłużył się dla opisu dopuszczalności stosunków prawnych w obrocie klauzulami generalnymi, wśród których ujęto zasady współżycia społecznego. Klauzula ta stanowi przedmiot szerokich analiz doktrynalnych oraz była przedmiotem licznych rozważań jurydycznych, co znajduje swoje odzwierciedlenie w bogatym orzecznictwie nie tylko na tle art. 3531 K.c., ale także innych przepisów, które odnoszą się do klauzuli generalnej związanej z zasadami współżycia społecznego (np. art. 5 K.c., art. 58 § 2, art. 93 § 1 i 2 K.c. oraz inne).
Jak wskazuje Sąd Najwyższy, przedmiotowe klauzule generalne, ujęte przez ustawodawcę w art. 3531 K.c. należy postrzegać, jako spójny system, mający zapobiegać zawieraniu i wywodzeniu skutków prawnych z umów, których treść lub cel w niedopuszczalny sposób godzi w nadrzędny interes publiczny lub prywatny.

REKLAMA

W wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2019 r. (sygn. akt VI ACa 216/18) wymienione zostały następujące zasady współżycia społecznego:
- zasada sprawiedliwości społecznej,
- zasada solidarności (wyrażająca się w obowiązku wspierania oraz dbania o dobro osób starszych, chorych i samotnych) oraz
- zasada zaufania obywatela do administracji publicznej.

Z powyższych rozważań wynika zatem, że możliwość swobodnego limitowania akceptacji płatności gotówkowych jest ograniczona. W sytuacji kryzysowej, np. w trwającym obecnie okresie epidemii koronawirusa, problem braku akceptowania gotówki w punktach handlowych i usługowych może mieć bowiem szczególnie istotne znaczenie właśnie dla osób w podeszłym wieku oraz osób z różnymi niepełnosprawnościami, które mogą mieć w związku z tym poważne problemy z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych jak zakup żywności czy leków. W związku z rozwojem epidemii, przykłady stosowania tego rodzaju praktyk przez przedsiębiorców stają się jednak coraz powszechniejsze, według wstępnych wyników badania pt. Zwyczaje płatnicze w Polsce w 2020 r., przeprowadzonego przez NBP w okresie wrzesień-październik 2020 r., około 8% respondentów spotkało się z odmową płatności gotówkowej przez sprzedawców w okresie trwającej epidemii. Brak akceptowania banknotów i monet w takich punktach handlowo-usługowych jak np. sklepy spożywcze i apteki powinien być zatem uznany (zdaniem Prezydenta RP) za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.

oprac. Paweł Huczko

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: PAP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Najniższa krajowa 2025 - ile od stycznia? Jakie brutto w umowie, ile netto do wypłaty na rękę? Jakie koszty pracodawcy płacy minimalnej?

W 2025 roku minimalne wynagrodzenie za pracę (zwane też najniższą krajową lub płacą minimalną) ma wynieść 4626 zł brutto. Natomiast minimalna stawka godzinowa dla umów zlecenia i podobnych umów cywilnoprawnych od 1 stycznia 2025 r. wynosić ma 30,20 zł brutto. Takie są propozycje Rady Ministrów przedstawione 13 czerwca 2024 r.

Błędna stawka VAT na paragonie z NIP nabywcy. Jak dokonać korekty i ująć w ewidencji i JPK V7M?

W praktyce zdarza się nie tak rzadko, że wystawiony paragon z NIP nabywcy zawiera błędną stawkę VAT. Czy i jak można skorygować taki paragon z błędną stawką VAT?

Fiskus dowie się, że prowadzisz działalność gospodarczą bez rejestracji. Zmiany od 1 lipca 2024 r. Co wynika z nowych przepisów?

W dniu 5 czerwca 2024 r. Senat przyjął bez poprawek rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw, który implikuje unijną dyrektywę DAC7 uszczelniającą system podatkowy we wszystkich krajach UE. Jeśli Prezydent podpisze ustawę, zacznie ona obowiązywać już od 1 lipca br. Nowe przepisy związane są z wprowadzeniem obowiązku raportowania danych przez platformy sprzedażowe tj. Allegro, OLX czy Booking dotyczących ilości oraz wartości transakcji dokonywanych przez ich użytkowników

Kiedy i w jakich okolicznościach pracodawca ma obowiązek zwiększyć wymiar urlopu wypoczynkowego? Czy każdy pracownik może na to liczyć?

