REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Banki podnoszą stawki po decyzji NBP. Niektóre już po raz szósty

prawnik, redaktor portalu Infor.pl
Lokaty i kredyty - banki a stopy procentowe NBP
Lokaty i kredyty - banki a stopy procentowe NBP
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Wojna w Ukrainie i pandemia covid-19 spowodowały drastyczny wzrost wskaźnika, który niedawno wydawał się abstrakcyjnym pojęciem ekonomicznym. Chodzi o inflację - kluczowy termin kojarzący się ze wzrostami cen żywności. Jednak drożejące kredyty i wyższe oprocentowanie lokat bankowych zależą od innego czynnika ściśle powiązanego z inflacją. Rada Polityki Pieniężnej jest zmuszona podnosić stopy procentowe, aby chronić rodzimą walutę. Jak stopy procentowe przekładają się na raty kredytu i oprocentowanie lokat? Na co zwrócić uwagę przy wyborze lokaty?
rozwiń >

Stopy procentowe – co to jest i dlaczego jest tak ważne?

W najbardziej ogólnym ujęciu – stopa procentowa to wynagrodzenie (wyrażone w formie procentowej) jakie posiadacz kapitału uzyskuje za jego udostępnienie na dany okres innemu podmiotowi.  Wynagrodzenie może uzyskać prywatna osoba, która „pożycza” środki pieniężne bankowi (tzn. wpłaca oszczędności na lokatę) albo bank, który udziela kredytu. Banki uzyskują dochody z powodu różnicy w poziomie wynagrodzenia za użyczenie kapitału. Oprocentowanie kredytów jest wyższe niż oprocentowanie lokat bankowych. Wzrost inflacji sprawia, że wzrasta oprocentowanie zarówno kredytów, jak i lokat bankowych, gdyż wzrastająca inflacja wymusza zwiększanie poziomu stóp procentowych.

Autopromocja

Nie zmienia się jednak fakt, że banki muszą zarabiać, niezależnie od poziomu inflacji i stóp procentowych. Oprocentowanie widniejące na umowie kredytu to nie tylko stopa procentowa ustalana przez Radę Polityki Pieniężnej (organ Narodowego Banku Polskiego) ale również marża banku (lub innej instytucji udzielającej pożyczkę).

Niektóre firmy pożyczkowe reklamujące się wyrazami w rodzaju „szybka gotówka” żądają spłaty zawrotnych kwot za relatywnie niewielką pożyczkę z powodu ustalania bardzo wysokiej marży. W takim wypadku nie jest „winna” stopa procentowa ustalona przez NBP.

Kto ustala stopy procentowe i czym się przy tym kieruje?

Jak już wspomniano, stopy procentowe ustala Rada Polityki Pieniężnej, będąca organem NBP. W zależności od aktualnej kondycji i potrzeb polityki gospodarczej, RPP może zakładać potrzebę osiągnięcia dwóch różnych celów, które w praktyce są ze sobą sprzeczne – pobudzenie gospodarki lub obniżenie/wyhamowanie inflacji.

Jeśli potrzebne jest pobudzenie wzrostu gospodarczego – RPP obniża stopy procentowe. Wtedy kredyty tanieją, a przedsiębiorcy uzyskują szersze możliwości inwestycyjne. Jednocześnie spada oprocentowanie lokat bankowych, co sprawia, że spada opłacalność „zamrażania” funduszy w depozytach bankowych.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jeśli potrzebne jest obniżenie inflacji (tak jak obecnie), to Rada Polityki Pieniężnej podwyższa stopy procentowe. Nie jest to najczęściej jednorazowe działanie. Aktualne doświadczenia pokazują, że co jakiś czas pojawiają się wiadomości o kolejnych podwyżkach stóp procentowych. Efektem jest wzrost rat kredytowych.

Stopy procentowe – różne w zależności od kraju, ale wszędzie równie ważne

Stopy procentowe są ustalane w zależności od  uwarunkowań ekonomicznych w poszczególnych krajach. Tam gdzie waluta jest silniejsza – bank centralny może utrzymywać stopy procentowe na niskim poziomie. Jednak w tym samym czasie w sąsiednim kraju waluta może być słabsza a stopy procentowe wysokie. Niezależnie od siły krajowej waluty, banki centralne muszą reagować dynamicznie na zmieniające się wskaźniki ekonomiczne.

