Niższe grzywny za niektóre przestępstwa skarbowe od 2026 roku. Nowelizacja Kks i Ordynacji podatkowej przyjęta przez rząd

• Zmiany w Kodeksie karnym skarbowym
• Uchylenie obowiązku zgłaszania przez płatników/ inkasentów osób odpowiedzialnych za obliczanie, pobieranie i wpłacanie podatków
•  Od kiedy trzeba będzie stosować nowe przepisy

Zmiany w Kodeksie karnym skarbowym

Nowe przepisy przewidują łagodniejsze kary za czyny, które nie powodują bezpośrednich strat w podatkach. Zmniejszą się maksymalne grzywny za przestępstwa skarbowe o charakterze formalnym, czyli np. za niezłożenie lub opóźnienie w złożeniu obowiązkowych oświadczeń i informacji.

Zmianie ulegną przepisy związane z wymiarem kary za przestępstwa skarbowe mające charakter formalny, tj. dotyczące dokumentów w postaci oświadczeń oraz informacji, do złożenia których obligują przepisy podatkowe.

W przypadku wskazanych przestępstw skarbowych określona ma zostać maksymalna liczba stawek dziennych, którą sąd wymierza za dany czyn zabroniony, poprzez zmianę górnej granicy kary grzywny, którą można nałożyć za poszczególne przestępstwa. Obniżeniu ulegnie zarówno górna granica kary grzywny za czyny polegające na niewykonaniu obowiązku, tj. złożenia czy sporządzenia dokumentów, jak i maksymalna kara za czyny związane z naruszeniem ustawowych terminów.

Nowe limity grzywien nakładanych przez sąd wyniosą:
480 stawek dziennych (29 862 336 zł), zamiast 720 stawek (44 793 504 zł) lub
120 stawek dziennych (7 465 584 zł), zamiast 240 stawek (14 931 168 zł).

Zmiana ma na celu lepsze dostosowanie wysokości kar do rzeczywistej szkodliwości czynu.

Projektowana zmiana art. 56a kks, który penalizuje naruszenie obowiązków związanych z informacją składaną przez podatnika o pojazdach samochodowych wykorzystywanych wyłącznie do działalności gospodarczej, zakłada zmniejszenie kary grzywny z 720 stawek dziennych do 240 stawek dziennych w przypadku nie złożenia tej informacji albo złożenie jej niezgodnie ze stanem rzeczywistym oraz do 120 stawek dziennych w przypadku nieterminowego złożenia tej informacji.

W art. 56c kks dotyczącym składania oświadczeń o sporządzeniu lokalnej dokumentacji cen transferowych proponuje się obniżenie górnej granicy kary grzywny z 720 stawek dziennych na 480, jeżeli przedmiotowa dokumentacja nie została złożona bądź też złożono ją niezgodnie ze stanem rzeczywistym oraz z 240 stawek dziennych na 120 stawek dziennych w przypadku sporządzenia jej po terminie ustawowym.

W zakresie zmiany art. 56d kks obejmującego podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w wybranych oświadczeniach lub informacjach związanych z podatkami dochodowymi projektuje się obniżenie kary grzywny z 720 stawek dziennych do 480 stawek dziennych,  odnośnie ich niezłożenia z 720 stawek dziennych do 240 stawek dziennych, natomiast ich nieterminowe złożenie sankcjonowane będzie karą grzywny do 120 stawek dziennych (zamiast 720 stawek dziennych).

W art. 56e kks penalizującym naruszenie przez udziałowca lub akcjonariusza (po zmianach także wspólnika) podatnika opodatkowanego ryczałtem od dochodów spółek obowiązku złożenia oświadczenia obniża się karę grzywny z 720 stawek dziennych do 240 stawek dziennych w przypadku niezłożenia przedmiotowego oświadczenia oraz do 120 stawek dziennych, jeżeli  podano w nim dane niezgodne ze stanem rzeczywistym.

W zmienianym art. 56f kks dotyczącym karalności za naruszenie obowiązków związanych z informacją o opodatkowaniu wyrównawczym zmniejsza się karę grzywny z 720 stawek dziennych do 480 stawek dziennych za niezłożenie wymaganej informacji lub złożenie jej niezgodnie z wymaganiami, z 480 stawek dziennych do 240 stawek dziennych za podanie w niej nieprawdy lub zatajenie prawdy oraz ze 180 stawek dziennych do 120 stawek dziennych, jeżeli nie zostanie złożona właściwemu organowi podatkowemu w terminie.

W art. 80e kks sankcjonującym naruszenie obowiązku składania informacji o cenach transferowych za niezłożenie przedmiotowej informacji albo podanie w niej danych niezgodnie z lokalną dokumentacją cen transferowych lub ze stanem rzeczywistym proponuje się karę grzywny do 240 stawek dziennych zamiast 720 stawek dziennych i 120 stawek dziennych zamiast 240 stawek dziennych, jeżeli informacja ta została złożona po terminie ustawowym.

 Usystematyzowanie przepisów

Ponadto założeniem wprowadzanych zmian w ustawie Kodeks karny skarbowy jest usystematyzowanie przepisów tak, aby czyny polegające na niezłożeniu (niesporządzeniu) dokumentów znajdowały się w odrębnym paragrafie danego artykułu  niż czyny dotyczące podania nierzetelnych danych bądź czyny naruszające  terminowość składanych dokumentów.

Wskazane zmiany mają na celu ujednolicenie przepisów w kks, tak aby były bardziej przejrzyste i czytelne. Obecna kumulacja kilku czynów w jednym paragrafie danego artykułu może być niejasna dla potencjalnego sprawcy – dotyczy to przepisów w art. 56a kks, art. 56d kks i art. 56e kks.

Uchylenie obowiązku zgłaszania przez płatników/ inkasentów osób odpowiedzialnych za obliczanie, pobieranie i wpłacanie podatków

 Omawiana nowelizacja przewiduje też uchylenie art. 79 § 1 kks penalizującego naruszenie obowiązku w zakresie niewyznaczenia osoby pobierającej podatki, co jest połączone z propozycją wykreślenia art. 31 z Ordynacji podatkowej.

Projekt zakłada bowiem rezygnację z obowiązku zgłoszenia osób odpowiedzialnych za obliczanie, pobieranie i wpłacanie podatków. Obecnie osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, będące płatnikami lub inkasentami, są obowiązane wyznaczyć osoby, do których obowiązków należy obliczanie i pobieranie podatków oraz terminowe wpłacanie organowi podatkowemu pobranych kwot, a także zgłosić właściwemu miejscowo organowi podatkowemu imiona, nazwiska i adresy tych osób. Zgłoszenia należy dokonać w terminie wyznaczonym do dokonania pierwszej wpłaty, a w razie zmiany osoby wyznaczonej – w terminie 14 dni od dnia, w którym wyznaczono inną osobę.

Wymóg ten jest dodatkowym obciążeniem administracyjnym dla podmiotów będących płatnikami lub inkasentami. Likwidacja przedmiotowego obowiązku stanowi korzystną zmianę dla płatnika/inkasenta, która spowoduje zmniejszenie liczby dokumentów przesyłanych do organów podatkowych. Stąd też propozycja uchylenia w ustawie Ordynacja podatkowa art. 31 (art. 2 projektu).

 Od kiedy trzeba będzie stosować nowe przepisy

Omawiany projekt przewiduje, że nowelizacja wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

Ministerstwo Finansów przypomina, że zasada stosowania ustawy karnej w przypadku jej zmiany uregulowana jest w art. 2 § 2 kks. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązująca poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy.

Źródło: Projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz ustawy – Ordynacja podatkowa (UDER30)