Zmiany w VAT na przełomie 2022 i 2023 roku - założenia nowelizacji ustawy o VAT

Cel: uproszczenie VAT i pełniejsze dostosowanie przepisów do utrwalonych linii interpretacyjnych i orzeczniczych

Ministerstwo Finansów deklaruje, że celem tej nowelizacji jest ułatwienie i przyśpieszenie rozliczeń VAT. Omawiany projekt ma:
- usunąć wiele zbędnych, niepotrzebnych już obowiązków spoczywających na podatnikach VAT,
- uregulować wprost w ustawie o VAT zasady, które wynikają wyłącznie z linii interpretacyjnej,
- zapewnić pełniejszą zgodność polskich przepisów VAT z prawem UE, w tym m.in. z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-935/19, w którym TSUE uznał, że przepisy prawa unijnego stoją na przeszkodzie stosowaniu obowiązujących w Polsce rozwiązań w zakresie 20% sankcji.

Wśród obszarów objętych zmianami są m.in.:
- mechanizm podzielonej płatności - poprawa płynności finansowej firm;
- VAT w obrocie międzynarodowym - zmniejszenie formalności;
- szerszy zakres zwolnień z VAT;
- uproszczenie w stosowaniu proporcji - przyjazne rozliczanie VAT;
- prostsze fakturowanie i mniej obowiązków w tym zakresie;
- konsolidacja i ujednolicenie wiążących informacji stawkowych (WIS), wiążących informacji akcyzowych (WIA), wiążących informacji taryfowych (WIT) oraz wiążących informacji o pochodzeniu (WIP), zwanych dalej „wiążącymi informacjami”.

Najważniejsze planowane zmiany w VAT

Najważniejsze z proponowanych przez Ministerstwo Finansów zmian w ustawie o VAT:

1) podwyższenie limitu sprzedaży małego podatnika do 2 000 000 euro, co wpłynie na zwiększenie liczby podatników uprawnionych do stosowania metody kasowej oraz rozliczeń kwartalnych w VAT,

2) doprecyzowanie zasad stosowania kursu przeliczeniowego dla faktur korygujących, w przypadku gdy faktura została wystawiona w walucie obcej,

3) uproszczenia w zakresie raportowania rozliczeń dotyczące fakturowania (w tym m.in. dostosowanie warunków wystawienia faktury do e-paragonu) oraz prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (m.in. możliwość rezygnacji z obowiązku drukowania dokumentów fiskalnych przez podatników),

4) wprowadzenie nowej, dodatkowej możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności solidarnej w sytuacji zmiany faktora,

5) możliwość odstąpienia samochodu osobowego lub innego pojazdu przed upływem 3 lat od dokonania ich importu, w sytuacji gdy będzie to uzasadnione okolicznościami związanymi z ważnym interesem służby, dotyczącymi przesiedlenia uprawnionego członka personelu dyplomatycznego w celu podjęcia pracy w innym państwie, a pobyt w Polsce członka personelu dyplomatycznego nie był krótszy niż 2 lata,

6) uproszczenia w zakresie ustalania proporcji odliczenia w podatku VAT i korekty odliczonego podatku (w tym m.in. zwiększenie kwoty pozwalającej na uznanie, że proporcja odliczenia określona przez podatnika wynosi 100%, w sytuacji gdy proporcja ta przekroczyła u niego 98%; wprowadzenie opcji rezygnacji z dokonania korekty, jeżeli różnica pomiędzy proporcją wstępną a ostateczną nie przekracza 2 punków procentowych, z uwzględnieniem nieznacznej wartości tej kwoty),

7) rezygnacja z formalnego wymogu posiadania faktury dot. WNT przy odliczaniu podatku naliczonego z tego tytułu,

8) rozszerzenie zwolnienia z VAT usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi na fundusze inwestycyjne z siedzibą w innych państwach członkowskich UE,

9) konsolidacja wydawania wiążących informacji poprzez wyznaczenie jako organu właściwego dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej oraz ujednolicenie systemu podatkowego w obszarze dotyczącym wydawania WIS i WIA,

10) likwidacja opłaty za wniosek o wydanie WIS,

11) dostosowanie sankcji VAT do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-935/19,

12) doprecyzowanie zasad dokonywania korekt podatku należnego od dostawy towarów dokonanej dla podróżnego,

13) umożliwienie podatnikom, a w przypadku podatników reprezentowanych przez pośrednika – pośrednikowi, złożenia w przypadku transakcji rozliczanych uprzednio w systemie OSS/IOSS korekty deklaracji poza systemem OSS/IOSS oraz określenie wzorów elektronicznych deklaracji korygujących,

14) rozszerzenie możliwości przeznaczenia środków zgromadzonych na rachunku VAT na kolejne podatki oraz opłaty, tj. podatek od wydobycia niektórych kopalin, podatek od sprzedaży detalicznej, opłatę od środków spożywczych (tzw. podatek cukrowy), zryczałtowany podatek od wartości sprzedanej produkcji (tzw. podatek od produkcji okrętowej), opłatę od „małpek” oraz podatek tonażowy,

15) umożliwienie przekazywania środków z rachunku VAT na rachunek VAT przedstawiciela grupy VAT celem zapłaty do urzędu skarbowego należnych podatków.

Kiedy zmiany w VAT wejdą w życie?

Omawiany projekt nowelizacji ustawy o VAT jest aktualnie przygotowywany w Ministerstwie Finansów. Zgodnie z Wykazem prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów przyjęcie tego projektu przez Radę Ministrów i skierowanie do prac parlamentarnych jest planowane na III kwartał 2022 roku. Możliwe jest zatem, że te zmiany w VAT wejdą w życie jeszcze w 2022 roku. Jednak bardziej prawdopodobne wydaje się, że ta nowelizacja VAT zacznie obowiązywać na początku 2023 roku.

oprac. Paweł Huczko