Rodzaje i aktualna wysokość stóp procentowych w Polsce

Lista podstawowych stóp procentowych wraz z wartościami (stan na 12 maj 2022)

  • Stopa referencyjna: 5,25 proc.
  • Stopa lombardowa: 5,75 proc.
  • Stopa depozytowa: 4,75 proc.
  • Stopa redyskontowa weksli: 5,30 proc.
  • Stopa dyskontowa weksli: 5,35 proc.

Na co wpływają stopy procentowe i ich zmiany?

Rok 2020 był pierwszym rokiem epidemii i jednocześnie jej apogeum, przynajmniej w sensie emocjonalnym. Był to również niezwykle trudny czas dla wielu przedsiębiorstw, które stanęły przed wizją bankructwa. W tamtym okresie stopy procentowe były niskie, aby złagodzić skutki epidemii, tzn. zwiększyć dostępność kredytów i dać niektórym firmom szanse na przetrwanie.

Jak na ironię, gdy tylko jedna światowa tragedia wygasła, zaczęła się kolejna – rosyjska agresja na Ukrainę. Zawirowania na rynku paliw i żywności spowodowały wzrost inflacji do poziomów będących na zachodzie Europy raczej abstrakcją. Dla ścisłości należy jednak dodać, że inflacja w Polsce osiągnęła wysoką wartość już przed wybuchem wojny. Można powiedzieć, że na przestrzeni dwóch lat stopy procentowe w Polsce popadły ze skrajności w skrajność.

Niskie stopy procentowe w 2020 r. były korzystne dla kredytobiorców i jednocześnie obniżały zyski z lokat bankowych do minimum. Obecny wysoki poziom stóp procentowych to zła wiadomość dla spłacających kredyty. Niewielkim pocieszeniem jest możliwość wyższego zysku z lokat bankowych.

Stopy procentowe a kredyty, konsumpcja i inflacja

Jak już wspomniano, wyższe stopy procentowe oznaczają większe raty kredytów. Pozytywnym aspektem podwyżki stóp procentowych jest obniżenie inflacji. Ogólnym efektem tego zabiegu jest „schłodzenie” gospodarki. Większe raty kredytów to mniej środków finansowych do dyspozycji na bieżące potrzeby. Konsumpcja spada.

Stopy procentowe a oprocentowanie lokat

Banki nie tylko udzielają kredytów ale również same pożyczają środki pieniężne. Nie tylko od innych instytucji finansowych. Bank, który przyjmuje depozyt pieniężny od prywatnej osoby występuje w roli pożyczkobiorcy, który musi zapłacić wynagrodzenie za możliwość dysponowania gotówką.

Podwyżka stóp procentowych to większe wynagrodzenie za różne formy pożyczania kapitału. Również wtedy, gdy pożyczkodawcą jest osoba fizyczna (lub jakikolwiek inny podmiot zakładający konto/lokatę), a pożyczkobiorcą jest bank. Podwyżka stóp procentowych to czynnik, który zwiększa szansę na wyższe oprocentowanie lokat.

Ile może wynosić zmiana stóp procentowych?

Skala danej podwyżki (lub obniżki w innych warunkach ekonomicznych) stóp procentowych jest oczywiście suwerenną decyzją banku centralnego danego kraju. W celu zobrazowania potencjałów liczbowych można wskazać dwie przykładowe podwyżki dokonane przez NBP, jedną niedługo przed wojną w Ukrainie oraz inną, która była dokonana już po wybuchu wojny.

Podwyżka stóp procentowych NBP obowiązująca od 7 października 2021 r.

  • stopa referencyjna 1,25% w skali rocznej (podwyżka o 0,75 pkt proc.) - wysokość stopy referencyjnej określa oprocentowanie podstawowych operacji otwartego rynku, prowadzonych przez NBP;
  • stopa lombardowa 1,75% w skali rocznej (podwyżka o 0,75 pkt proc.) - wysokość stopy lombardowej określa oprocentowanie kredytu refinansowego udzielanego pod zastaw papierów wartościowych - „kredytu lombardowego”;
  • stopa depozytowa 0,75% w skali rocznej (podwyżka o 0,75 pkt proc.) - wysokość stopy depozytowej określa oprocentowanie lokaty terminowej przyjmowanej od banków przez NBP;
  • stopa redyskontowa weksli 1,30% w skali rocznej (podwyżka o 0,79 pkt proc.) - stopa redyskontowa weksli przyjmowanych od banków do redyskonta przez NBP;
  • stopa dyskontowa weksli 1,35% w skali rocznej (podwyżka o 0,83 pkt proc.) - stopa dyskontowa weksli przyjmowanych od banków do dyskonta przez NBP;

