Kategorie

Nowości prawne 2016

Od 2019 r. będą obowiązywać nowe wzory pozwalające zarejestrować się jako podatnik podatku akcyzowego. 31 października 2018 r. Minister Finansów opublikował projekt rozporządzenia w sprawie wzorów dokumentów związanych z rejestracją w zakresie podatku akcyzowego. Projekt ten znajduje się aktualnie w konsultacjach publicznych i uzgodnieniach międzyresortowych.
Obecną, mało precyzyjną definicję pojęcia „budowla” ma zastąpić nowa definicja wynikająca z Kodeksu urbanistyczno-budowlanego (KUB), którego projekt powstaje obecnie w Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa. W przepisach wprowadzających KUB zmieniana będzie również ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie definicji pojęć „budynku” i „budowli” używanych w przepisach dot. podatku od nieruchomości. Aktualnie KUB jest poddawany pogłębionym konsultacjom publicznym, zakończenie prac rządowych nad projektem planuje się na grudzień 2017 r., a skierowanie projektu pod obrady Sejmu ma nastąpić na początku 2018 roku.
Wielkimi krokami zbliża się koniec roku, a związku z tym także czas podsumowań. Przedstawiamy prawne podsumowanie 2016 roku. Publikacja zawiera ranking najważniejszych nowelizacji obowiązujących aktów prawnych oraz nowe akty prawne, które weszły w życie w mijającym roku.
„Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika” - tak brzmi art. 2a Ordynacji podatkowej obowiązujący od 1 stycznia 2016 r. Na 17 tys. indywidualnych interpretacji wydanych od tego momentu, wyrażoną w nim zasadę „in dubio pro tributario” zastosowano zaledwie kilkanaście razy. Według MF przyczyną jest brak przesłanek - sporadycznie zdarza się, że występują „niedające się usunąć wątpliwości” co do treści prawa podatkowego. Prawidłowość rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach może podlegać ocenie tylko w trybie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej.
Od 8 września 2016 r. obowiązują zmiany dotyczące egzekucji komorniczych. Komornik może m.in. elektronicznie zająć rachunek bankowy dłużnika i pod groźbą grzywny samodzielnie zobowiązać go do wyjawienia majątku. Nie można również sprzedać rzeczy przed uprawomocnieniem decyzji o jej zajęciu.
W związku z wejściem w życie ustawy z 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw, Urząd Zamówień Publicznych umożliwił zamawiającym skorzystanie w Biuletynie Zamówień Publicznych z dwóch grup formularzy w zależności od stanu prawnego, w oparciu o który prowadzone jest postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego.
Jak uzasadnić rezygnację z podziału zamówienia na części? Czy to, że zamawiającemu wygodniej jest mieć jedną umowę niż trzy na poszczególne części, jest wystarczającym uzasadnieniem? Wyjaśniają eksperci Urzędu Zamówień Publicznych (UZP).
Nowelizacja ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (wejście w życie: 19 maja 2016 r.), poza zmianami o charakterze porządkującym, wprowadza obowiązek posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, których adresy podlegają wpisowi do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: „CEIDG”).
Ministerstwo Finansów pracuje nad kolejnymi zmianami uszczelniającymi VAT. Jak powiedział 3 sierpnia 2016 r. wiceminister finansów Wiesław Jasiński, nowelizacja ustawy o VAT i towarzyszące jej zmiany w Ordynacji podatkowej oraz Kodeksie karnym skarbowym będzie skierowana do Sejmu we wrześniu. Zmiany będą dotyczyć m.in. rejestracji i wyrejestrowania firm, czy odwrotnego VAT-u. Zlikwidowane będą kwartalne rozliczenia i ponownie pojawią się sankcje podatkowe za nierzetelne rozliczenie VAT.
2 sierpnia 2016 r. prezes NBP Adama Glapińskiego i przedstawiciele Kancelarii Prezydenta przedstawili projekt ustawy regulującej zasady zwrotu niektórych należności wynikających z kredytów i pożyczek mieszkaniowych (zabezpieczonych hipoteką) udzielonych konsumentom, denominowanych lub indeksowanych w walutach obcych (tzw. ustawa frankowa). Ustawa ma obejmować umowy kredytowe zawarte od 1 lipca 2000 roku do wejścia w życie "ustawy antyspreadowej" (26 sierpnia 2011 roku). Kredytobiorcy tych kredytów mają w pierwszej kolejności otrzymać zwrot spreadów. Następnie banki będą miały czas, żeby na drodze ugodowej doprowadzić do przewalutowania kredytów mieszkaniowych - ma być to proces dobrowolny, rozłożony w czasie.
