Kasy fiskalne online bezobsługowe (w automatach sprzedających) - zmiany w 2022 roku

• Wymagania techniczne dla kas rejestrujących - zmiana rozporządzenia
• Rozporządzenie w sprawie kas fiskalnych - projekt zmiany
• Termin wejścia w życie nowych przepisów

Wymagania techniczne dla kas rejestrujących - zmiana rozporządzenia

Na ostatniej prostej rządowej procedury legislacyjnej (Komisja Prawnicza) znajduje się projekt rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii zmieniającego rozporządzenie w sprawie wymagań technicznych dla kas rejestrujących. Projekt ten (najnowsza jego wersja pochodzi z 21 marca 2022 r.) ma na celu określenie optymalnych rozwiązań dla kas rejestrujących stosowanych w urządzeniach do automatycznej sprzedaży towarów i usług.

Kiedy kasa fiskalna nie będzie musiała zawierać drukarki?

Zmieniony (zgodnie z propozycją zawartą w ww. projekcie) § 52 tego rozporządzenia wprowadzić ma rozwiązania techniczne w konstrukcji kas rejestrujących, aby takie kasy mogły nie zawierać drukarki kasy jako elementu konstrukcyjnego. Zmiany wprowadzono w przepisach rozdziału 7 dotyczącego wymagań technicznych dla kas o zastosowaniu specjalnym.
W przedmiotowym przepisie przewidziano dwa warianty:

• kasę w automacie, która zawiera drukarkę;
• kasę w automacie, która nie zawiera drukarki.

W przypadku kasy niezawierającej w swojej konstrukcji drukarki:

• kasa wyświetla na wyświetlaczu dla nabywcy przez co najmniej 30 sekund lub do czasu rozpoczęcia kolejnej sprzedaży określone rozporządzeniem pozycje paragonu fiskalnego, paragonu fiskalnego anulowanego lub faktury i faktury anulowanej i nie wystawia ich w postaci papierowej; 
• kasa nie wystawia raportów fiskalnych dobowych, raportów fiskalnych okresowych, raportu fiskalnego rozliczeniowego, łącznych raportów fiskalnych okresowych, łącznego raportu fiskalnego rozliczeniowego, raportów fiskalnych zdarzeń, raportu fiskalnego fiskalizacji oraz dokumentów niefiskalnych, w postaci papierowej – zapewnia możliwość przesłania ww. dokumentów  do komputerowych systemów ogólnodostępnych w celu ich zapisu lub wydruku.
• kasa nie drukuje danych zapisanych w pamięci fiskalnej i w pamięci chronionej oraz nie zapewnia współpracy z terminalem płatniczym w zakresie polecenia dotyczącego wydruku potwierdzenia transakcji płatniczej oraz raportów związanych z działaniem terminala płatniczego.

Zdaniem projektodawców zmiana ta powinna stanowić nie tylko znaczne ułatwienie prowadzenia ewidencji sprzedaży przez podatników, ale i wpłynąć korzystnie na tempo prowadzenia postępowań w sprawie wydania potwierdzenia przez Prezesa Głównego Urzędu Miar o spełnianiu przez kasę (w tym przypadku niezawierającą drukarki) warunków technicznych (szybsza homologacja kas i w efekcie szybsze dopuszczenie urządzeń danego typu do stosowania przez podatników).

Dodatkowe korzyści z rezygnacji z drukarki w kasach rejestrujących powinni odnotować podatnicy używający kas o zastosowaniu specjalnym do ewidencjonowania sprzedaży usług w specyficznych warunkach środowiskowych, tj. np. w samoobsługowych i automatycznych myjniach samochodowych. Charakterystyczna dla tego typu działalności podatność urządzeń na wilgoć i warunki pogodowe utrudniałaby stosowanie tradycyjnego wydruku, wpływała negatywnie na trwałość elementów konstrukcyjnych (drukarki) i powodowała konieczność częstszego serwisowania urządzeń.

Rozporządzenie w sprawie kas fiskalnych - projekt zmiany

Ponadto Minister Finansów przygotował projekt (z 22 marca 2022 r.) rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie Ministra Finansów z 29 kwietnia 2019 r. w sprawie kas rejestrujących. Projekt ten ma na celu  dostosowanie przepisów rozporządzenia do zmian wynikających z ww. projektu rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii zmieniającego rozporządzenie w sprawie wymagań technicznych dla kas rejestrujących. W związku z dopuszczeniem możliwości wprowadzenia postaci elektronicznej dla wszystkich raportów fiskalnych oraz dokumentów takich jak paragon fiskalny, paragon fiskalny anulowany, faktury i faktury anulowane z kas rejestrujących, istnieje konieczność odpowiedniego dostosowania przepisów rozporządzenia w tym zakresie.