5 maja 2022 r. Rada Polityki Pieniężnej podniosła wszystkie stopy procentowe o 0,75 pkt proc (75 punktów bazowych)

  • stopa referencyjna 5,25% w skali rocznej (podwyżka o 0,75 pkt proc.);
  • stopa lombardowa 5,75% w skali rocznej (podwyżka o 0,75 pkt proc.);
  • stopa depozytowa 4,75% w skali rocznej (podwyżka o 0,75 pkt proc.);
  • stopa redyskonta weksli 5,30% w skali rocznej (podwyżka o 0,75 pkt proc.);
  • stopa dyskontowa weksli 5,35% w skali rocznej (podwyżka o 0,75 pkt proc.);

Powyższe przykładowe dane pokazują jak bardzo zmieniło się położenie kredytobiorców w ciągu kilku miesięcy. Niestety, wygląda na to, że to nie koniec.

Według opinii, którą przedstawił prezes Polskiego Funduszu Rozwoju Paweł Borys: „w pozytywnym scenariuszu stopy procentowe zatrzymają się poniżej 7,5 proc., ale przy silnej koniunkturze i presji kosztowej konieczne będą podwyżki stóp do tego poziomu.”

Podwyżki stawek nawet o 1 pp.

Przytoczone powyżej przykłady podwyżek stóp procentowych były znaczne w sensie liczbowym, jednak cytowany wcześniej ekspert przewiduje raczej wyhamowanie:

"Mniejsza od poprzedniej podwyżka o 0,75 pkt. proc. wskazuje, że kolejne podwyżki mogą być dokonywane mniejszymi ruchami - bardziej po 0,5 lub 0,25 pkt. proc. (...) rynek finansowy obecnie wycenia, że stopy procentowe w Polsce osiągną poziom 7,5 proc. w ciągu trzech miesięcy, ale zaczną spadać od 2024 r."

Rekordowo niskie procenty wciąż w wielu bankach

Teoretycznie banki powinny podnosić oprocentowanie lokat wraz ze wzrostem stóp procentowych. Jednak banki, jako instytucje kierujące się zyskiem, nie zawsze są do takiej czynności skłonne. W obecnych warunkach oszczędności mogą być „zjadane” przez inflację.

Dla porównania – oprocentowanie niektórych rodzajów obligacji skarbowych (np. 4-letnich i 10-letnich) jest ustalane jako inflacja wzbogacona o marżę. Jednak również w tym przypadku zysk nie jest aż tak odporny na trudne czasy, gdyż w pierwszym rocznym okresie odsetkowym oprocentowanie jest stałe (ponad 3%).

Podwyżka oprocentowania lokat

Rząd zapowiada zmiany w prawie, które zwiększą oprocentowanie lokat i jednocześnie wyraża nadzieję, że banki same zdobędą się na refleksję i dostosują mechanizmy do wysokiej inflacji i wysokich stóp procentowych. Obecnie wszystko w tej kwestii układa się dynamicznie. Najlepszym rozwiązaniem wydaje się uzyskanie szczegółowych informacji od swojego banku i upewnienie się, że oszczędności nie są „zjadane” przez skromne oprocentowanie.

Lokaty a inflacja – co trzeba wiedzieć?

Najkorzystniejszym obecnie mechanizmem dla posiadaczy lokat byłoby oprocentowanie ustalane jako inflacja wzbogacona o marżę. Rzeczywistość jest jednak inna – oprocentowanie lokat oferowane przez bank może być znacznie niższe nie tylko od inflacji, ale również od każdej stopy procentowej NBP. Jeśli ktoś chce uzyskać od banku informację o bezpieczeństwie swoich środków wobec inflacji, to powinien zapytać o schemat ustalania tzw. „procentów z lokaty”.  Przykładowo, można zapytać o relację oferowanych odsetek do stopy depozytowej NBP.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Krajowy Plan Odbudowy w Polsce w 2024 roku. Wyścig z czasem po 60 miliardów euro

    Zeszłotygodniowe informacje dotyczące odblokowania funduszy europejskich są optymistyczne – kierunek działań przyjęty przez polski rząd może liczyć na przychylność UE. Pamiętajmy jednak, że deklaracje te nie oznaczają, że środki na wspieranie reform i inwestycji zostaną nam „automatycznie” udostępnione - pisze Łukasz Kościjańczuk, partner w CRIDO.