W jakich sytuacjach i terminach pracownik nabywa prawo do zwiększonego wymiaru urlopu wypoczynkowego? Kiedy pracodawca ma obowiązek udzielić dodatkowych dni urlopu? Co wynika z przepisów?

REKLAMA

Zwolnienie z VAT dla małych firm. Minister Finansów szykuje istotne zmiany w ustawie o VAT

Nowelizacja ustawy o VAT ma pozwolić na korzystanie ze zwolnienia podmiotowego w VAT w Polsce przez małe firmy (do 200 tys. zł rocznej wartości sprzedaży) mające siedzibę w innym państwie członkowskim UE. A polskie małe firmy będą mogły również korzystać ze zwolnienia z VAT w innych państwach członkowskich UE. Tak wynika z założeń projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, które zostały opublikowane 12 czerwca 2024 r. w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.

Nowa składka zdrowotna komplikuje system. Przedsiębiorcy chcą inaczej

Składak zdrowotna ma być rozliczana inaczej już od początku 2025 roku. Niestety, z pozytywnym odbiorem przedsiębiorców nie spotkały się rządowe zapowiedzi dotyczące osób prowadzących działalność gospodarczą opodatkowaną stawką liniową i ryczałtem. W obu tych przypadkach planowane rozwiązania podnoszą wysokość składki zdrowotnej i komplikują system.

Zmiany w podatku od nieruchomości od 2025 roku. Definicje budynku i budowli, ujednolicenie opodatkowania garaży wielostanowiskowych w budynkach mieszkalnych

W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano 11 czerwca 2024 r. założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku leśnym oraz ustawy o opłacie skarbowej. W zakresie podatku od nieruchomości ten projekt zakłada wprowadzenie definicji budynku i budowli a także ujednolicenie zasad opodatkowania garaży wielostanowiskowych w budynkach mieszkalnych.

Dotacje dla biznesu 2024. Ścieżka SMART: kolejne rundy naborów wniosków dla MŚP oraz dużych przedsiębiorstw

Ścieżka SMART jest jednym z czterech priorytetów w ramach Programu FENG na lata 2021-2027. Wydaje się ona być jedną z najpopularniejszych dotacji oferowanych przez Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki dla MŚP oraz dużych przedsiębiorstw chcących zwiększyć swoją zdolność badawczą oraz innowacyjność. Trzecia runda konkursu zgodnie z aktualnym harmonogramem naborów FENG rozpocznie się 27 czerwca i potrwa do 24 października. 

REKLAMA

Podatek od psa i kota w Polsce – kto musi płacić, a kto jest zwolniony?

W Polsce właściciele psów mogą być zobowiązani do opłacenia podatku od posiadania zwierząt, co jest regulowane przepisami lokalnymi gmin. Opłata ta wynika z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i jest stosowana w celu pokrycia kosztów związanych z utrzymaniem czystości i porządku w miejscach publicznych oraz finansowaniem opieki nad bezdomnymi zwierzętami. Inaczej jest w przypadku kotów.

MF: dwa etapy wdrożenia obowiązkowego KSeF. Będzie kolejna zmiana ustawy o VAT

W dniu 5 czerwca 2024 r. Prezydent RP Andrzej Duda podpisał ustawę przesuwającą termin wdrożenia obowiązkowego KSeF na dzień 1 lutego 2026 r. Ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw 10 czerwca br. i wejdzie w życie 1 lipca br. W drugim etapie procesu legislacyjnego Ministerstwo Finansów zaproponuje rozwiązania w zakresie uproszczenia stosowania obligatoryjnego KSeF i etapowego wdrażania tego systemu. Ministerstwo Finansów udostępniło wersję produkcyjną Aplikacji Mobilnej KSeF.

REKLAMA