Zmienione przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z 29 kwietnia 2019 r. w sprawie kas rejestrujących dadzą podatnikowi możliwość wyboru niewystawiania paragonu fiskalnego, paragonu fiskalnego anulowanego, faktury i faktury anulowanej w postaci papierowej, przy prowadzeniu ewidencji przy użyciu kas umieszczanych w urządzeniach do automatycznej sprzedaży towarów i usług, które w systemie bezobsługowym przyjmują należność i wydają towar lub świadczą usługę, jeżeli zapewnia nabywcy możliwość zapoznania się z danymi o sprzedaży poprzez ich odpowiednie wyświetlenie na urządzeniu do automatycznej sprzedaży towarów i usług w sposób określony w przepisach o wymaganiach technicznych dla kas.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie kas rejestrujących (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 poz. 1625), stanowi wykonanie upoważnienia zawartego w art. 111 ust. 7a oraz w art. 145a ust. 15 ustawy o VAT. Przepis art. 111 ust. 7a ustawy o VAT stanowi delegację w zakresie sposobu prowadzenia ewidencji oraz warunków używania kas rejestrujących typu online. Natomiast art. 145a ust. 15 ustawy o VAT stanowi delegację w zakresie sposobu prowadzenia ewidencji oraz warunków używania dotychczas funkcjonujących na rynku kas z elektronicznym i papierowym zapisem kopii. Delegacje upoważniają także do określenia warunków zorganizowania i prowadzenia ich serwisu, w tym obowiązkowych przeglądów technicznych.

Zgodnie z omawianym projektem nowe przepisy będą mogły mieć zastosowanie do wszystkich kas umieszczonych w urządzeniach do automatycznej sprzedaży towarów i usług, o których mowa w § 7 ust. 1 lit. f zmienianego rozporządzenia, dalej zwanych „kasami bezobsługowymi”.

Celem proponowanych zmian jest ułatwienie prowadzenia ewidencji przy użyciu kas bezobsługowych poprzez dopuszczenie możliwości niedrukowania dokumentów fiskalnych. W przypadku kas rejestrujących typu on-line poprzez wystawienie dokumentu przy użyciu kasy rozumie się jego utworzenie i zapis w pamięci fiskalnej lub pamięci chronionej, a w przypadku dokumentów w postaci papierowej, także wydruk tych dokumentów. Dopuszczenie możliwości niedrukowania paragonów fiskalnych, przy jednoczesnym zapewnieniu nabywcy możliwości zapoznania się z danymi o sprzedaży poprzez ich wyświetlenie na urządzeniu.

W szczególności zostaną zmienione przepisy § 12 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących poprzez zamieszczenie regulacji dotyczących prowadzenia ewidencji sprzedaży przy użyciu kas bezobsługowych wyposażonych w drukarkę, jak również kas bez drukarki. Rozwiązanie to będzie spójne z projektowanymi przepisami o wymaganiach technicznych dla kas.

Przepis § 12 ust. 1 obejmuje obowiązki podatnika w przypadku prowadzenia przez podatnika ewidencji przy użyciu kas bezobsługowych, jeżeli nie zawierają drukarki kasy. W takim przypadku podatnik nie zapewnia połączenia kasy z drukarką i jej konfiguracji w sposób zapewniający poprawny wydruk, zgodnie z przepisami o wymaganiach technicznych dla kas oraz nie wystawia wskazanych w przepisie dokumentów tj.: paragonów fiskalnych, paragonów fiskalnych anulowanych, faktur i faktur anulowanych w postaci papierowej, ale zapewnia nabywcy zapoznanie się z danymi o sprzedaży poprzez pokazanie tych danych w sposób określony w przepisach o wymaganiach technicznych dla kas. W przypadku pozostałych dokumentów (raportów fiskalnych okresowych, raportu fiskalnego rozliczeniowego, raportów fiskalnych zdarzeń) przesyła je do komputerowych systemów ogólnodostępnych i dokonuje ich zapisu lub wydruku w tych systemach lub może je tam przesłać i wydrukować (dotyczy dokumentów wystawianych również w postaci elektronicznej - raportów fiskalnych dobowych, raportu fiskalnego fiskalizacji i dokumentów niefiskalnych).

Zmiana § 12 ust. 2 dotyczy przypadku prowadzenia ewidencji przy użyciu kas bezobsługowych, jeżeli zawierają drukarki kasy. W takim przypadku podatnik może nie wystawiać paragonu fiskalnego, paragonu fiskalnego anulowanego, faktury i faktury anulowanej, w postaci papierowej, jeżeli zapewnia nabywcy możliwość zapoznania się z danymi o sprzedaży przez ich odpowiednie pokazanie zgodnie z przepisami o wymaganiach technicznych (kryteriach i warunkach technicznych) dla kas.

Termin wejścia w życie nowych przepisów

Planuje się, że ww.
- rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii zmieniające rozporządzenie w sprawie wymagań technicznych dla kas rejestrujących oraz
- rozporządzenie Ministra Finansów zmieniające rozporządzenie w sprawie kas rejestrujących

wejdą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, co jest uzasadnione koniecznością pilnego zapewnienia podmiotom świadczącym usługi myjni samochodowych kas rejestrujących dopasowanych do specyfiki ich działalności.

Bowiem od 1 lipca 2022 r. w przypadku świadczenia usług mycia, czyszczenia samochodów i podobnych usług (PKWiU 45.20.30.0), w tym przy użyciu urządzeń obsługiwanych przez klienta, które w systemie bezobsługowym przyjmują należność w bilonie lub banknotach, lub innej formie (bezgotówkowej), nie będzie można korzystać ze zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy użyciu kas. Powyższe wyłączenie ze zwolnienia przewiduje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2021 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. poz. 2442).
Odstąpienie od 14-dniowego vacatio legis i wejście w życie rozporządzenia z dniem następującym po dniu ogłoszenia uwzględnia też konieczność zapewnienia wymaganego terminu dla notyfikacji aktu prawnego oraz wytworzenia i homologacji nowych kas przez Prezesa Głównego Urzędu Miar.

oprac. Paweł Huczko