    Czy laptop i wynajęte mieszkanie pracownika zagranicznej firmy to już zakład w Polsce?

    Pracownicy wykonujący pracę poza miejscem siedziby pracodawcy (lub innym miejscem określonym w umowie o pracę) mogą generować szereg konsekwencji podatkowych, zarówno dla pracownika, jak i dla pracodawcy, szczególnie gdy w grę wchodzi praca poza Polską, lub w Polsce, ale dla pracodawcy z innego kraju - pisze Dr Adam Barcikowski – Manager w Nexia Advcero.

    Niższy VAT od 1 kwietnia 2024 r. Stawka 8% dla usług kosmetycznych, manicure i pedicure

    Ministerstwo Finansów przygotowało już projekt rozporządzenia, które obniży od 1 kwietnia 2024 r. - z 23% do 8% – stawkę VAT na określone usługi kosmetyczne.

    Czas na reformę Unijnego Kodeksu Celnego

    Reforma (projektu) nowego Unijnego Kodeksu Celnego po konsultacjach społecznych. Od 2027 roku przewidywane jest wejście w życie nowego UKC. Będą to zmiany rewolucyjne w wielu aspektach, dziś obowiązujących przepisów prawa celnego. Wiarygodni przedsiębiorcy mają mieć znaczne uproszczenia oraz mamy przejść na „inteligentne” odprawy celne ze zwiększonym monitoringiem systemów informatycznych.

    Twój e-PIT wspólnie z małżonkiem

    Usługa Twój e-PIT umożliwia złożenie rocznego PIT wspólnie z małżonkiem. Kiedy jest to możliwe? Jakie działania należny wykonać?

    PGNiG obniża ceny gazu dla gospodarstw domowych. Ale nadal ponad 90 zł/MWh drożej od ceny zamrożonej do połowy 2024 roku

    W czwartek 29 lutego 2024 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki zatwierdził obniżenie o 8,3 proc. (do 290,97 zł/MWh) zatwierdzonej w grudniu 2023 r. i obowiązującej w 2024 r. taryfy na sprzedaż gazu dla gospodarstw domowych i innych tzw. odbiorców uprawnionych przez spółkę PGNiG Obrót Detaliczny. Ale do 30 czerwca 2024 r. cena netto gazu dla odbiorców uprawnionych (w tym odbiorców w gospodarstwach domowych) została zamrożona na poziomie 200,17 zł/MWh.

    Ujednolicenie sprawozdań finansowych komitetów wyborczych. Jest projekt rozporządzenia w tej sprawie

    Ustawodawca przygotował projekt rozporządzenia w sprawie łącznego sprawozdania finansowego komitetu wyborczego, który zarejestrował kandydata na wójta, burmistrza, prezydenta miasta oraz listę kandydatów na radnych. Jakie rozwiązania znalazły się w projekcie?

    Tabela kursów średnich NBP z 29 lutego 2024 roku [nr 043/A/NBP/2024]

    Tabela kursów średnich waluty krajowej w stosunku do walut obcych ogłoszona przez NBP 29 lutego 2024 roku - nr 043/A/NBP/2024. Jaki dziś kurs euro? Jakie zmiany w kursach walut?

    Czy w ramach ulgi rehabilitacyjnej można odliczyć remont łazienki?

    Ulga rehabilitacyjna a remont łazienki. Czy możliwe jest odliczenie w ramach ulgi rehabilitacyjnej kosztów remontu, adaptacji  i wyposażenia łazienki dla osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności?

    Księgowy na urlopie. Jak utrzymać płynność obsługi księgowej w firmie?

    Gdy księgowy udaje się na urlop, firma stoi przed wyzwaniem związanym nie tylko ze zorganizowaniem zastępstwa, ale również z utrzymaniem płynności obsługi księgowej. Podpowiadamy, jak przygotować firmę na taką sytuację.

    REKLAMA