13 lipca 2016 r. opublikowano w Dzienniku Ustaw ustawę z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw. W związku z koniecznością implementacji dyrektyw 2014/24/UE oraz 2014/25/UE wprowadza ona liczne, w części rewolucyjne zmiany zarówno dla zamawiających, jak i wykonawców. Jedną z nich jest wprowadzenie jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia (JEDZ). Dokument ten ma zastąpić szereg dokumentów, do przedłożenia których w procedurze przetargowej zobowiązane są podmioty ubiegające się o udzielenie zamówienia.
Prezydent Andrzej Duda podpisał 30 lipca 2016 r. ustawę o podatku od sprzedaży detalicznej. Zgodnie z tą ustawą funkcjonować będą od 1 września 2016 r. dwie stawki podatku od sprzedaży detalicznej - 0,8 proc. od przychodu między 17 mln zł a 170 mln zł miesięcznie i 1,4 proc. od przychodu powyżej 170 mln zł miesięcznie. Kwota wolna od podatku w skali roku będzie więc wynosić 204 mln zł.
Minister zdrowia Konstanty Radziwiłł podpisał nowe rozporządzenie dotyczące produktów, które mogą być sprzedawane w sklepikach szkolnych. Wejdzie ono w życie 1 września 2016 r. Do 31 grudnia 2016 r. szkoły będą jednak mogły stosować poprzednie rozporządzenie - z sierpnia ubiegłego roku, obowiązujące w minionym roku szkolnym 2015/2016.
Nowelizacja Prawa zamówień publicznych, która weszła w życie 28 lipca 2016 r. wprowadziła m.in. obowiązek zatrudniania na etat, gdy spełnione są kryteria kodeksu pracy, upowszechnienie kryteriów pozacenowych i możliwość zlecania "spółkom-córkom" zadań bez przetargów (tzw. in-house).
Ułatwienia w korzystaniu z procedury TIR, czy wprowadzenie samoobsługi celnej to niektóre ze zmian, które wprowadza nowelizacja ustawy – prawo celne, podpisana 26 lipca przez Prezydenta RP. Nowe przepisy są zgodne z unijnym kodeksem celnym i mają zapewnić jednolite stosowanie przepisów na obszarze celnym Unii Europejskiej.
Zwiększenie ochrony inwestorów, wzmocnienie uprawnień organów nadzoru niezbędnych do przeprowadzania postępowań w zakresie nadużyć na rynku oraz wzmocnienie uprawnień organów nadzoru niezbędnych do przeprowadzania postępowań w zakresie nadużyć na rynku – to niektóre rozwiązania zawarte w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw.
Od 1 lipca 2016 r. pracodawcy udzielający ulg we wpłatach na PFRON wystawiają informację o kwocie obniżenia według sformalizowanego wzoru. Podmioty te muszą też prowadzić ewidencję wystawionych informacji – w formie papierowej lub elektronicznie. Natomiast pracodawcy zobowiązani do wpłat na PFRON i korzystający z ulgi w tym zakresie mogą wykazać w deklaracjach DEK-I-0, DEK-I-a, DEK-I-b maksymalne obniżenie wpłaty w wysokości 50%. Nowe zasady obowiązują od lipca 2016 r. będącego okresem sprawozdawczym.
Ministerstwo Środowiska poinformowało 19 lipca 2016 r., że opłaty za wodę dla producentów wód i napojów będą blisko trzykrotnie niższe od zaproponowanych w pierwotnym projekcie ustawy Prawo Wodne (3,00 zł zamiast 8,20 zł za metr sześcienny wody).
Na terenie całej Unii Europejskiej od dnia 1 maja 2016 r. obowiązuje Unijny Kodeks Celny, a także wydane w celu jego wykonania rozporządzenie wykonawcze i delegowane. Nowe regulacje wprowadzone w unijnym prawie celnym spowodowały potrzebę aktualizacji dotychczasowych krajowych aktów prawnych, w tym m.in. ustawy Prawo Celne.
