Uznawanie w Polsce kwalifikacji zawodowych zdobytych w UE - nowa ustawa od 2016 roku

Projekt ustawy służy uproszczeniu procedur administracyjnych dotyczących uznawania kwalifikacji zawodowych i świadczenia usług transgranicznych w zawodach regulowanych w państwach członkowskich Unii Europejskiej w celu ułatwienia mobilności specjalistów.

Projekt ustawy wdraża przepisy dyrektywy 2013/55/UE w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych i zapewnia stosowanie rozporządzenia unijnego 1024/2012 w sprawie współpracy administracyjnej za pośrednictwem Systemu Wymiany Informacji na Rynku Wewnętrznym IMI (rozporządzenie w sprawie systemu IMI).

Najważniejsze rozwiązania

• W ramach uproszczenia procedur administracyjnych wprowadzono europejską legitymację zawodową i zwiększono dostęp do informacji o zawodach regulowanych. Europejska legitymacja zawodowa będzie dokumentem elektronicznym wydawanym osobie, która  zamierza wykonywać zawód regulowany lub świadczyć usługi transgraniczne. Wydawanie europejskiej legitymacji zawodowej będzie następowało za pośrednictwem Systemu Wymiany Informacji na Rynku Wewnętrznym IMI (system IMI), co ułatwi i przyspieszy wymianę danych między instytucjami.
• W przypadku wprowadzenia wspólnych ram kształcenia i wspólnych testów kształcenia, nie będzie potrzebne przeprowadzanie procedury uznawania kwalifikacji. W praktyce oznacza to automatyczne uznawanie kwalifikacji zawodowych w naszym kraju.
• Zaproponowano uznawanie w Polsce praktyki zawodowej, odbytej w innym państwie członkowskim lub państwie trzecim (pozaunijnym) w zawodach, w których jest ona wymagana do uzyskania pełnych kwalifikacji.
• Wprowadzono prawo częściowego dostępu do zawodu w Polsce, gdy możliwe będzie wyodrębnienie w nim pewnych czynności zawodowych. Na przykład jeśli w Polsce dany zawód wymaga większej liczby umiejętności, a osoba z innego państwa – w ramach tego samego zawodu – ma kwalifikacje do wykonywania mniejszej liczby czynności, będzie mogła je wykonywać w naszym państwie.
• Aby szczególnie chronić bezpieczeństwo pacjentów, a także dzieci i młodzieży  zaplanowano wprowadzenie „mechanizmu ostrzegania” w obszarze zdrowia i edukacji za pomocą systemu IMI. Oznacza to obowiązek wzajemnego informowania się państw np. o lekarzach lub nauczycielach, którzy utracili prawo wykonywania zawodu.  Ponadto, wymagane będą oświadczenia o znajomości języka polskiego w stopniu niezbędnym do wykonywania zawodu medycznego w naszym kraju.

Ustawa ma wejść w życie 18 stycznia 2016 r. Zastąpi ustawę z 18 marca 2008 r. 

Polecamy: 500 pytań o VAT odpowiedzi na trudne pytania z interpretacjami Ministerstwa Finansów (PDF)

Polecamy: Przewodnik po zmianach w ustawie o rachunkowości 2015/2016 (PDF)

Europejska legitymacja zawodowa (elz) - elektroniczny certyfikat, wydawany przedstawicielom wybranych zawodów o dużej mobilności, regulowanych w wielu krajach UE. Chodzi o takie zawody jak pielęgniarka, farmaceuta, czy pośrednik w obrocie nieruchomościami. Certyfikat zastąpi dotychczasową decyzję ws. uznania kwalifikacji zawodowych oraz oświadczenie o zamiarze świadczenia usługi transgranicznej. Elz będzie ważny 1,5 roku.

Projekt określa też zasady sprawdzania znajomości języka wśród zagranicznych specjalistów, którzy chcą pracować w Polsce. Projektodawcy zaproponowali, że znajomość języka można sprawdzić dopiero po uznaniu kwalifikacji zawodowych danej osoby, albo po wydaniu jej europejskiej legitymacji zawodowej.

Projekt wprowadza w Polsce, podobnie jak to jest w innych państwach członkowskich UE, "mechanizm ostrzegania". Oznacza to obowiązek wzajemnego informowania się państw np. o lekarzach lub nauczycielach, którzy utracili prawo wykonywania zawodu. Mechanizm będzie się opierał na systemie wymiany informacji na rynku wewnętrznym (IMI).

Funkcje związane z informowaniem w sprawach związanych z nadaniem kwalifikacji zawodowych (pełnione dotychczas przez Biuro Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej oraz resort nauki) przejmie pojedynczy punkt kontaktowy ds. dyrektywy usługowej (tzw. ePK). Punkt będzie działać w formie portalu internetowego. Takie rozwiązanie pozwoli wykorzystać nowoczesne technologie i usprawni informowanie obywateli państw członkowskich nt. uznawalności wykształcenia w naszym kraju - zakładają projektodawcy.

Projekt ustawy przygotowało Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w styczniu 2015 r.

Źródło: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, PAP