1 lipca 2016 r. wejdzie w życie nowelizacja ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Ogranicza ona do 50% wymiar obniżenia wpłaty na PFRON za dany miesiąc. Przysługująca, lecz niewykorzystana kwota obniżenia będzie mogła być uwzględniana we wpłatach przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy.
Z dniem 1 lipca 2016 r. wejdą w życie przepisy nowelizacji ustawy z 29 sierpnia 1997 r.– Ordynacja podatkowa (dalej jako: Ordynacja), dotyczące udzielania pełnomocnictw ogólnych. Pełnomocnictwa dołączone do akt sprawy przed dniem wejścia w życie nowych przepisów, a także ich urzędowo poświadczone odpisy oraz uwierzytelnione odpisy, uznaje się za pełnomocnictwa szczególne. Nie ma zatem możliwości potraktowania pełnomocnictwa złożonego przed 1 lipca 2016 r. dla celów konkretnego postępowania za pełnomocnictwo ogólne.
Ułatwienia w korzystaniu z procedury TIR czy wprowadzenie samoobsługi celnej to niektóre ze zmian, które wprowadza nowelizacja ustawy – Prawo celne, uchwalona przez Sejm. Nowe przepisy są zgodne z unijnym kodeksem celnym i mają zapewnić jednolite stosowanie przepisów na obszarze celnym Unii Europejskiej.
Znowelizowana na początku 2016 roku Ordynacja podatkowa znacząco rozszerzyła kompetencje ministra finansów w zakresie wydawania indywidualnych interpretacji dotyczących regulacji prawa podatkowego. W tym obszarze nadchodzą w dodatku kolejne zmiany – zgodnie z przepisami wchodzącymi w życie z początkiem lipca 2016 r. z uprawnień na podstawie i w granicach upoważnienia, jakie obecnie posiada minister finansów, będzie mógł korzystać także Dyrektor Biura Krajowej Informacji Podatkowej. – To może spowodować prawdziwy chaos i – zamiast ułatwić – jeszcze bardziej skomplikować życie podatników – przestrzegają eksperci.
Wpłaty do PFRON należne za lipiec 2016 r. będzie można obniżać o maksymalnie 50% wartości wpłaty. Skróci się też okres, jaki pozostaje przedsiębiorcom na wykorzystanie przysługującego im obniżenia – z 12-stu na 6 miesięcy. To wszystko za sprawą nowych przepisów, które wchodzą w życie 1 lipca 2016 r.
Wykreślanie i dokonywanie sprostowań w rejestrze CEIDG bez wszczynania postępowania administracyjnego czy negatywne konsekwencje dla przedsiębiorców, którzy nie aktualizują wpisów – to tylko niektóre ze zmian, jakie wprowadziła nowelizacja ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Ponad 100 usprawnień dla firm, głównie mikro, małych i średnich, przewiduje pierwszy pakiet proprzedsiębiorczy, który przedstawił 9 czerwca 2016 r. wicepremier, minister rozwoju Mateusz Morawiecki. Proponowane rozwiązania realizują zapowiedzianą w Planie na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju poprawę otoczenia prawnego funkcjonowania przedsiębiorstw. Propozycje zawarte w pakiecie przewidują m.in.: bardziej przyjazne relacje na linii państwo-obywatel (reforma procedur administracyjnych), mniej uciążliwe kontrole i ochronę przed zmianami interpretacji prawa, złagodzenie przepisów prawa pracy wobec małych przedsiębiorców, płynną sukcesję jednoosobowych firm, łatwiejsze odzyskiwanie długów (pakiet dla wierzyciela), ułatwienia w prowadzeniu działalności gospodarczej, poddanie szerokiej dyskusji koncepcji spółki dedykowanej start-upom, reformę Głównego Urzędu Miar.
W dniu 19 maja 2016 r. częściowo weszła w życie ustawa z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw. Efektem zmian jest m.in. wprowadzenie możliwości rezygnacji z wpisu w CEIDG przed rozpoczęciem wykonywania działalności gospodarczej.
Z dniem 1. lipca 2016 r. wejdą w życie nowe przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa, na podstawie których podatnicy będą obowiązani do wprowadzenia Jednolitego Pliku Kontrolnego (dalej „JPK”).
Od 22 lutego 2016 roku obowiązują w Polsce rewolucyjne zmiany Kodeksu pracy, dotyczące w szczególności umów o pracę na czas określony. Od tej daty po przepracowaniu ponad 33 miesięcy lub zawarciu czwartej umowy na czas określony, stosunek pracy automatycznie zmienia się w bezterminowy (zostaje zawarta umowa na czas nieokreślony).
Od 1 grudnia 2015 r. obowiązują nowe przepisy w zakresie patentów. Kolejne zmiany weszły w życie z dniem 15 kwietnia 2016 r. i obejmują znaki towarowe.
Wysokie kary za wprowadzanie do obrotu produktów niezgodnych z wymaganiami, stwarzających zagrożenie dla konsumentów – to jedna ze zmian zawartych w obowiązującej już ustawie o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku. Podstawowym celem nowych regulacji jest zapewnienie konkurencyjności i innowacyjności gospodarki, eliminowanie zagrożeń stwarzanych przez wyroby dla zdrowia i bezpieczeństwa oraz znoszenie barier technicznych w handlu i ułatwianie obrotu towarowego.
Ministerstwo Finansów upubliczniło nowy projekt ustawy o biegłych rewidentach. W nowych założeniach uwzględniono dużą część postulatów zgłaszanych przez KIBR w toku konsultacji społecznych. Wciąż są jednak w projekcie zapisy, które budzą niepokój środowiska. Czas na przyjęcie nowej ustawy regulator ma do 17 czerwca 2016 roku.
Prawdopodobnie 1 stycznia 2017 r. wejdzie w życie nowe rozporządzenie w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT 2016), które zastąpi rozporządzenie Rady Ministrów z 10 grudnia 2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT 2010).
Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy Kodeks pracy. Zmiana przepisów ma dotyczyć zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w zatrudnieniu i pracy. Jest ona podyktowana unijnymi przepisami.
Pierwszy wniosek o 500 zł na dziecko będzie można złożyć od 1 kwietnia do 1 lipca 2016 r. (włącznie). Będzie on dotyczył świadczenia wypłacanego w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Jeżeli ktoś nie zdąży złożyć wniosku do 1 lipca (włącznie), to nie dostanie wyrównania od kwietnia, a jedynie od miesiąca złożenia wniosku.
Pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne czekają zmiany w obowiązkach wobec PFRON. Nowe regulacje zaczną obowiązywać od 1 lipca 2016 r.
Nowelizacja Prawa własności przemysłowej, która wejdzie w życie 16 kwietnia 2016 r. przyniesie znaczne przyśpieszenie procedury rejestracji znaków towarowych, która obecnie trwa średnio jeden rok. Po wejściu w życie nowych przepisów Urząd Patentowy będzie badał wyłącznie spełnienie bezwzględnych przesłanek. Natomiast Urząd Patentowy nie będzie się zajmował sprawdzaniem każdego zgłoszenia pod kątem kolizji z prawami innych osób - obowiązek ten w praktyce spadnie na właścicieli wcześniejszych znaków. Zatem przedsiębiorcy będą zmuszeni monitorować rynek oraz przede wszystkim nowo zgłaszane rejestracje, co może dla nich wiązać się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów.
Postanowienia Unijnego Kodeksu Celnego (UKC) będą miały zastosowanie od 1 maja 2016 r., gdy odnoszące się do UKC akty delegowane i wykonawcze zostaną przyjęte i wejdą w życie. Kodeks wprowadza wiele istotnych zmian dla przedsiębiorstw, w tym zmiany w procedurze odprawy scentralizowanej realizowanej na terenie kraju.
Przepisy Unijnego Kodeksu Celnego (UKC) zastąpią od 1 maja 2016 r. Wspólnotowy Kodeks Celny (WKC). Ministerstwo Finansów informuje, że pozwolenia wydane na podstawie WKC lub Rozporządzenia Wykonawczego (RWKC), które nie są ograniczone terminem ważności (tj. wydane zostały na czas nieokreślony) pozostają nadal ważne w dniu 1 maja 2016 r., aż do czasu dokonania przez organ celny ponownej oceny tych pozwoleń. Pozwolenia takie powinny zostać ponownie ocenione w terminie do dnia 1 maja 2019 r.
Potwierdzenie unijnego statusu celnego towarów jest środkiem udowodnienia wobec organu celnego, że towary nie podlegają dozorowi celnemu, gdyż znajdują się w swobodnym obrocie na obszarze celnym Unii Europejskiej. Jakie zmiany w zakresie potwierdzenia unijnego statusu celnego towarów będą obowiązywały od 1 maja 2016 r.?
Przepisy Unijnego Kodeks Celnego (UKC), które zaczynają obowiązywać od 1 maja 2016 r., wprowadzają m.in. koniczność złożenia zabezpieczenia w przypadku udzielenia pozwolenia na prowadzenie magazynu czasowego składowania. Zmienią się także zasady regulujące czasowe składowanie w przypadku, gdy towary mają być złożone w miejscu innym, niż magazyn czasowego składowania.
Od września 2016 roku składanie pism procesowych będzie możliwe przez internet, a postępowanie dowodowe będzie mogło być przeprowadzone z wykorzystaniem środków komunikacji na odległość.
Od 22 lutego 2016 r. zmieniły się zasady zawierania umowy o pracę na okres próbny. Nowe przepisy dopuszczają ponowne zatrudnienie tego samego pracownika na okres próbny. Jest to możliwe, gdy kolejna umowa będzie dotyczyła pracy innego rodzaju niż poprzednia.
Od 1 stycznia 2016 r. weszły w życie nowe przepisy dotyczące zasiłków macierzyńskich dla kobiet prowadzących własne firmy. Zasiłki te są aktualnie wyliczane od najniższej podstawy wymiaru. Wysokość tych zasiłków zależy od wysokości składek i okresu ich opłacania. Kobiety, które mogłyby otrzymywać najniższe zasiłki, mogą liczyć na wyrównanie do wysokości tysiąca złotych. Ponadto część z nich w czasie pobierania zasiłku będzie zwolniona z obowiązku opłacania składek.
Projekt ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę przewiduje wprowadzenie wymogu ewidencjonowania liczby godzin przepracowanych przez osobę fizyczną przyjmującą zlecenie lub świadczącą usługi albo przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą i osobiście świadczącą usługi.
Ministerstwo Finansów informuje, że od 1 stycznia 2016 r. wpłat na pokrycie należności z tytułu grzywien nałożonych mandatem karnym kredytowanym lub zaocznym (nie dotyczy mandatów nałożonych przez urzędy skarbowe, Straże Miejskie i Gminne), nałożonym od tego dnia, należy dokonywać na rachunek bankowy Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu, ul. Rejtana 3B, 45-331 Opole nr : 47 1010 0055 0201 6090 0999 0000.
Zdaniem profesora Witolda Modzelewskiego resort finansów, publikując 2 lutego 2016 r. projekt ustawy o podatku od sprzedaży detalicznej, przelicytował wszystkie dotychczasowe „sukcesy” swojej twórczości legislacyjnej, co dla wielu obserwatorów prawodawstwa podatkowego wydawało się po ośmiu latach liberalnych rządów prawie niemożliwe. A jednak.
Wnioski o przyznanie świadczenia z programu 500 plus (tj. 500 zł na dziecko) będzie można składać do swojej gminy osobiście lub przez internet od kwietnia 2016 r. Również od kwietnia świadczenia te mają być wypłacane. Świadczenia na drugie i następne dzieci będą należne bez względu na dochody rodziny. Na pierwsze dziecko świadczenie 500 zł otrzymają tylko te rodziny, których dochód na osobę nie przekracza 800 zł netto (lub 1200 zł, jeśli w rodzinie jest dziecko z niepełnosprawnością).
W związku z wejściem w życie zmian w Kodeksie pracy od 22 lutego 2016 r. pracodawców i pracowników będą obowiązywać nowe zasady dotyczące zawierania i rozwiązywania umów o pracę. Bez znajomości przepisów przejściowych ciężko będzie prawidłowo wdrożyć nowe regulacje. Co stanie się z umowami o pracę zawartymi do 22 lutego i jakie przepisy należy do nich stosować?
Ministerstwo Finansów opublikowało projekt ustawy o podatku od sprzedaży detalicznej. Poinformowało także jak wyglądają kolejne etapy prac nad wprowadzeniem nowego podatku.